III SA/Wa 1989/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-03-06

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która jest niezdolna do pracy, nie posiada dochodów ani majątku, a jej koszty leczenia są znaczne, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Trudna sytuacja finansowa, niezdolność do pracy, brak dochodów i majątku, a także znaczne koszty leczenia, uzasadniają całkowite zwolnienie od opłat sądowych, co umożliwi merytoryczne rozpoznanie sprawy i zapobiegnie uszczerbkowi dla koniecznego utrzymania strony.
Stan faktyczny
Strona skarżąca R. Z. wniosła o zwolnienie od wpisu sądowego w sprawie dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Po wezwaniu do złożenia wniosku na formularzu PPF i przedstawienia dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej, skarżąca oświadczyła, że z powodu braku dochodów, zaprzestania działalności gospodarczej i niezdolności do pracy nie jest w stanie uiścić wpisu. Referendarz odmówił przyznania prawa pomocy, jednak w sprzeciwie strona podtrzymała swoje stanowisko, wskazując na chorobę i brak środków. Sąd rozpoznał sprawę po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w części częściowej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, , po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] września 2007r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za maj, czerwiec i sierpień 2002r. postanawia: - przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym - R. Z. w skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] września 2007r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za maj, czerwiec i sierpień 2002r., wniosła o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. W dniu 28 listopada 2007r. wezwano skarżącą do złożenia wniosku na formularzu PPF oraz do przedstawienia dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących jej sytuacji majątkowej. Skarżąca nadesłała wypełniony formularz PPF 12 grudnia 2007r., wnosząc w nim o zwolnienie od kosztów sądowych. We uzasadnieniu poinformowała, że z powodu braku jakichkolwiek dochodów oraz zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, nie jest w stanie uiścić wpisu. Wskazała, że decyzją lekarza orzecznika została uznana za osobę niezdolną do pracy od 2006r., ale Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił jej przyznania renty. W tej sprawie Strona złożyła pozew przeciwko ZUS. Wyjaśniła ponadto, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada jakiegokolwiek majątku ruchomego i nieruchomego. Jej sytuacja materialna oraz utrata zdrowia zostały spowodowane niezasadnymi decyzjami organów kontroli skarbowej. Postanowieniem z [...] stycznia 2008r. Referendarz WSA w Warszawie sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki niezbędne do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie z 2 lutego 2008r. od tego postanowienia strona podniosła, że Sąd w sposób całkowicie niezrozumiały interpretuje wskazane okoliczności. Wyjaśniła, iż w powodu choroby nie może prowadzić działalności gospodarczej. Za niezrozumiałe uznała wezwanie do przedstawienia zaświadczenia z urzędu pracy oraz zarzut nieprawidłowego udokumentowania wniosku o przyznania prawa pomocy. W wyniku ponownego wezwania 7 lutego 2008r., do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego, strona poinformowała, że nie składała zeznań podatkowych za 2006r. i 2007r., nie posiada rachunku bankowego oraz nie korzysta z pomocy społecznej. Wyjaśniła, że w utrzymaniu pomagają jej rodzice i syn, a jej koszty leczenia wynoszą około 200 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z [...] stycznia 2008r. Jest ono traktowane - pod względem skutków prawnych - jako nieistniejące Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. stronie może być przyznanie prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, jest zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., wykazanie przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w przypadku częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zwolnienie Skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całości lub części jest dopuszczanym przez P.p.s.a odstępstwem od wyrażonej w art. 214 tej ustawy, generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych przez podmioty, wnoszące do sądu pisma, podlegające opłacie lub powodującej wydatki. Sąd rozpoznając wniosek skarżącego ustalił, że wnioskodawczyni jest osobą niezdolną do pracy od 2006r., co zostało potwierdzone orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, wydanym 22 maja 2007r. W orzeczeniu wskazano, że strona jest niezdolna do pracy, ze względu na upośledzenie sprawności ogólnej organizmu i podlega leczeniu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżącej wynika, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z członkami rodziny, nie posiada majątku nieruchomego w postaci domu, mieszkania oraz nieruchomości rolnej. Z nadesłanego pisma z 1 marca 2008r. wynika ponadto, że nie posiada rachunku bankowego i nie korzysta w pomocy społecznej, ale rodzice i syn pomagają jej w utrzymaniu, gdyż same koszty leczenia wynoszą około 200 zł miesięcznie. Sąd biorąc powyższe okoliczności faktyczne przedstawione przez stronę stwierdza, że spełniona została przesłanka wynikająca z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Skarżąca pozostaje w trudnej sytuacji finansowej, a jej stan zdrowia uniemożliwia zarobkowanie. Strona jest pozbawiona jakichkolwiek dochodów, nie posiada również żadnego majątku. Aktualne zdobycie środków umożliwiających bytowanie oraz sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. W ocenie Sądu, znikome są również szanse na uiszczenie opłat sądowych. Tym samym uzasadnione jest całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Umożliwi to stronie merytoryczne rozpoznanie jej sprawy i zapobiegnie jednocześnie powstaniu uszczerbku dla utrzymania koniecznego Skarżącej wspieranej przez rodzinę. Zdaniem Sądu wniosek o przyznanie praw pomocy w zakresie częściowym zasługuje na uwzględnienie. W tych warunkach Sąd, na podstawie art. 260 w zw. z art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2) P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło