III SA/Wa 1956/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. W. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami oraz stawki opłat oraz terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłat postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Skarżący – M. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i opłacić adwokata, z uwagi na niskie dochody z gospodarstwa ekologicznego o pow. 1,5 ha (ziemia V i VI klasy). Skarżący mieszka z [...] -letnią matką. Matka skarżącego jest emerytką i wymaga stałej opieki oraz znacznych wydatków na leczenie i rehabilitację. Z uwagi na konieczność opieki nad matką skarżącemu trudno podjąć zatrudnienie. Po ukończeniu kursu [...] w styczniu 2016 r. skarżący zamierza jednak podjąć pracę w w.. Zarobione pieniądze skarżący zamierza przeznaczyć na bieżące utrzymanie, spłatę kredytu i wynajęcie opiekunki dla matki. Do swojego majątku skarżący zaliczył dom o pow. 70 m² oraz nieruchomość rolną 1,5 ha. Swoje zadłużenie skarżący określił na kwotę ok. 22.000 zł. Oświadczył, że osiąga dochód z gospodarstwa w wysokości 400 zł miesięcznie (sprzedaż warzyw i owoców), a jego matka otrzymuje emeryturę w wysokości 1.424 zł. Z kolei miesięczne wydatki skarżącego to: spłata pożyczki 350 zł, spłata karty kredytowej 50 zł, spłata kredytu 285 zł, KRUS 390 zł (na trzy miesiące), telefon 100 zł, energia elektryczna ok. 120 zł. Do wniosku skarżący załączył wyciągi z rachunku bankowego, potwierdzenia przelewów do KRUS oraz opłat za media a także kopie odcinków emerytury matki. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata tj. w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej – "P.p.s.a"), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek (podkreślenie własne) kosztów postępowania. Podkreślić należy, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W tym miejscu wskazać trzeba, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym jest wpis od skargi w wysokości 300 zł, który to wpis skarżący uiścił w dniu 3 sierpnia 2015 r. Tym samym, aktualnie, skarżący nie jest obowiązany do poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Referendarz sądowy nie widzi również podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zauważyć bowiem należy, że prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania. W przypadku skarżącego nie mamy jednak do czynienia z tego rodzaju sytuacją. Skarżący oświadczył wprawdzie, że łączny dochód jego dwuosobowej rodziny (skarżącego i jego matki) wynosi jedynie 1.812 zł miesięcznie, niemniej jednak co innego wynika z nadesłanych wyciągów z rachunków bankowych. Oprócz dochodów z emerytury matki i sprzedaży owoców i warzyw skarżący otrzymuje bowiem środki z Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa, a co najistotniejsze, dokonuje przelewów z innego nieujawnionego rachunku bankowego. Takiej wpłaty dokonał 2 listopada 2015 r. na kwotę 14.000 zł, wskazując w tytule przelewu, że są to środki na "ekstra wydatki". Nie wiadomo z jakich źródeł dochodów pochodzą te środki, co nie zmienia faktu, że środkami tymi skarżący dysponował. W związku z powyższym, cześć tej kwoty mogła zostać przeznaczona na opłacenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika oraz zabezpieczenie środków na ewentualne koszty postępowania na dalszych jego etapach. W konsekwencji nie spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., warunkująca przyznanie prawa pomocy. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.