III SA/Wa 1969/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-08-13

Skład orzekający: Grażyna Nasierowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa i życiowa skarżącej, samotnie wychowującej dziecko i spłacającej kredyt hipoteczny, uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że mimo posiadania dochodów z zasiłku macierzyńskiego, znajduje się ona w trudnej sytuacji finansowej. Obciążenia związane ze spłatą kredytu hipotecznego, utrzymaniem mieszkania, siebie i dziecka, a także kosztami rehabilitacji syna, ograniczają jej środki finansowe do poziomu pozwalającego jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych.
Stan faktyczny
Skarżąca M.M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację finansową jako samotna matka wychowująca dziecko i spłacająca kredyt hipoteczny. Dołączyła dokumenty potwierdzające jej dochody, wydatki oraz koszty związane z leczeniem i rehabilitacją syna. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu wraz z pozostałymi członkami za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za wrzesień 2008 roku postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca – M. M. na urzędowym formularzu PPF, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i życiowej. Jest matką samotnie wychowującą [...] dziecko i samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Do kosztów miesięcznego utrzymania Skarżąca zaliczyła, kredyt hipoteczny – 1.470 zł, czynsz – 340 zł, energię – 90-160 zł, telefon, telewizja, internet – 140 zł, roczną opłatę za użytkowanie gruntu – 420 zł. Skarżąca oświadczyła, że do opłat dochodzą jeszcze opłaty za wizyty lekarskie i rehabilitację syna w związku ze stwierdzoną [...]. Obecnie przebywa na urlopie macierzyńskim i z uwagi na rehabilitację dziecka nie ma możliwości dodatkowego zatrudnienia. Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni 54 m² oraz otrzymuje zasiłek macierzyński w kwocie 1834,10 zł netto. Skarżąca na wezwanie Sądu dołączyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2014 (PIT 37), informację o odliczeniu wydatków mieszkaniowych w roku podatkowym 2014 (PIT D), wyciąg z rachunku bankowego za kwiecień, maj, czerwiec 2015r., decyzję z dnia [...] stycznia 2015r. o przyznaniu Skarżącej świadczenia w kwocie 1000 zł z tytułu urodzenia dziecka, faktury za energię elektryczną i telefon, zawiadomienie z banku o wysokości kredytu hipotecznego, kartę informacyjną leczenia szpitalnego z [...] oraz skierowanie na rehabilitację syna, faktury za rehabilitację syna; rachunek za konsultację lekarską syna; potwierdzenie przelewu kwot 300 i 380 zł tytułem czynszu za mieszkanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W odniesieniu do meritum sprawy Sąd zauważa, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. osoba fizyczna może domagać się przyznania pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, iż na takiej osobie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J.P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi - komentarz, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Wykładnia systemowa prowadzi ponadto do wniosku, że osoba fizyczna powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (zob. J.P. Tarno, Prawo..., str. 320). Stosownie do art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04, nie publ.) ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej. Przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku o przyznanie prawa pomocy należało wziąć pod uwagę, iż na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem sądowym, który Skarżąca musi ponieść, jest koszt wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Okoliczności przedstawione przez Skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również wynikające z akt sprawy pozwalają uznać, że sytuacja Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z przedłożonych przez Skarżącą informacji wynika bowiem, iż mimo uzyskiwanych stałych dochodów z zasiłku macierzyńskiego w wysokości 1834 zł, znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Skarżąca spłaca kredyt mieszkaniowy uzyskany w CHF w kwocie 1.470 zł, ponadto ponosi stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, siebie oraz dziecka, a także rehabilitacją i opieką lekarską syna, który tego wymaga. Ponadto jak wynika z oświadczenia Skarżącej, z tego tytułu nie może ona podejmować żadnego dodatkowego zatrudnienia. Z powyższego wynika zatem, że środki, którymi Skarżąca dysponuje są ograniczone i pozwalają na zaspokojenie tylko niezbędnych potrzeb życiowych. W tej sytuacji uznać należało, iż zachodzą przesłanki do udzielenia jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło