III SA/Wa 1980/15

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21./9/2015 r. po rozpoznaniu wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /05/2015 Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego p o s t a n a w i a Odmówić stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r poz 270 ze zm) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Strona skarżąca, tj W.K. , zwrócił się na formularzu PPF z 20/08/2015 r, z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Strona wskazała, że: - w związku z blokadą rachunku bankowego zawiesił działalność gospodarczą; - nie uzyskuje dochodów w zw z czym nie ma środków na poczet kosztów postępowania. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z26/8/2015 strona wskazała, że: od stycznia 2015 r jest zatrudniona na 1/5 etatu z dochodem miesięcznym 302 zł; - uzyskuje dodatkowo 1200 zł co miesiąc od syna; - nie wystawia faktur VAT z uwagi na likwidację działalności gosp.; - jest gotów do jednorazowej zapłaty 500 zł tytułem kosztów postepowania. Referendarz sądowy wskazuje, że w sprawie wymagany jest wpis sądowy od skargi (jedyny wymagalny obecnie koszt sądowy) w kwocie niespełna 200 zł, zatem do tej kwoty przede wszystkim należy odnieść zdolność skarżącej do ponoszenia kosztów sądowych. Odnosząc się do wniosku strony o ustanowienie pełnomocnika z urzędu na tym etapie postępowania, tj jeszcze przed Sądem I instancji – referendarz sądowy wziął pod uwagę, że w postępowaniu przed Sądem I instancji 1. nie obowiązuje przymus adwokacki; 2. strona działająca bez pełnomocnika ma znaczące gwarancje ochrony procesowej (w porównaniu z tą działającą z pomocą pełnomocnika - art. 6, art. 13, art. 134 u.p.p.s.a.), 3. udział pełnomocnika w sprawie nie zmienia (zwiększa) zakresu analizy sprawy przez Sąd, który bada sprawę niezależnie od postawionych zarzutów i udziału strony; 4. udział pełnomocnika w postępowaniu przed Sadem I instancji nie zwiększa gwarancji dostępu strony do Sądu, ani nie jest warunkiem dostępu do Sądu. Zarazem należy odnotować, że strona nie wskazała na konkretne okoliczności, które czyniłyby działanie profesjonalnego pełnomocnika w tej sprawie, przed Sądem I instancji – wskazanym. Wszystkie te okoliczności przemawiają za tym, że prawo do Sądu strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym zostanie uszanowane, także przy braku ustanowienia pełnomocnika z urzędu – i to niezależni9e już od zadeklarowanej zdolności partycypowania strony w tych kosztach. Referendarz sądowy nie ma podstaw – w wyniku powziętych działań - do uznania, że oświadczenia strony w formularzu PPF są nieprawdziwe, jednakże, z uwagi na treść żądań kierowanych do strony, oświadczenia strony są, co najmniej, niezupełne. Referendarz sądowy zwracał się bowiem o złożenie dokumentów za okres trzech ostatnich miesięcy prowadzenia działalności gosp., których nie uzyskał. Istnieje przy tym obowiązek archiwizacji dokumentacji księgowej i finansowej przez wskazany w przepisach prawa okres czasu. Oznacza to, że fakt likwidacji działalności gospodarczej nie zwalnia strony z obowiązku przedłożenia dokumentacji za okres poprzedzający likwidację działalności. Brak też w aktach sprawy szczegółowej kalkulacji kosztów życia, o co referendarz sądowy również wzywał. Tym samym strona nie w pełni wykazała sytuację życiową i finansowa, w której znajduje się: na to wymierny skutek dla decyzji wyrażonej w sentencji. Rozstrzygając o zakresie zwolnienia, referendarz sądowy ma na uwadze deklarację strony o zakresie możliwości ponoszenia przez nią kosztów postępowania. Strona wskazała, że może jednorazowo uiścić kwotę 500 zł na rzecz kosztów postępowania. Zważywszy na fakt, że aktualnie wymagalne koszty sądowe wynoszą 200 zł z tytułu wpisu od skargi, stronie pozostaje – jeszcze - do dyspozycji 300 zł. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji "w innej" sprawie - 240 zł. Niniejsza sprawa, z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, kwalifikuje się do "innych" spraw. Strona zatem dysponuje, nawet "jednorazowo" (jak wskazała), środkami umożliwiającymi jej rozpoczęcie pertraktacji z pełnomocnikiem, z wybranej grupy zawodowej, co do warunków jej reprezentowania. Trudno zatem uznać, nawet nie biorąc pod uwagę faktu rozszerzonej gwarancji sądowych w postępowaniu przed sądem I instancji dla strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika, że strona nie posiada środków na koszty postępowania: tak na koszty wymagalne, jak na koszty "fakultatywne". Dlatego, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 1, §2 i § 3 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.