III SA/Wa 1958/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-06-01
Skład orzekający: Beata Sobocha
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko częściowo, biorąc pod uwagę sytuację finansową strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja finansowa strony uzasadnia ustanowienie adwokata, ale nie zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Koszty postępowania (opłata kancelaryjna za uzasadnienie wyroku, potencjalny wpis od skargi kasacyjnej) są na tyle niskie, że strona, dysponując środkami na rachunku bankowym i dochodem z emerytury, jest w stanie je ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. dotyczącą nadpłaty w podatku od nieruchomości i odmowy wypłaty odsetek. WSA w Warszawie oddalił tę skargę. Następnie skarżący, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia opłaty za uzasadnienie wyroku, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, przedstawiając swoją trudną sytuację finansową i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono na rzecz Skarżącego adwokata oraz odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 1 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Sobocha, po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty zwrotu powstałej nadpłaty w podatku od nieruchomości oraz odmowy wypłaty odsetek od rat uiszczonego podatku postanawia ustanowić na rzecz Skarżącego adwokata oraz odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości
Skarżący – A. M., wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie ustalenia kwoty zwrotu powstałej nadpłaty w podatku od nieruchomości oraz odmowy wypłaty odsetek od rat uiszczonego podatku.
Wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę Skarżącego.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł - od wniosku o sporządzenia uzasadnienia powyższego wyroku, Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia na jego rzecz adwokata.
W osnowie wniosku Skarżący podniósł, że jest po [...] i [...]. Jest pod stałą kontrolą [...] i [...]. Z powodu schorzeń kręgosłupa Skarżący przynajmniej raz w roku musi być na 14-dniowym turnusie rehabilitacyjnym. Skarżący ponosi koszty związane z powyżej wskazaną rehabilitacją oraz na zakup leków. Skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe i ponosi związane z tym opłaty. Skarżący posiada cześć działki o całkowitej powierzchni 826 m2, a także mieszkanie o powierzchni 15,6 m2 i możliwość korzystania z kuchni i łazienki. Skarżący posiada także gospodarstwo rolne o powierzchni 4,55 ha kat. VI, tj. 0,329 ha przeliczeniowego. Skarżący posiada ponadto udział 10 m2 w budynku gospodarczym o powierzchni całkowitej 16 m2. Wysokość posiadanych zasobów pieniężnych Skarżący określił na 1.226,24 zł. Wskazał także, iż uzyskuje miesięczny dochód z emerytury w wysokości 1.668,60 zł. Do wniosku Skarżący dołączył decyzję z dnia 1 marca 2015 r. o waloryzacji emerytury, decyzję w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2015 r. w wysokości 0 zł, a także fakturę za zakup leków.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu Skarżący nadesłał m.in.: zeznanie podatkowe za 2014 r. i za 2013 r. z którego wynika dochód roczny w kwocie odpowiednio 23.619,24 zł i 23.159,02 zł, roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za 2014 r. i za 2013 r., zaświadczenie o posiadaniu gospodarstwa, faktury za energię elektryczną, węgiel i pobyt w sanatorium. Skarżący przedstawił ponadto wyciąg z rachunku bankowego za okres od 10 stycznia 2015 r. do 10 kwietnia 2015 r. z którego na dzień 10 kwietnia 2015 r. wynika saldo w wysokości 1.884,94 zł, a także oświadczenie, iż w 2014 r. Skarżący otrzymał pomoc społeczną w postaci dofinansowania turnusu rehabilitacyjnego w wysokości 765 zł i potwierdzające ten fakt pismo Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w S..
W odpowiedzi na kolejne wezwanie Sądu Skarżący przesłał ponadto faktury za leki oraz kartę informacyjną [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną określone przesłanki, a strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy (w niniejszej sprawie – osoba fizyczna) musi spełnić którąś z przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie na jego rzecz adwokata.
W ocenie Sądu, przy tak sformułowanym zakresie żądania, wniosek Skarżącego zasługiwał jedynie na częściowe uwzględnienie. O ile bowiem zasadne jest – z uwagi na jego sytuację finansową – ustanowienie na rzecz Skarżącego adwokata, o tyle wniosek Skarżącego nie znajdował uzasadnienia w części dotyczącej zwolnienia Skarżącego od kosztów sądowych w całości.
Z informacji przedstawionych w postępowaniu w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że Skarżący jest po [...] i [...] oraz cierpi na [...]. Ponosi koszty związane z rehabilitacją oraz na zakup leków. Uzyskuje miesięczny dochód z emerytury w wysokości 1.668,60 zł. Na rachunku bankowym Skarżącego – zgodnie z przedstawionym wyciągiem – na dzień 10 kwietnia 2015 r., wynika saldo w wysokości 1.884,94 zł.
Zdaniem Sądu ze wskazanych powyżej okoliczności wynika bezsprzecznie, że Skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd zauważa bowiem, że zestawienie dochodów oraz wydatków Skarżącego w porównaniu do przeciętnych stawek wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika wskazuje, że Skarżącego istotnie nie stać na jego zatrudnienie. Stwierdzić przy tym trzeba, że takie rozstrzygnięcie podyktowane jest przede wszystkim koniecznością realizacji prawa do sądu - gwarantowanego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Zauważyć jednakże trzeba, że jedynymi wymaganymi kosztami postępowania na tym etapie jest opłata kancelaryjną za doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem - w wysokości 100 zł. Na Skarżącym może ciążyć także potencjalnie konieczność zapłacenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej – w wysokości 100 zł. Zdaniem Sądu powyższe kwoty, nawet przy niewielkich dochodach Skarżącego oraz kształtujących się na wysokim poziomie wydatkach, można wygospodarować. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż na dzień 10 kwietnia 2015 r. Skarżący posiadał na rachunku bankowym środki w wysokości 1.884,94 zł, co wielokrotnie przekracza wysokość wymaganej opłaty sądowej. Z tego też względu Sąd nie uwzględnił wniosku Skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło