III SA/Wa 198/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-23
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która poniosła straty w wyniku pożarów i ma trudności finansowe, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ spółka nie wykazała, że nie posiada wystarczających środków na ich uiszczenie. Mimo trudnej sytuacji finansowej spowodowanej pożarami, spółka nadal aktywnie prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą przychody, posiada środki na rachunkach bankowych oraz lokaty. Obowiązek spłaty innych zobowiązań nie wyklucza partycypowania spółki w kosztach postępowania sądowego.Stan faktyczny
Spółka G. S.A. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uzasadniając to trudną sytuacją finansową spowodowaną pożarami, które zniszczyły jej majątek obrotowy i trwały. Spółka wskazała na utratę płynności finansowej, wstrzymanie finansowania przez bank oraz zagrożenie upadłością. Mimo to, spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, generuje przychody i posiada środki na rachunkach bankowych oraz lokaty. Sąd rozpoznał wniosek, analizując sytuację finansową spółki w kontekście przepisów P.p.s.a.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
G. S.A. z siedzibą w W. – dalej "Skarżąca" lub "Spółka", na urzędowym formularzu PPPr wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy, nie zakreślając jednak zakresu swojego żądania. Z pisma z 21 lutego 2013 r. znajdującego się w aktach sprawy wynika jednak, że Skarżąca wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Uzasadniając wniosek Skarżąca wskazała, że nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego ponieważ znajduje się w bardzo trudnej sytuacji gospodarczej i finansowej spowodowanej przez pożary, które pochłonęły większość majątku obrotowego i trwałego Spółki. Pożary miały miejsce [...] października i [...] listopada 2012 r. Spółka nie odnowiła zakresu prowadzonej działalności gospodarczej i działa w obliczu zagrożenia złożeniem wniosku o upadłość. Skarżąca stwierdziła, że Spółka utraciła płynność finansową i nie ma możliwości terminowego płacenia swoich zobowiązań.
Skarżąca podniosła, że utracony w pożarach majątek był przedmiotem zastawu w banku finansującym działalność gospodarczą Spółki. W wyniku utraty zabezpieczenia bank wstrzymał możliwość korzystania ze środków finansowych. Spółka od chwili pożarów korzysta wyłącznie ze zgromadzonego kapitału obrotowego stanowiącego nadwyżkę należności nad zobowiązaniami.
Spółka oświadczyła, że obecnie zakończone zostało śledztwo w sprawie pożarów i trwa procedura o przyznanie odszkodowania, w wyniku, której bank może przywrócić współpracę na zasadach sprzed pożarów. Zobowiązania handlowe są regulowane w ograniczonej wielkości i bez preferencji wobec któregokolwiek z wierzycieli. Zobowiązania pracownicze zostały zdecydowanie ograniczone w wyniku zwolnień tych pracowników, którzy nie mają możliwości świadczenia pracy po fizycznej utracie stanowisk i towarów handlowych.
W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca wskazała kapitał zakładowy w wysokości 1.725.333,30 zł., kapitał własny minus 1.700.872,75 zł., wartość środków trwałych w wysokości 1.212.618,00 zł wyjaśniła również, że poniosła stratę za ostatni rok obrotowy w kwocie 6.512.907,63 zł. na rachunku bankowym Skarżąca posiada: w banku [...] kwotę 16.508,88 zł, w banku [...] S.A. minus 2.633.446,13 zł.
Skarżąca przedłożyła również wyciągi z rachunków bankowych bilanse i rachunki zysków i strat za lata 2011, 2012 i 2013 oraz zestawienie zapłat wierzycieli.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.).
Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi w wysokości 6.122,00 zł oraz stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony
Nadesłany bilans sporządzony na dzień 28 lutego 2013 r. wskazuje, że spółka posiadała aktywa obrotowe w wysokości 432.466,93 zł w tym należności krótkoterminowe w kwocie 277.135,73 zł oraz środki pieniężne w kasie i na rachunkach w wysokości 17.777,48 zł. Z przedstawionego rachunku zysków i strat wynika natomiast, że na dzień 28 lutego 2013 r. przychody netto Spółki wyniosły 71.521,98, w tym ze sprzedaży produktów 64.338,47 zł. Z przedstawionych wyciągów z rachunków bankowych oraz zestawienia zapłat dla wierzycieli wynika, że mimo nieszczęśliwych zdarzeń losowych (pożarów), Spółka aktywnie prowadzi działalność gospodarczą, która przynosi przychody. Ponadto analiza wyciągów z rachunków bankowych wskazuje, ż e Skarżąca posiada lokaty bankowe przykładowo w dniu 16 stycznia na konto Skarżącej wpłynęła kwota 223.605,46 zł tytułem rozliczenia automatycznej lokaty bankowej, w dniu 4 lutego 2013 r. na konto Skarżącej wpłynęła kwota 54.878,79 zł tytułem rozliczenia automatycznej lokaty bankowej, w dniu 15 lutego 2013 r. na konto Skarżącej wpłynęła kwota 111.282,40 zł również tytułem rozliczenia automatycznej lokaty bankowej.
Skarżąca zatem nie wykazała, że nie posiada środków na uiszczenie wpisu należnego od skargi. Podkreślić należy, że zobowiązania wskazane przez Spółkę nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami z tytułu wpisu od skargi, co oznacza, że obowiązek spłaty innych zobowiązań, nie wyklucza partycypowania Spółki w kosztach postępowania. Koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi Skarżącą, a warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez Skarżącą, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło