III SA/Wa 1973/18

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 23/11/2018 r po rozpoznaniu wniosku L. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia z [...]/6/2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowa umorzenia zaległości podatkowej i rozłożenia na raty p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Stronę od wpisu od skargi powyżej 50,- zł; 2. Odmówić Stronie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie 1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona Pani L.C. – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) Strona Skarżąca Pani L. C., wnioskiem na formularzu PPF, zwróciła się przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na sytuację finansową oraz konieczność zabezpieczenia dalszej egzystencji. Nie posiada dochodów, za wyjątkiem tych ze stosunku pracy w wysokości 1545 zł, z których to środków prowadzona jest egzekucja. Nie posiada majątku, utrzymuje Syna – O. (2009 r.) 3) Strona została wezwana o złożenie wyciągów z rachunków bankowych i innych informacji o stanie majątkowym. Następnie, niektóre z tych dokumentów, m.in. wyciągi z rachunków bankowych, uzupełniony PPF, faktury za gaz i in., Strona nadesłała. 4) Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony o subiektywnym prze konaniu o jej nienajlepszej sytuacji życiowej, złożonym pod groźbą odpowiedzialności karnej i przy możliwości prawnej cofnięcia prawa pomocy (aliud est facere, aliud est dícere). Za poglądem o nienajlepszej sytuacji Strony przemawia również zestawienie wydatków niezbędnych do zachowania minimalnego poziomu godziwej egzystencji z wysokością uzyskiwanych przez Stronę środków, co dostrzegły też organy prowadzące egzekucję. Również struktura wydatków Skarżącej, wynikająca nie tyle z jej oświadczeń, ile – w wyniku poszukiwań urzędnika sądowego - ze złożonego do akt prawa pomocy wyciągu z rachunku bankowego, nie jest okolicznością, która uzasadnia ograniczenie Stronie dostępu do Sądu. Zarazem, chociaż koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, to żadne z zadeklarowanych wydatków nie spełniają przesłanki "zbytkowności", by można je limitować. Dlatego, mając na uwadze powołane regulacje prawne, przedstawioną sytuację majątkową Skarżącej, okoliczności sprawy, a także kwotę należnego w sprawie wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł w sporze o odmowę umorzenia/rozłożenia na raty zaległości należy przyjąć, iż Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi we wskazanym w sentencji zakresie (conscientia mille testes est). Na zdolność do pokrycia wydatków w tym rozmiarze wskazują zapisy na rachunku bankowym i wysokość środków pozostających w dyspozycji Strony. Decydującym argumentem za przyznaniem Stronie prawa pomocy jest sprawowanie przez nią opieki nad synem (Oskarem) i związane (choć niewykazane) z tym faktem oczywiste wydatki. Zarazem nie jest możliwe zwolnienie Strony od innych kosztów (tu – wpisu od skargi ponad wskazany w sentencji rozmiar), niż wymagalne, ponieważ zdolność Strony do ponoszenia wydatków bada się w momencie ich wystąpienia – w zestawieniu z uzyskiwanymi w tym czasie dochodami (dictum acerbum). 5) Z tych powodów, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.