III SA/Wa 1975/15

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18/9/2015 r. po rozpoznaniu wniosku M.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /5/2015 r Nr [...] I w przedmiocie podatku od nieujawnionych źródeł przychodów za 2010 r p o s t a n a w i a odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy 1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. 2) M. M. wnioskiem zawartym w formularzu PPF (data 12/08/2015 r), zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, że: jest emerytką; - utrzymuje się tylko z emerytury w wysokości 2060 zł; - emeryturę wydaje na niezbędne utrzymanie, wydatki bytowe, leki; - posiada udział 2/3 w mieszkaniu o pow 56,73 m kw oraz udział 1/3 w 670 m kw. 3) Wezwania referendarza sądowego z 19/8/2015 r o przekazanie dodatkowych informacji o sytuacji życiowej strony, tj. o wskazanie źródeł utrzymania, złożenie deklaracji podatkowych, odpisów wyciągów z rachunków bankowych in, skutecznie doręczonego pełnomocnikowi strony jeszcze 1/09/2015 r (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy) strona nie wykonała do dnia wydania postanowienia w sprawie.. 4) W sprawie część okoliczności faktycznych budzi wątpliwości, a część – nie budzi. Budzi wątpliwości stan majątkowy i finansowy strony, co zostało wyrażone w wysłanym do niej i doręczonym wezwaniu. Nie ulegają natomiast wątpliwości następujące elementy sprawy: 1. strona złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych na urzędowym formularzu PPF; 2. Informacje zawarte w formularzu były niewystarczające do oceny sytuacji finansowej i życiowej strony, co skutkowało wezwaniem jej o udzielenie dodatkowych informacji; 3. Strona nie wypełniła wezwania, prawidłowo jej doręczonego w dn 1/9/2015 r. 5) Wobec braku przekazania zakreślonych w wezwaniu informacji o sytuacji życiowej strony referendarz sądowy nie znajduje sposobu pogodzenia nękających go wątpliwości, co do rzeczywistej sytuacji finansowej strony z postulatem działania urzędnika zgodnie z prawem, a z regułami dyscypliny finansowej w szczególności. Nieprzekazanie informacji o sytuacji majątkowej strony, czyli brak uprawdopodobnienia konieczności przyznania jej prawa pomocy (istnienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.) jest okolicznością uniemożliwiająca przyznanie stronie prawa pomocy. Referendarz sądowy nie ma podstawowych informacji o sposobie prowadzenia przez stronę gospodarki finansowej. Co więcej, urzędnik sądowy podjął dodatkowe (uporczywe) starania w celu uzyskania tych informacji, których ujawnienie mogłoby doprowadzić do wyjaśnienia sytuacji życiowej strony i – być może – do przyznania stronie prawa pomocy. Tam gdzie jest uprawnienie, jest bowiem środek do jego urzeczywistnienia (Ubi ius, ibi remedium). To na stronie spoczywa ciężar wykazania, że stan majątkowy uniemożliwia jej zgromadzenie środków na poczet kosztów postepowania. 6) Skoro strona nie wykazała swojej kondycji finansowej, to na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.