III SA/Wa 198/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Krawczak, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Sokołowska, sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi U.Ł. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpowiedzialności za zobowiązania wynikające z obowiązku zwrotu niewykorzystanych środków na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i za niezgodne wykorzystanie środków oraz określenia wysokości zobowiązania oddala skargę Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. ustalił odpowiedzialność Skarżącej – U. L., jako spadkobiercy J. L., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład [...], za zobowiązania wynikające z obowiązku zwrotu niewykorzystanych środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (dalej "zfron") na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej "PFRON") oraz wynikające z niezgodnego z ustawą wykorzystania środków zfron na dzień otwarcia spadku, tj. jest 20 września 2009 r., a także określił wysokość tych zobowiązań w kwocie 90 506 zł. Organ wskazał, że w przypadku niezgodnego z art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) przeznaczenia środków funduszu rehabilitacji, pracodawca jest obowiązany do dokonania: 1) zwrotu 100% kwoty tych środków na fundusz rehabilitacji oraz 2) wpłaty w wysokości 30% tych środków na Fundusz w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło ujawnienie niezgodnego z tą ustawą przeznaczenia środków funduszu rehabilitacji, a także niedotrzymanie terminu, o którym mowa w ust. 3 pkt 3. Organ I instancji wskazał, że na kwotę podlegającą zwrotowi do Funduszu składają się środki zfron przeznaczone na podatek PIT-36L w łącznej kwocie 58 150 zł, środki zfron przeznaczone na bieżącą działalność przedsiębiorstwa (1 065 99 zł) oraz niewykorzystane według stanu na dzień likwidacji, upadłości lub utraty statusu zakładu pracy chronionej środki funduszu rehabilitacji (1 701, 01 zł), o których mowa w art. 33 ust. 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej zwanej też dalej "ustawą". Prezes PFRON podkreślił, że Skarżąca oprócz konieczności zwrotu powyższych kwot na rachunek Funduszu zobligowana jest do uiszczenia, tytułem sankcji z art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy, wpłaty w wysokości 30% środków od sumy 58 150 zł i 1 065, 99 zł jako wykorzystanej niezgodnie z art. 33 ust. 4 ww. ustawy. Wyjaśnił, że w sytuacji, gdy zfron został zlikwidowany, wszystkie środki, które zostały wykorzystane w sposób nieuprawniony, środki niewykorzystane oraz sankcja za naruszenie wskazanego w ustawie o rehabilitacji sposobu wydatkowania środków zfron, podlegają wpłacie do Funduszu. Skarżąca w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej uchylenia, zarzucając Prezesowi: 1. nieprawidłowe zastosowanie art. 33 ust. 4, 4a, 7, 7a ustawy o rehabilitacji, 2. naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 180 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej, poprzez niedokonanie czynności zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, 3. naruszenie art. 210 Ordynacji podatkowej, poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które Organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności, oraz poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji wykładni przepisów prawa, na których Organ podatkowy oparł decyzję. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Organu I instancji wskazując, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa, w związku z czym brak jest podstaw do jej uchylenia. Minister Pracy i Polityki Społecznej za chybiony uznał zarzut dotyczący błędów w powołaniu podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia, tj. przepisów, które, w ocenie Skarżącej, obowiązywały w okresie późniejszym, aniżeli ten, za jaki prowadzono kontrolę. Wyjaśnił, że Skarżąca błędnie twierdziła, iż pracodawca do 2011 r. mógł, w przypadku zagrożenia utraty płynności finansowej, na okres przejściowy, nie dłuższy niż 12 miesięcy, przeznaczyć do 70% środków zakładowego funduszu rehabilitacji na spłatę zobowiązań w celu utrzymania zagrożonych likwidacją miejsc pracy osób niepełnosprawnych, bowiem uprawnienie to przestało obowiązywać z dniem 30 lipca 2007 r. na mocy ustawy z 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 115, poz. 791), którą uchylone zostały m.in. przepisy art. 33 ust. 7c i 7d ustawy. Organ II Instancji stwierdził, że niezrozumiałe jest dla niego twierdzenie Skarżącej dotyczące konieczności uprzedniego wykazania przez Organ I instancji, iż środki nie zostały przeznaczone na rehabilitację zawodową, społeczną, ubezpieczenie osób niepełnosprawnych lub ratowanie płynności finansowej, w kontekście ustaleń dokonanych przez właściwy urząd skarbowy i Prezesa Zarządu PFRON. Minister podkreślił, że Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż środki te pracodawca przeznaczył na zapłatę podatku wobec urzędu skarbowego oraz na bieżącą działalność przedsiębiorstwa, do czego nie był uprawniony. Powyższe zaś, zdaniem Organu II instancji, przesądza, iż brak było podstaw do prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w tej kwestii. Reasumując Organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie przed Organem I instancji przeprowadzone zostało prawidłowo oraz z zachowaniem zasad je normujących, zaś rozstrzygnięcie jest prawidłowe i odpowiada ustaleniom w nim dokonanych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra, zarzucając jej: 1) nieprawidłowe zastosowanie art. 33 ust. 4, 4a, 7, 7a ustawy o rehabilitacji, 2) naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 180 w związku z art. 187 Ordynacji podatkowej, poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, 3) naruszenie art. 210 Ordynacji podatkowej poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które Organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności, oraz poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji wykładni przepisów prawa, na których organ podatkowy oparł decyzję. W uzasadnieniu skargi Skarżąca zarzuciła, że Organy powołały się na przepisy obowiązujące od roku 2011, natomiast zdarzenie miało miejsce w 2009 r., w związku z czym czyn J. L. nie podlegał trzydziestoprocentowej sankcji wynikającej z art. 33 ust 4a zawartej w ustawie o rehabilitacji. Skarżąca podkreśliła, że powyższe przepisy w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. do roku 2011, czyli w latach, w których J. L. pobrał środki z funduszu rehabilitacji, dopuszczały możliwość przeznaczenia środków z funduszu rehabilitacji na spłatę zobowiązań. Skarżąca zarzuciła również, że Organy nie wyjaśniły, na jaki cel przeznaczone zostały środki pobrane z zfron w 2009 r. Wskazała, że Organy pominęły fakt, iż ze stwierdzenia, iż pobrane środki zostały wykorzystane na bieżącą działalność, nie wynika, jakie było rzeczywiste wykorzystanie tych środków. Zdaniem Skarżącej wydatki na ratowanie płynności finansowej to niekoniecznie bieżące wydatki. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie. Postawiono w niej dwie istotne kwestie. Po pierwsze zarzucono Organom, że zastosowały przepisy prawa materialnego, które nie obowiązywały we wrześniu 2009 r. Po drugie wskazano, że Organy ograniczyły się jedynie do analizy oświadczenia J. L. co do wykorzystania środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na cele określone w ustawie. Zarzuty te Sąd uznał jednak za chybione. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 23 lit. "e" ustawy z dnia czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 115, poz. 791), uchylony został art. 33 ust. 7c oraz 7d ustawy. Pracodawca prowadzący zakład pracy chronionej od dnia 30 lipca 2007 r. (data wejścia w życie tej ustawy zmieniającej) nie mógł więc przeznaczać środków funduszu zakładowego na spłatę zobowiązań w celu utrzymania miejsca pracy osób niepełnosprawnych. Po drugie oświadczenie J. L. co do niezgodnego z prawem wykorzystania środków funduszu zostało zawarte i zrelacjonowane w jedynym w istocie źródle dowodowym w sprawie, tj. protokole kontroli wywiązywania się z obowiązku prowadzenia rachunku zfron oraz przeznaczania środków funduszu na cele określone w ustawie. J. L. oświadczył jednoznacznie, że środki te przeznaczał na cele inne, niż określone w art. 33 ust. 4 ustawy. Co więcej – w toku kontroli ustalono bezspornie, że środki zfron przeznaczono wówczas na rzecz wpłat do Urzędu Skarbowego w L. tytułem podatków oraz na rzecz wpłat na rachunek bieżący. Te okoliczności stanowczo i pewnie wskazywały na fakt, że środki te wykorzystane zostały niezgodnie z przywołanym ostatnio przepisem ustawy. Symptomatyczne jest zresztą, że Skarżąca nie wskazuje rzeczywistego celu wykorzystania tych środków, a jedynie podważa ocenę Organów, iż zostały one przeznaczone na cele niezgodne z art. 33 ust. 4 ustawy. Nieuchronnie zatem pojawia się pytanie o ten cel, który – według Skarżącej – rzeczywiście wiązał się z dokonanymi w dniu 15 maja 2009, w dniu 10 czerwca 2009 oraz w dniu 31 lipca 2009, wpłatami J. L.. W ocenie Sądu wpłaty te nie odpowiadały celom ustawy, zaś jeśli Skarżąca rzeczywiście dysponuje wiedzą co do innych celów dokonanych wtedy wpłat, to powinna je jednoznacznie wskazać. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do przyjęcia, że środki zfron w 2009 r. rzeczywiście zostały wydatkowane na cele niezgodne z ustawą. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem