III SA/Wa 1958/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, asesor WSA Konrad Aromiński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi W.S. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz ze spółką z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za marzec i kwiecień 2014 r. oraz umarzającej postępowanie za styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2013 r. oddala skargę W.S. (dalej: "Skarżący", "Strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydane przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Minister", "organ II instancji") postanowienie z dnia [...].06.2019 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz z R. Sp. z o.o. (dalej: "Spółka") z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: PFRON) za marzec i kwiecień 2014 r. oraz umarzającej postępowanie za styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2013 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes Zarządu PFRON", "organ I instancji") decyzją z dnia [...].02.2019 r. orzekł o odpowiedzialności Skarżącego jako byłego prezesa zarządu solidarnie za zaległości ze Spółką z tytułu wpłat na PFRON za okres 2014/03 i 2014/04 oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie ustalenia odpowiedzialności Skarżącego jako byłego prezesa zarządu solidarnie za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okres: 2013/01 - 2013/05. Od ww. decyzji Strona wniosła odwołanie. Minister postanowieniem z dnia [...].06.2019 r. stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...].02.2019 r. została wydana w wykonaniu postanowienia Ministra z dnia [...].12.2018 r. Rozstrzygnięciem tym organ II instancji stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...].05.2017 r. z uwagi na brak prawidłowego wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia odpowiedzialności Skarżącego jako byłego prezesa zarządu solidarnie za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON. Jak bowiem wynikało z akt sprawy, cała korespondencja w sprawie była kierowana na nieaktualny, ukraiński adres strony. Skoro zaś postępowanie nie zostało prawidłowo wszczęte, również i decyzja organu I instancji nie weszła do obrotu prawnego. Stroną postępowania zakończonego postanowieniem Ministra z dnia [...].12.2018 r. był Skarżący, reprezentowany na etapie postępowania odwoławczego przez pełnomocnika. Dlatego też rozstrzygnięcie zostało wysłane na adres pełnomocnika. W wykonaniu tego postanowienia, Prezes Zarządu PFRON postanowieniem z dnia [...].12.2018 r. wszczął postępowanie w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności Skarżącego jako prezesa zarządu solidarnie za zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okres od 2013/01 do 2013/05 oraz od 2014/03 do 2014/04. Zostało ono skierowane na polski adres Skarżącego, zamiast na adres jego pełnomocnika. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro zaś postępowanie nie zostało prawidłowo wszczęte, gdyż nie zostało ono doręczone ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony, również decyzja prezesa zarządu PFRON z dnia [...].02.2019 r. nie weszła do obrotu prawnego. Brak przedmiotu zaskarżenia (decyzji), jak ma to miejsce w niniejszej sprawie jest przedmiotową przyczyną niedopuszczalności odwołania. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący sformułował żądanie uchylenia postanowienia Ministra z dnia [...].06.2019 r. W skardze zarzucono naruszenie: 1) art. 144 § 3 i § 5 w związku z art. 152a § 1 pkt 1 – 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm., dalej: "o.p."), 2) art. 138e § 3 w związku z art. 138 i § 2 o.p. poprzez uznanie, że strona była reprezentowana w postępowaniu przez pełnomocnika jeszcze przed wszczęciem tegoż postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. W skardze do Sądu Skarżący podnosi dwa zarzuty. Pierwszy dotyczył nieprawidłowego w ocenie Skarżącego sposobu doręczenia skarżonego postanowienia. Doręczenie skarżonego postanowienia powinno nastąpić, w ocenie Skarżącego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, gdyż w odwołaniu został podany adres ePUAP. Jednocześnie organ nie wskazywał, aby w sprawie wystąpiły problemy techniczne uniemożliwiające organowi zastosowanie powyższego sposobu doręczenia. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy w pierwszej kolejności zauważyć, że ewentualna wadliwość doręczenia skarżonego postanowienia dotyczy sposobu doręczenia (doręczenie przez operatora pocztowego, czy też doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej) a nie dokonania doręczenia osobie niewłaściwej (stronie, pełnomocnikowi). W niniejszej sprawie doręczenie skarżonego postanowienia powinno nastąpić na wskazany przez pełnomocnika adres ePUAP. Słusznie również pełnomocnik zauważył, że organ nie podał, okoliczności wskazujących na zaistnienie problemów technicznych w rozumieniu art. 144 § 3 o.p. Niemniej w ocenie Sądu naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżący nie został pozbawiony możliwości realizowania prawa do obrony i w istocie prawo to zrealizował wnosząc w ustawowym terminie skargę do sądu na doręczone pełnomocnikowi postanowienie. W związku z powyższy naruszenie to nie mogło być przyczyną uchylenia skarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Drugi zarzutu podniesiony w skardze związany jest ze skierowaniem postanowienia z dnia [...].12.2018 r. o wszczęciu postępowania do pełnomocnika a nie bezpośrednio do Strony. Należy zatem zauważyć, że w przypadku pełnomocnictwa szczególnego, zakres umocowania zostaje ograniczony przez wskazanie sprawy, w której ma działać pełnomocnik. W pełnomocnictwie jako zakres sprawy wskazano: "w sprawie mojej odpowiedzialności jako byłego prezesa zarządu R. sp. z o.o.". Ponadto zwrócić należy uwagę na szczególne okoliczności niniejszej sprawy związane z wcześniejszym uznaniem przez organ odwoławczy, iż postanowienie z dnia [...].03. 2017 r. wszczynające postępowanie nie zostało skutecznie doręczone Skarżącemu. Należy również zauważyć, że pełnomocnictwo to upoważnienie do zastępowania strony w postępowaniu przed sądem lub organem administracji oparte na oświadczeniu woli reprezentowanego – ze skutkiem bezpośrednio dla niego. Jest to upoważnienie danej osoby fizycznej (pełnomocnika) do dokonywania czynności prawnych w imieniu i na rzecz reprezentowanego (mocodawcy). Dopiero od dnia powiadomienia organu podatkowego o ustanowieniu pełnomocnictwa aktualizują się wszelkie obowiązki tego organu podatkowego względem pełnomocnika. Pełnomocnictwo, ażeby mogło wywrzeć skutki w postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu podatkowego. Pod względem materialnym takie umocowanie nawet mogło istnieć wcześniej, ale dopóki o jego istnieniu nie powziął wiadomości organ prowadzący postępowanie, dopóty czynności zdziałane bez udziału pełnomocnika nie mogą być uznane za bezskuteczne. (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2019 r. (I FSK 1018/17). W niniejszej sprawie Skarżący ujawnił przed organem w 2017 r. informację o ustanowieniu pełnomocnika. W związku z oceną prawną organu odwoławczego (wadliwe doręczenie postanowienia o wszczęciu postępowania) doszło do uchylenia skutków prawnych związanych ze wszczęciem postępowania. Zdaniem Sądu ocena prawna organu odwoławczego nie spowodowała jednoczesnego wygaśnięcia pełnomocnictwa ustanowionego przez Skarżącego. Wola Skarżącego została bowiem uzewnętrzniona organowi a pełnomocnictwo nie zostało przez Niego odwołane. Dlatego też stanowisko organu odwoławczego jest prawidłowe. Na marginesie należy zauważyć, że gdyby uznać automatyczne wygaśnięcie pełnomocnictwa w realiach niniejszej sprawy na skutek oceny prawnej organu odwoławczego (bezskuteczne wszczęcie postępowania), to Skarżący musiałby ponownie ustanowić pełnomocnika, o czym nawet mógłby nie wiedzieć, gdyż pismo zawierające właściwe rozstrzygnięcie zostało doręczone pełnomocnikowi a nie Skarżącemu (postanowienie Ministra z dnia [...].12.2018 r.). Zatem Skarżący mógłby nadal pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, iż jest reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.