III SA/Wa 1988/13

Dnia 25 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bożena Dziełak po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2011 i 2012 postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego Pismem z 4 lipca 2013 r. Skarżący – W.O. , wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] maja 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za lata 2011 i 2012. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia do kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, sporządzony na urzędowym formularzu PPF. Jako jedyne źródło dochodu wskazał rentę z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 600 zł. Oświadczył, że ma niespłacony kredyt w kwocie 8.500 zł. Jego majątek stanowi dom o pow. 80 m² oraz działka o pow. 1.100 m². Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych Skarżącego, wezwano go do wskazania wszystkich źródeł utrzymania i majątku (w tym niewskazanych w formularzu budynków) oraz udokumentowania wysokości uzyskiwanej renty poprzez np. nadesłanie odcinka przekazu pocztowego, zeznania podatkowego za 2012 r., wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące, wskazania wysokości miesięcznych wydatków składających się na bieżące utrzymanie (zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków). Wezwanie doręczono Skarżącemu 9 września 2013 r., zgodnie z art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów, a zatem postanowieniem z 23 września 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Pismem z 2 października 2013 r. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. Ponownie wniósł o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie jego pełnomocnikiem radcy prawnego oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślił, iż jest w trudnej sytuacji materialnej. Przeszedł skomplikowaną operację [...]. Otrzymuje rentę w kwocie 600,62 zł. Spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi 235 zł. Nie prowadzi działalności gospodarczej. Do pisma dołączył kserokopię dowodu ostatniej wypłaty renty oraz ostatniej wpłaty raty kredytu. Postanowieniem z 7 października 2013 r. Sąd odrzucił skargę Skarżącego jako złożoną z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. Otrzymawszy to postanowienie Skarżący przy piśmie z 24 października 2013 r. nadesłał formularz PPF, w którym zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w związku z koniecznością sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Pismem z 14 października 2013 r. Skarżący ponownie został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni informacji dotyczących stanu majątkowego i możliwości płatniczych, m.in. zeznania podatkowego za 2012 r. i wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące oraz do wskazania wszystkich źródeł utrzymania i majątku, a także określenia wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych na bieżące utrzymanie (przedstawienie zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków). W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący wyjaśnił, że nie posiada rachunków bankowych. Rentę otrzymuje przekazem pocztowym, a podatek dochodowy rozlicza za niego ZUS. Powołał się równie na już przesłane Sądowi przy piśmie z 2 października 2013 r. kserokopie dowody ostatniej wypłaty renty oraz ostatniej wpłaty raty kredytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, jeżeli nie został on odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu spowodowało zatem usunięcie z obrotu prawnego postanowienia referendarza sądowego z 23 września 2013 r. Pod względem skutków prawnych jest ono traktowane jako nieistniejące. Stosownie do art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje w sytuacji, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadą postępowania sądowego jest bowiem, że każdy wnoszący skargę zobowiązany jest ponosić koszty sądowe. Skarżący wniósł o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Sąd przeanalizował dane zawarte w nadesłanych formularzach PPF, sprzeciwie z 2 października 2013 r. i dołączonych do niego dokumentach (dowodu wysokości renty i raty kredytu), piśmie z 24 października 2013 r. a także w piśmie z 6 listopada 2013 r. stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących jego stanu majątkowego. Zgodnie z oświadczeniem Skarżącego jedynym jego źródłem utrzymania jest renta z tytułu niezdolności do pracy kwocie 600 zł miesięcznie. Skarżący co miesiąc uiszcza ratę kredytu (235 zł), a także ponosi wydatki na leki w kwocie 200 zł. Porównując wysokość uzyskiwanych przez Skarżącego dochodów i ponoszonych wydatków oraz należnego w sprawie wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł i uwzględniając konieczność opłacenia profesjonalnego pełnomocnika w celu jej sporządzenia, Sąd uznał że Skarżący nie jest w stanie, bez uszczerbku koniecznego dla swojego utrzymania, ponieść wymaganych od niego kosztów sądowych. W przekonaniu Sądu, Skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co zasadnym czyni przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przyznając Skarżącemu prawo pomocy w powyższym zakresie Sąd miał również na względzie prawo do sądu, gwarantowane każdemu obywatelowi przepisami Konstytucji RP. Ograniczenia natury finansowej nie powinny skutkować niemożnością skorzystania przez Skarżącego z tego prawa. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 p.p.s.a., Sąd orzekł o przyznaniu Skarżącemu prawa pomocy.