III SA/Wa 197/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Marek Krawczak, Protokolant Maria Nałęcz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o nieprzysługiwaniu oprocentowania nadpłaty od nienależnie zapłaconego podatku od towarów i usług za listopad 2005 r., I i IV kwartał 2006 r. oraz IV kwartał 2007 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. stwierdził nadpłaty w podatku od towarów i usług, zapłaconego przez J. Z. (dalej też "Skarżący") z tytułu sprzedaży z latach 2005 – 2007 działek budowlanych. Podstawą decyzji był m.in. art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej. Z kolei decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Naczelnik orzekł, że Skarżącemu nie przysługuje oprocentowanie od dokonanych nadpłat. Ta ostatnio wymieniona decyzja ta została wydana przy następujących okolicznościach sprawy: W latach 2005 – 2007 Skarżący dokonywał sprzedaży działek budowlanych. Został zarejestrowany jako podatnik VAT, zapłacił też podatek od dokonywanych transakcji. W piśmie z dnia 22 kwietnia 2006 r., skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., zakwestionował prawidłowość stanowiska, że jest podatnikiem podatku VAT, ale w odpowiedzi na to pismo Naczelnik podtrzymał pogląd, że osoba dokonująca powtarzalnych transakcji zbycia nieruchomości staje się podatnikiem (pismo Naczelnika z [...] maja 2006 r.). W dniu 5 lipca 2008 r. Skarżący wystąpił do Ministra Finansów o wydanie interpretacji prawa podatkowego w przedmiotowym zakresie. Interpretacją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Minister Finansów uznał stanowisko zawarte we wniosku za nieprawidłowe oraz wyraził pogląd, że na Skarżącym spoczywał obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży działek. Wyrokiem z dnia 13 marca 2008 r. w sprawie o sygn. III SA/Wa 2023/07, tutejszy Sąd uchylił tę interpretację uznając, że Skarżący nie jest podatnikiem VAT. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. I FSK 1736/08 oddalił skargę kasacyjną Ministra Finansów od wyroku Sądu Wojewódzkiego. W dniu [...] stycznia 2010 r. Minister Finansów wydał korzystną dla Skarżącego interpretację podatkową – po uwzględnieniu wyroków Sądów administracyjnych. W dniu 20 stycznia 2010 r. Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty "...wraz z odsetkami...". W dniu [...] lutego 2010 r. Naczelnik wydał wymienioną na wstępie decyzję w przedmiocie nadpłaty, zaś w dniu [...] lutego 2010 r. – w przedmiocie oprocentowania. Odmawiając oprocentowania Naczelnik wskazał, że zwrot nadpłaty na rachunek bankowy Skarżącego nastąpił już w dniu 16 lutego 2010 r. Nie nastąpiło więc przekroczenie terminu wymienionego w art. 77 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, a jedynie w razie jego przekroczenia nadpłaty podlegają oprocentowaniu (art. 78 § 3 pkt 3 lit. c Ordynacji). W odwołaniu od decyzji z [...] lutego 2010 r. Skarżący podniósł, że zapłata podatku została "wymuszona", nastąpiła "...z winy urzędników – na skutek nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa.". Został zmuszony do zapłaty pod groźbą sankcji karnych, zaś odmowa odsetek narusza nie tylko przepisy Ordynacji, ale też przepisy zawarte w tytule VI Kodeksu cywilnego. Decyzją z dnia [...]listopada 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika z dnia [...] lutego 2010 r. Dyrektor powtórzył argumentację Organu I instancji. Wskazał, że podatnik nie ma obowiązku zastosowania się do interpretacji prawa podatkowego, zaś w Ordynacji ustanowiono zamknięty katalog przypadków, w których przysługuje prawo do oprocentowania nadpłaty. W skardze do tutejszego Sądu na decyzję Dyrektora z dnia [...] listopada 2010 r. Skarżący ponowił swoją argumentację zawartą w odwołaniu. Uznał, że pismo Naczelnika z dnia [...] maja 2006 r. miało moc decyzji podatkowej, choć nie zawarto w nim pouczenia co do możliwości odwołania się. Od 2005 r. podał, że Urząd Skarbowy niesłusznie dysponował znacznymi kwotami "wyłudzonego" podatku. Powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, według którego odsetki należą się od dnia powstania nadpłaty. Zakwestionował też stanowisko Organów, według którego nie miał obowiązku zastosowania się do niekorzystnej interpretacji. Wskazał, że w decyzjach ustalających zobowiązanie w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu sprzedaży działek ustalono oprocentowanie wynikające ze zwłoki w zapłacie od dnia upływu płatności podatku. Organy nie zachowały więc reguły wzajemności i równości. Do skargi załączono kopie decyzji wydanych wobec Skarżącego w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy słusznie wskazały w wydanych decyzjach, że, zgodnie z art. 78 § 3 pkt 3 lit. c Ordynacji podatkowej, oprocentowanie nadpłaty przysługuje wtedy, gdy nadpłata nie zostanie zwrócona w terminie 2 miesięcy o złożenia wniosku o nadpłatę. W niniejszej sprawie wniosek o nadpłatę Skarżący złożył w dniu 20 stycznia 2010 r., zaś jej zwrotu dokonano już w niecały miesiąc, tj. 16 lutego 2010 r. Dochowano więc ustawowego terminu na zwrot nadpłaty. Podnoszone przez Skarżącego okoliczności dotyczące "wymuszenia" zapłaty podatku są bez znaczenia prawnego. Otóż Skarżący nie był związany wydaną interpretacją podatkową, ani - tym bardziej – nieformalnymi opiniami urzędników US w Wołominie. Mógł nie płacić podatku, choć oczywiście nie jest pożądanym stanem, kiedy urzędnicy administracji podatkowej nieprawidłowo instruują podatników, a Minister Finansów wadliwie interpretuje prawo podatkowe. Niemniej obiektywnie obowiązujący stan prawny wynika z rozstrzygnięć Ustawodawcy, a nie z opinii i interpretacji organów stosujących to prawo. Uznane przez Skarżącego za "kuriozalne" stanowisko Dyrektora, iż nie ma konieczności zastosowania się do stanowiska zaprezentowanego w interpretacji, jest prawidłowe. Wiążący charakter dla podatnika mają rozstrzygnięcia zawarte w decyzjach podatkowych, a nie w interpretacjach prawa podatkowego. Z tego też względu nie istnieje sprzeczność pomiędzy odmową przyznania Skarżącemu odsetek z tytułu nadpłaty podatku VAT, a istnieniem obowiązku zapłaty odsetek od spóźnionego podatku od czynności cywilnoprawnych. Skarżący nadpłacił VAT w istocie dobrowolnie, bez aktualnego obowiązku prawnego, natomiast nie zapłacił podatku od czynności cywilnoprawnych pomimo istnienia obiektywnego obowiązku jego zapłaty. W końcu wyjaśnić należy, że składając w dniu 22 kwietnia 2006 r. prośbę o "skreślenie z ewidencji podatników VAT" Skarżący nie wystąpił o stwierdzenie nadpłaty już choćby z tego względu, że pismu temu nie towarzyszyła korekta deklaracji VAT, wymagana przez art. 75 § 3 Ordynacji. Odpowiedź Naczelnika na tę prośbę, zawarta w piśmie z dnia 22 maja 2006 r., nie może być uznana za decyzję o odmowie stwierdzenia nadpłaty. Zresztą przyjmując nawet, że pismo Naczelnika stanowi taką decyzję, uznać należałoby automatycznie, że odmowa nadpłaty VAT stała się ostateczna (Skarżący nie złożył przecież odwołania od tej "decyzji"), toteż kwestia odsetek od nadpłaty w ogóle nie mogłaby być przedmiotem jakichkolwiek dalszych rozważań. Odsetki przysługują bowiem tylko od nadpłaty stwierdzonej, ale zwróconej z opóźnieniem. Organy zasadnie wskazały bowiem, że katalog przypadków, w których przysługują odsetki od nadpłaty, jest zamknięty. Kwestią otwartą, której Sąd nie mógł rozstrzygnąć w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, jest ewentualne roszczenie Skarżącego o odszkodowanie, sformułowane do sądu powszechnego w oparciu o przepisy prawa prywatnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Decyzja zaskarżona oraz utrzymana nią w mocy są zgodne z prawem.