III SA/Wa 1954/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-05
Skład orzekający: Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody są ograniczone i przeznaczane głównie na leki, a która posiada znaczny stopień niepełnosprawności, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącego, którego dochody z renty są niskie, znaczną część pochłaniają wydatki na leki, a dodatkowo posiada on znaczny stopień niepełnosprawności, poniesienie kosztów sądowych przekracza jego możliwości finansowe.Stan faktyczny
Skarżący Z. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowych. Skarżący wskazał na swój stan zdrowia uniemożliwiający pracę, samotne zamieszkiwanie, brak majątku i utrzymywanie się z renty w wysokości 724,10 zł, z czego 300 zł przeznacza na leki. Złożył liczne dokumenty potwierdzające jego sytuację materialną i zdrowotną, w tym orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2009 r., 2010 r., 2013 r. postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
Skarżący Z. M. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się m. in. na stan zdrowia, który uniemożliwia pracę zarobkową. Skarżący mieszka sam. Nie posiada żadnego majątku.
Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że utrzymuje się z renty wynoszącej 724,10 zł. Wskazał, że wydatki przekraczają dochody. Szczególnie na leki wydaje 300 zł, reszta opłacana jest przez córkę, która udostępni Skarżącemu firmowy lokal do zamieszkania. Skarżący nie posiada tytułu prawnego do żadnej nieruchomości. Poza zaległościami podatkowymi nie posiada innego zadłużenia. Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej. Przypomniał, że otrzymał już prawo pomocy w sprawie III SA/Wa 2740/13 i od tamtej pory jego stan finansowy i zdrowotny uległ dalszej degradacji. Dodał, że od 4 lat jest rozwiedziony. Skarżący przesłał orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, dokumentację medyczną, wydruk z CEIDG o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej, dokumentację w sprawie zameldowania, korespondencję z urzędem skarbowym w sprawie zakończenia działalności gospodarczej, zeznania podatkowe za 2013 r., dokumentację o wysokości renty, odcinki przekazów pocztowych, wyciągi bankowe.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Owo wykazanie polegać będzie na przedstawieniu w sposób przekonujący, że poniesienie kosztów postępowania nie jest możliwe.
W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 5 sierpnia 2013 r., II FZ 616/13; 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych (osoby bezrobotne, samotne, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku), które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem.
Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie.
Z udzielonych przezeń informacji wynika bowiem, że utrzymuje się on wyłącznie z renty wynoszącej 724,10 zł. Środki, którymi Skarżący dysponuje są zatem ograniczone i pozwalają na zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb życiowych. Zwłaszcza, że - jak oświadczył - na same leki wydaje 300 zł. Co istotne wobec Skarżącego orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności z uwagi na stwierdzone zaburzenia psychiczne. Ze stosownego orzeczenia wynika, że Skarżący jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, wskutek czego wymaga opieki osób drugich.
Biorąc pod uwagę opisaną wyżej sytuację majątkową i zdrowotną Skarżącego oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z konieczności poniesienia kosztów sądowych w sprawie (tych już wymagalnych w postaci wpisu od skargi w kwocie 500 zł oraz potencjalnych innych – wykraczających poza ten wpis – takich jak koszt opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem w wysokości 100 zł czy koszt wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł) uznać należało, iż ich zapłata przekracza możliwości finansowe Skarżącego. W niniejszej sprawie zachodzą zatem przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło