III SA/Wa 1967/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2010 r. sprawy ze skargi J. GmbH z siedzibą w N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku spółki o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie stwierdza 2) że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz J. GmbH z siedzibą w N. kwotę 340 zł ( słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. GmbH z siedzibą w N. (dalej: Strona lub Skarżący) wnioskiem z dnia [...] maja 2008 r., wystąpiła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej: Naczelnik US) o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007 r. w wysokości 30.108,74. Do wniosku dołączyła jedynie oryginał zaświadczenia wydanego w dniu 16 maja 2008 r. przez D. wraz z nieuwierzytelnionym tłumaczeniem jego treści na język polski. Naczelnik US uznał, że złożony wniosek o zwrot podatku VAT zawiera braki formalne. Pismem z dnia [...] października 2008 r. wezwał zatem Stronę w trybie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: O.p., do uzupełnienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, wniosku o tłumaczenie przysięgłe na język polski treści dokumentu wystawionego przez D. w dniu [...] maja 2008 r. oraz oryginałów faktur, z których wynika wnioskowana kwota zwrotu VAT. W wezwaniu organ podatkowy wskazał również, że dołączone do wniosku tłumaczenie zaświadczenia z dnia 16 maja 2008 r. nie zostało sporządzone przez tłumacza przysięgłego w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 25 listopada 2004 r. o zawodzie tłumacza przysięgłego (Dz. U. Nr 273, poz. 2702). Ponadto do wniosku nie załaczono faktur wykazanych w pozycji 11 pkt 1-25. Powyższe wezwanie zawierało pouczenie, iż nieuzupełnienie braków formalnych wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Odpowiadając na ww. wezwanie Strona w piśmie z dnia 24 października 2008 r. przedłożyła tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia wystawionego przez D. o podleganiu podatkowi obrotowemu przez Spółkę bez określenia daty wystawienia zaświadczenia oraz oryginały 23 faktur wykazanych w poz. 11 wniosku w pkt 2-15, 17-25. Dołączyła również wydruk z faksu faktury wykazanej w pkt 16 oraz nie dołączono w ogóle oryginału faktury wykazanej w pkt 1. Naczelnik US postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. pozostawił wniosek o zwrot podatku VAT złożony w dniu [...] maja 2008 r. bez rozpatrzenia. Organ wskazał, że Spółka dokonała jedynie częściowych uzupełnień złożonego wniosku, tj. przesłała oryginał tłumaczenia wniosku przysięgłego zaświadczenia, który nie zawierał daty dokumentu będącego podstawą tłumaczenia oraz oryginały 23 faktur VAT. Nie przedstawiono oryginałów faktur VAT wykazanych w pozycji 11 punkt 1 i 16 wniosku. W zażaleniu od ww. postanowienia Spółka podniosła, iż brakiem formalnym w rozumieniu art. 169 § 1 O.p. może być jedynie niespełnienie takiego wymogu, który przepisy prawa ściśle określają dla danego podania. Zdaniem Strony, rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 89, poz. 851 ze zm., dalej: "rozporządzenie z 2004 r."), w oparciu o które złożono przedmiotowy wniosek, nie przewiduje konieczności załączania do wniosku ani tłumaczenia przysięgłego, ani pełnomocnictwa dla osoby podpisującej wniosek. Brak któregokolwiek z tych dokumentów nie uzasadnia zatem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia w trybie art. 169 § 4 O.p. Strona wskazała, iż dostarczenie tłumaczenia przysięgłego dokumentu dołączonego do wniosku stanowi dostarczenie dowodu w sprawie, a nie spełnienie wymogu formalnego. Dalej podniosła, że żądane tłumaczenie zostało dostarczone organowi, a przepisy dotyczące tłumaczeń przysięgłych nie określają, że w przypadku braku daty dokumentu tłumaczonego. Tłumaczenie przysięgłe nie jest dokumentem, który należy wziąć pod uwagę jako dokument. Wskazał, iż brak daty dokumentu tłumaczonego na tłumaczeniu przysięgłym nie oznacza jego sprzeczności z prawem. Zarzuciła naruszenie art. 187 § 1 i art. 191 O.p. W odniesieniu do stwierdzonego przez organ pierwszej instancji braku dwóch faktur, które nie zostały załączone w oryginale. Spółka podniosła, iż kwestia charakteru dokumentu jako oryginału lub kopii nie zawsze jest jasna. Spółka uważa ponadto, iż nawet, gdyby Naczelnik US nie uznał wskazanych dwóch faktur za materiał dowodowy, to nadal pozostaje możliwość rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie złożonego wniosku z uwzględnieniem pozostałych faktur. W związku z powyższym rozstrzygnięcie merytoryczne przedmiotowej sprawy decyzją podatkową było możliwe i uzasadnione. Skarżąca zaznaczyła, iż załączyła do wypełnionego wniosku o zwrot podatku od towarów i usług oryginały większości faktur, zaświadczenie o rejestracji podatnika oraz jego tłumaczenie, spełniając wymogi formalne określone w rozporządzeniu z 2004 r. Zdaniem spółki, brak tłumaczenia przysięgłego i pełnomocnictwa nie uprawnia Naczelnika US do zastosowania wezwania w trybie art. 169 § 1 O.p. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IS) postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że uzupełnienie wniosku o zwrot podatku od towarów i usług jedynie o niektóre faktury wymienione w jego treści stanowi w ocenie organu drugiej instancji prawidłowe uzupełnienie braków podania w zakresie dotyczącym dołączonych faktur, co w konsekwencji oznacza, iż takie "częściowe" uzupełnienie podania nie może być uznane za wystarczającą podstawę do pozostawienia bez rozpatrzenia całego wniosku złożonego przez Stronę. Dyrektor IS wskazał, że organ I instancji słusznie zakwestionował prawidłowość dołączenia do wniosku o zwrot podatku od towarów i usług niepoświadczonego tłumaczenia na język polski treści zaświadczenia wystawionego przez niemieckie władze skarbowe oraz wezwał Stronę w trybie art. 169 § 1 O.p. do uzupełnienia wniosku o tłumaczenie tego dokumentu sporządzone przez tłumacza przysięgłego. Organ podniósł, że zgodnie § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 2004 r. do wniosku dołącza się oryginał zaświadczenia, wskazującego, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności. Jednocześnie w art. 5 ust. 2 w związku z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. nr 90, poz. 999 z późn.zm.), ustanowiono, iż oświadczenia woli, podania i inne pisma kierowane do terenowych organów administracji publicznej należy składać w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Dyrektor IS wyjaśnił, iż rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom nie zawiera normy, stanowiącej wyjątek od zasady wskazanej powyżej. Brak wyrażenia expressis verbis konieczności przedłożenia wraz z nimi tłumaczenia przysięgłego niniejszych dokumentów na język polski nie może stanowić lex specialis w stosunku do ogólnej reguły, wynikającej z art. 5 ust. 2 w związku z art. 4 pkt 3 ustawy o języku polskim, w taki sposób, że ją wyłącza. Zdaniem organu nadesłanie przez Spółkę tłumaczenia przysięgłego pisma wystawionego przez niemieckie władze skarbowe, w którym nie podano daty tłumaczonego dokumentu, nie może zostać uznane za skuteczne uzupełnienie wniosku o zwrot podatku od towarów i usług. W ocenie organu odwoławczego brak określenia w dokumencie zawierającym tłumaczenie zaświadczenia daty, w jakiej to zaświadczenie zostało sporządzone, uniemożliwia stwierdzenie, czy załączone tłumaczenie dotyczy rzeczywiście przedmiotowego pisma. Wskazanie daty wystawienia zaświadczenia przez organy niemieckiej administracji skarbowej jest również szczególnie istotne ze względu na zawarte w nim pouczenie, iż "niniejsze zaświadczenie traci ważność po roku od daty wystawienia". Zatem wadliwość przekazanego przez Spółkę tłumaczenia przysięgłego również zdaniem organu drugiej instancji powoduje, iż tłumaczenie to nie może być uznane za prawidłowe uzupełnienie wniosku o zwrot podatku od towarów i usług, co w konsekwencji nakłada na organ podatkowy obowiązek zastosowania wskazanej w art. 169 § 1 O.p. sankcji, polegającej na pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Dyrektora IS z dnia [...] września 2009 r. pełnomocnik Skarżącej postawił zarzuty, że przedmiotowe postanowienie narusza art. 120 oraz art. 169 §1 O.p. przez przyjęcie, iż tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia o statusie zagranicznego podmiotu uprawnionego stanowi wymóg formalny wniosku o zwrot podatku w trybie w trybie rozporządzenia z 2004 r. Zdaniem Skarżącej, rozporządzenie z 2004 r. nie przewiduje konieczności załączania do wniosku tłumaczenia przysięgłego. Brak więc takiego dokumentu nie uzasadnia pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia w trybie art. 169 § 4 O.p. Wskazała na przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dn. 23 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 89 poz. 851) w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom regulujące wymogi formalne wniosku: treść i rodzaj wymaganych załączników, wskazują na wymóg sporządzenia w języku polskim jedynie wniosku o zwrot podatku (objaśnienia do wzoru). Rozporządzenie nakazuje złożyć wraz z wnioskiem zaświadczenie właściwych władz podatkowych według wzoru zawartego w załączniku. Zaświadczenie organów podatkowych innego państwa z istoty swojej sporządzone być musi w języku urzędowym kraju wystawienia, a ponieważ przepisy rozporządzenia nie wymagają by złożyć równocześnie tłumaczenie przysięgłe tego zaświadczenia, brak tłumaczenia nie może być traktowany jako brak formalny wniosku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Skarga jest zasadna. Istota sporu miedzy stronami w niniejszej sprawie sprowadza się do interpretacji przepisów art. 169 § 1 i § 4 O.p. oraz § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 2004 r. dokonywana w ramach zagadnień związanych ze szczególnym postępowaniem uregulowanym w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom pod kątem wyjaśnienia następujących kwestii: 1) czy niedołączenie do wniosku tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia, o którym mówi § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 2004 r. jest brakiem formalnym podania w rozumieniu art. 169 § 1 O.p., 2) czy uzupełnienie wniosku o tłumaczenie przysięgłe ww. zaświadczenia, na którym nie podano daty tłumaczonego dokumentu stanowi nieuzupełnienie braków formalnych podania skutkujące pozostawieniem go bez rozpatrzenia, 3) czy uzupełnienie wniosku o 23 oryginały faktur w porównaniu z 25 pozycjami wykazanymi w treści formularza stanowi nieuzupełnienie braków formalnych podania skutkujące pozostawieniem go bez rozpatrzenia. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. Skarżący złożył w ustalonym terminie oryginał zaświadczenia wydanego w dniu 16 maja 2008 r. przez D. i przedłożył, uzupełniając wniosek tłumaczenie przysięgłe zaświadczenia wystawionego przez D. o podleganiu podatkowi obrotowemu przez Spółkę bez określenia daty wystawienia zaświadczenia oraz oryginały 23 faktur wykazanych w poz. 11. wniosku w pkt 2-15, 17-25. Dołączyła również wydruk z faksu faktury wykazanej w pkt 16 oraz nie dołączono oryginału faktury wykazanej w pkt 1. Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 89, poz. 851 ze zm.) określa przypadki i zasady dokonywania zwrotu podatku od towarów i usług, naliczonego przy nabyciu towarów i usług, podmiotom nieposiadającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby, miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Paragraf 5 ust. 4 ww rozporządzenia stanowi, iż do wniosku dołącza się: 1) oryginały faktur oraz dokumentów celnych, z których wynikają wnioskowane kwoty zwrotu podatku; 2) zaświadczenie, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia, wskazujące, że podmiot uprawniony jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze zarejestrowanym w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 4 pkt 2 ww. rozporządzenia, wydaje organ podatkowy w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podmiotu uprawnionego. Nie budzi wątpliwości, iż oprócz oryginałów faktur lub dokumentów celnych do uzyskania zwrotu podatku koniecznym jest złożenie zaświadczenia, że podmiot ubiegający się o zwrot jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku podobnego. Jest to nieodzowny warunek zwrotu podatku, gdyż zwrot przysługuje tylko tym, którym analogicznie przysługiwałby zwrot, gdyby działali na terytorium Polski. Zdaniem Sądu skoro Skarżąca wezwana w trybie art. 169 O.p. do złożenia tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia, tłumaczenie takie przedłożyła to organ podatkowy nie miał prawa dokonywać merytorycznej oceny wniosku na etapie wszczęcia postępowania podatkowego i sprawdzania wniosku strony pod względem formalnym. Uchybienie to ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż na etapie wszczęcia postępowania organ nie powinien wgłębiać się w treść przedłożonego dokumentu. Jakkolwiek przepis § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 2004 r. mówi o wymogach stawianych zaświadczeniu, to badanie treści zaświadczenia wykracza poza etap badania przesłanek formalnych wniosku i stanowi wkroczenie w meritum sprawy. Z punktu widzenia treści § 5 ust. 4 ww. rozporządzenia rzeczą organu było ustalenie, czy do wniosku dołączono oryginał faktur lub dokumentów celnych oraz oryginał zaświadczenia wraz z jego tłumaczeniem. Skoro do wniosku oraz pisma z dnia [...] października 2008 r. dołączono rzeczone dokumenty, organ podatkowy powinien rozpoznać wniosek merytorycznie, na podstawie takich dokumentów jakie przedłożył wnioskodawca. Wnioskodawca ponosi bowiem odpowiedzialność, za przedłożone dokumenty, w tym także za jakość ich tłumaczenia. Nie jest rzeczą organu podatkowego na etapie wszczęcia postępowania badać treść dokumentu i zdejmować z wnioskodawcy odpowiedzialność za jego działania. Tym bardziej, że chodzi o podmiot działający przez wykwalifikowany personel. Zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że nie było podstaw do pozostawienia wniosku Strony bez rozpatrzenia z powodu niedołączenia przez Spółkę niektórych oryginałów faktur wymienionych w poz. 11. wniosku. Okoliczność "częściowego" przekazania przez Skarżącą, w odpowiedzi na otrzymane wezwanie organu, oryginałów 23 faktur, zamiast wskazanych we wniosku 25 pozycji, nie może być uznane za wystarczającą podstawę do pozostawienia bez rozpatrzenia całego wniosku złożonego przez Stronę. Nie wynika to bowiem z żadnych przepisów ogólnych regulujących postępowanie podatkowe ani z przepisów szczególnych dotyczących postępowania w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług podmiotom zagranicznym. Nie staje to na przeszkodzie merytorycznemu rozpoznaniu wniosku z uwzględnieniem dołączonych przez Stronę faktur. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 i art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.