III SA/Wa 1960/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Sędziowie sędzia WSA Dorota Dziedzic- Chojnacka (sprawozdawca), sędzia WSA Katarzyna Owsiak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi E. s.c. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym za styczeń 2018 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] , 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz E. s.c. w W. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 9 lipca 2018 r. E. s.c. (zwana dalej: "Skarżąca", "Strona" lub "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") postanowienie z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym za styczeń 2018 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: W dniu 1 lutego 2018 r. Skarżąca złożyła deklarację VAT- 7 za styczeń 2018 r., w której wykazała kwotę zwrotu VAT na rachunek bankowy w wysokości 8 074 zł w terminie 25 dni. Termin zwrotu przypadał na dzień 26 lutego 2018 r. W dniu 13 lutego 2018 r. do Urzędu Skarbowego W. wpłynęły dokumenty źródłowe dotyczące złożonej deklaracji: faktury zakupu i sprzedaży, paragony, wyciągi z konta bankowego. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS") przedłużył termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za styczeń 2018 r. do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia Strony, tj. do dnia 26 kwietnia 2018 r. Uzasadniając motywy swojego rozstrzygnięcia, NUS wskazał, że w złożonej deklaracji Spółka wykazała zwrot podatku wynikający miedzy innymi z zastosowania dla podatku należnego stawek w wysokości 5% i 8% z wykazania dostawy towarów i świadczenia usług poza terytorium kraju oraz dokonanych nabyć towarów i usług znacznej wartości. Zdaniem NUS wykazywanie przez Spółkę w kolejnych miesiącach nabyć towarów i usług o wartościach znaczenie przewyższających deklarowane kwoty sprzedaży, budzi wątpliwości i wymaga dodatkowej weryfikacji. Postanowienie NUS zostało doręczone Stronie dnia 12 marca 2018 r. Na ww. postanowienie NUS Strona złożyła zażalenie. Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. DIAS utrzymał mocy zaskarżone postanowienie. DIAS podzielił stanowisko NUS i stwierdził, że w sprawie zaistniały uzasadnione wątpliwości do przedłużenia Spółce terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2018r. w ramach czynności sprawdzających. Organ odwoławczy wskazał, że Spółka rozlicza się w Urzędzie Skarbowym W. od dnia 20 maja 2016r. W składanych deklaracjach występowała o zwroty VAT wynikające w znacznej części z nadwyżki podatku naliczonego z tytułu nabycia środków trwałych nad podatkiem należnym. Przedmiotem działalności Strony są usługi gastronomiczne. Z tego tytułu Spółka uzyskuje przychody, dokonując jednocześnie kolejnych zakupów środków trwałych znacznej wartości. Łączna kwota wydatków poniesionych na nabycie środków trwałych wykazanych w deklaracjach VAT-7 za okres od maja 2016 r. do stycznia 2018 r. wyniosła 1.176.177 zł. Ponadto wątpliwości dotyczą również pozostałych nabyć zadeklarowanych przez Stronę za ww. okres w łącznej kwocie 1.475.776 zł, podczas gdy kwota sprzedaży, jaką Spółka wykazała w okresie od maja 2016 r. do stycznia 2018 r. wyniosła łącznie 876.447 zł. Natomiast z informacji: "Analiza zasadności zwrotu VAT" wynika, iż sumaryczny zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym o okresie lipiec 2016 r. - styczeń 2018 r. wyniósł 486.497 zł. Ponadto z dokumentu wynika, iż w stosunku do Spółki zgłoszono 3 oczekujące wnioski o przeprowadzenie kontroli, zaś 2 przeprowadzone kontrole wykryły nieprawidłowości na łączną kwotę 132.878 zł. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że zasadność zwrotu podatku za styczeń 2018 r. wymaga dodatkowego zweryfikowania. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia postanowienia DIAS z dnia [...] maja 2018 r. oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W skardze zarzucono naruszenie: 1. art. 144a § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm., dalej: "O.p.") wskutek nieprzesłania Stronie skarżonego postanowienia za pomocą środków komunikacji elektronicznej pomimo faktu, że Strona złożyła zażalenie za pomocą tych środków, a co za tym idzie dalsza korespondencja winna przebiegać za pomocą środków komunikacji elektronicznej; 2. art. 274b w związku z art. 121 § 1, art.125 O.p. w związku z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm., dalej: "ustawy o VAT"), poprzez nieuzasadnione i niezgodne z prawem przedłużanie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a tym samym naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego, zwłaszcza zasady zaufania do organów podatkowych; 3. art. 87 ust. 2 ustawy o VAT poprzez błędną wykładnię przepisów i w konsekwencji uznanie, że wobec podatnika na moment wydania skarżonego postanowienia, zachodziły przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za miesiąc styczeń 2018 roku, pomimo braku wykazania w wydanym postanowieniu podejrzeń bądź uzasadnionych wątpliwości w zakresie prawidłowości wykazanej kwoty zwrotu podatku bądź w zakresie prawidłowości rozliczenia się podatnika z tytułu podatku od towarów i usług za ww. miesiąc 2018 r. jako warunku zastosowania procedury wynikającej z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT; 4. art. 120, art. 121, art. 212, art. 219 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wprowadzeniu do obrotu prawnego aktu prawnego po upływie ustawowego terminu, w którym organ pierwszej instancji mógł to uczynić, co prowadzi do wniosku, że organ działał bez podstawy prawnej, czym naruszył zasadę zaufania do organów podatkowych; 5. art. 218, art. 219 w zw. z art. 212 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niedoręczeniu na piśmie postanowienia przez organ pierwszej instancji Spółce przed upływem terminu, o którym mowa w art. 87 ust. 2 ustawy o VAT; 6. art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w zw. z art. 212 i art. 219 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przekroczeniu terminu na przedłużenie zwrotu nadwyżki podatku za styczeń 2018 r., co powinno skutkować utratą uprawnienia po stronie organu pierwszej instancji do wydania takiego postanowienia; 7. art. 87 ust. 2 i ust. 7 ustawy o VAT w związku z art. 272 O.p. poprzez brak zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za styczeń 2018 roku, pomimo zakończenia czynności sprawdzających za ten okres. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd administracyjny rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest postanowienie przedłużające po raz pierwszy termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym na rzecz Strony za styczeń 2018 r. Sąd, przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonych postanowień NUS i DIAS, stwierdza, że na tle art. 87 ust. 2 ustawy o VAT pojawia się pytanie, czy warunkiem skutecznego przedłużenia terminów (60 dni – art. 87 ust. 2 ustawy o VAT oraz 25 dni – art. 87 ust. 6 ustawy o VAT) jest doręczenie podatnikowi postanowienia naczelnika urzędu skarbowego przed ich upływem, nadanie przed upływem tych terminów postanowienia w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r., poz. 1113, 1250, 1823 i 1948), czy też wystarczy samo wydanie przed upływem tych terminów przez naczelnika urzędu skarbowego postanowienia w tym przedmiocie. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznaje za słuszne stanowisko zawarte w wyroku NSA z 23 kwietnia 2018 r. sygn. akt I FSK 255/17 (dostępne na www.nsa.gov.pl), że określony w art. 87 ust. 2 w związku z ust. 6 ustawy o VAT termin zwrotu różnicy podatku został przedłużony, jeżeli przed jego upływem podatnikowi doręczono postanowienie naczelnika urzędu skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających. Sąd podkreśla, iż z rozwiązań przyjętych w O.p. wynika, że wyłączną formą zakomunikowania oświadczenia woli podatnikowi o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku jest doręczenie postanowienia. Stosowany odpowiednio do postanowień przepis art. 212 O.p. przesądza, że organ podatkowy, który wydał postanowienie, jest nim związany od chwili jego doręczenia. W ocenie Sądu z uwagi na zasadę wyrażoną w 121 § 1 O.p., jeżeli podatnikowi nie doręczono postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku przed upływem terminu przewidzianego w art. 87 ust. 2 lub w ust. 6 ustawy o VAT, to tym samym ma on uprawnione przekonanie, że zwrot różnicy podatku nastąpi w terminie 60 dni (ust. 2) lub 25 dni (ust. 6) od dnia złożenia rozliczenia. Sąd wskazuje, iż wydane na podstawie art. 87 ust. 2 w związku z ust. 6 ustawy o VAT postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu musi zostać uzewnętrznione przez jego doręczenie podatnikowi, gdyż tylko w takim przypadku wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje skutek prawny. Brak doręczenia postanowienia w ustawowym terminie wywołuje skutek prawny w postaci zwrotu zadeklarowanej różnicy podatku, chyba że organ podatkowy określi ją w innej wysokości (art. 99 ust. 12 ustawy o VAT). W związku z powyższym, Sąd stwierdza, iż skarżone w niniejszej sprawie postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 21 lutego 2018 r. zostało doręczone Skarżącej w dniu 12 marca 2018 r., zaś termin zwrotu podatku przypadał 26 lutego 2018 r. Oznacza to, że skarżone postanowienie NUS z dnia 21 lutego 2018 r. zostało wydane po terminie, bowiem zostało doręczone Stronie po dacie zwrotu podatku i tym samym nie wywołało ono skutku w postaci przedłużenia terminu, naruszając art. 87 ust. 2 ustawy VAT w zw. z art. 212 O.p. Ze względu na powyższe, bezcelowe było rozpoznawanie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze. Z uwagi na opisane powyżej uchybienie, skutkujące naruszeniem wymienionych przepisów, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a., w punkcie 1 wyroku uchylił zaskarżone postanowienie NUS, jak też utrzymujące je w mocy postanowienie DIAS. Ponownie rozpoznając sprawę, NUS i DIAS obowiązane będą uwzględnić powyższe rozważania przedstawione w niniejszym wyroku. Na wniosek Skarżącej Sąd zasądził w punkcie 2 wyroku na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego (340 zł) wysokości obejmującej wpis w wysokości 100 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 240 zł (art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 31, poz. 153)).