III SA/Wa 1973/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-06
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinna zostać zwolniona od tych kosztów?Ratio decidendi
Sąd powinien przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku skarżącej, która utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, z którego dochód przeznaczany jest na zaspokojenie podstawowych potrzeb czteroosobowej rodziny, korzystała z pomocy społecznej, posiada zaległości w opłacaniu składek i zadłużenie bankowe, poniesienie kosztów sądowych przekracza jej możliwości finansowe.Stan faktyczny
Skarżąca W. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazała, że od 2001 r. nie pracuje z powodu niepełnosprawności, nie posiada świadczeń wypadkowych, a jej rodzina utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, z którego od 2010 r. nie osiąga dochodu. Skarżąca mieszka z mężem i dwójką dzieci, nie posiada innego majątku poza domem i nieruchomością rolną, a także ma zadłużenie bankowe i zaległości w opłacaniu składek.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2014 r. postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych
Skarżąca W. M. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że wskutek faktycznej niepełnosprawności powypadkowej od 2001 r. nie pracuje w gospodarstwie rolnym. Nie posiada jednak świadczeń wypadkowych. W latach 2001-2014 otrzymała zasiłki okresowe oraz celowe. Skarżąca mieszka wraz z mężem i dwójką dzieci. Utrzymują się z gospodarstwa rolnego, z którego od 2010 r. nie osiągają dochodu z powodu "nieuczciwej oceny szkód klęskowych". Poza domem i nieruchomością rolną o pow. 5ha Skarżąca nie posiada innego majątku. Ze względu na zadłużenie Skarżąca nie ma zdolności kredytowej. Skarżąca przesłała m. in. zaświadczenie o stanie zdrowia, pismo w sprawie zadłużenia na ubezpieczenie, decyzję o odmowie pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego, oświadczenie o braku dochodu za 2013 r. oraz braku rachunków bankowych, decyzję przyznającą pomoc społeczną w postaci zasiłku okresowego, pismo banku w sprawie zadłużenia.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że udzielenie stronie prawa pomocy sprowadzać się powinno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienia NSA z: 23 stycznia 2013 r. I FZ 2/13 oraz II FZ 1017/12; 10 stycznia 2013 r. II FZ 1005/12). Dotyczy to przede wszystkim osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z tym postępowaniem.
Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Z udzielonych przezeń informacji wynika bowiem, że aktualnie utrzymuje się ona z gospodarstwa rolnego. Uzyskiwany z niego dochód przeznaczany jest na zaspokojenie podstawowych potrzeb, składającej się z czterech osób, rodziny Skarżącej. Długoterminowo korzystała ona także z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego (ostatni zasiłek wypłacono za miesiąc marzec 2014 r.). Skarżąca posiada zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne. Zadłużona jest również w banku.
Biorąc pod uwagę opisaną wyżej sytuację majątkową Skarżącej oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z konieczności poniesienia kosztów sądowych w sprawie (tych już wymagalnych w postaci wpisu od skargi w kwocie 100 zł oraz potencjalnych innych – wykraczających poza ten wpis – takich jak koszt opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem w wysokości 100 zł czy koszt wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł) uznać należało, że ich zapłata przekracza możliwości finansowe Skarżącej. W niniejszej sprawie zachodzą zatem przesłanki do udzielenia jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tej sytuacji na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło