III SA/Wa 199/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-08-03
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w przedmiocie podatku od towarów i usług, ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?Ratio decidendi
Wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować znaczne szkody finansowe dla spółki, w tym utratę płynności finansowej i potencjalną likwidację, co uzasadnia wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA. Sąd uznał, że skarżąca uprawdopodobniła istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Stan faktyczny
Spółka C. sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. dotyczącą podatku VAT za 2012 r. wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Skarżąca argumentowała, że natychmiastowe wykonanie decyzji, wiążące się z koniecznością jednorazowej zapłaty wysokiej kwoty, może doprowadzić do utraty płynności finansowej, wypowiedzenia umów kredytowych przez bank i w konsekwencji do likwidacji spółki. Spółka przedstawiła dokumenty dotyczące swojej trudnej sytuacji finansowej, ograniczenia działalności i problemów z uzyskaniem finansowania bankowego.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2012 r. wskutek wniosku skarżącej o wstrzymanie zaskarżonej decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji
Skarżąca – C. sp. z o.o. z siedzibą w P. wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z [...] listopada 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do grudnia 2012 r. złożyła wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, wskazując na istniejące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie natychmiastowego wykonania przedmiotowej decyzji w postaci likwidacji Spółki.
W piśmie z 13 kwietnia 2018 r. skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie złożonego wniosku. Wskazała, że zobowiązanie podatkowe wynikające z zaskarżonej decyzji zostało rozłożone skarżącej na raty, co umożliwiło spółce dalsze funkcjonowanie i wywiązanie się z bieżących zobowiązań. Przy czym celem zabezpieczenia wykonania decyzji organ ustanowił hipoteki przymusowe na nieruchomościach stanowiących własność spółki, a ostatnia z 12 rat została określona na kwotę [...] zł. Spółka wskazała również, iż jest stroną dwóch umów kredytowych zawartych z S.A., na mocy których korzysta z kredytu odnawialnego do wysokości 13.200.000,00 zł oraz kredytu na rachunku bieżącym do wysokości 8.000.000,00 zł W celu zabezpieczenia zobowiązań spółki zgodnie z umowami zawartymi z S.A. ustanowiono na jej nieruchomościach hipoteki do kwoty 35 100 000 zł, które korzystają z pierwszeństwa przed hipotekami przymusowymi ustanowionymi przez organ podatkowy.
Spółka wskazała, że w celu wywiązywania się ze spłaty zobowiązań podatkowych ograniczyła swoją działalność, co jednak spowodowało zmniejszenie obrotów wymaganych przez bank do utrzymania finansowania. Podniosła, iż bank zamierza wypowiedzieć umowę o kredyt złotowy i obniżyć limit kredytowy umowy wieloproduktowej i kredytu odnawialnego, m.in., w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji. Skarżąca podnosi, iż zaprzestanie spłacania należności organom podatkowym oraz regulowania należności odsetkowych, a przede wszystkim wszczęcie windykacji należności przez bank doprowadzi w zasadzie natychmiastowo do niewypłacalności spółki. Powyższe, w ocenie skarżącej, będzie wiązało się również z koniecznością rozwiązania umów o pracę z pracownikami (pismo k.153).
W piśmie z 14 maja 2018 r. spółka podtrzymała swoje stanowisko w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podkreślając, iż bank uzależnia dalsze kredytowanie skarżącej od wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji bądź radykalnej zmiany decyzji dotyczącej układu ratalnego z organem podatkowym. Ponadto do ww. pisma dołączyła kopie wypowiedzenia umów kredytowych zawartych z S.A. datowane na [...] marca 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że potrzeba wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powinna być wykazana przez stronę skarżącą, gdy weźmie się pod uwagę fakt, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, pozostawione jest uznaniu sądu i może nastąpić wyłącznie na wniosek strony. Pozostawienie przez ustawodawcę zasadności wstrzymania aktu, uznaniu sądu wiąże się w związku z powyższym z koniecznością szczególnie wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku w tej sprawie, zwłaszcza że na tym etapie postępowania Sąd nie bada merytorycznej zasadności skargi. W szczególności strona powinna wykazać, że w związku z wykonaniem zaskarżonego aktu, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi zatem nie o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (zob. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 889/04, niepubl.).
Chcąc skorzystać z ochrony tymczasowej, jaką jest możliwość wstrzymania wykonania decyzji strona zobowiązana jest bowiem uprawdopodobnić, a nie udowodnić zaistnienie określonych okoliczności przemawiających za jej zastosowaniem. Skarżąca wystarczająco uprawdopodobniła spełnienie przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji w myśl przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji został sformułowany prawidłowo, w sposób wskazujący na konkretne okoliczności, które świadczą o tym, że w przedmiotowej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Spółka określiła, na czym konkretnie mają one polegać. Oprócz trudnej sytuacji finansowej, która nie jest wystarczającą przesłanką do uznania zasadności wniosku o wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spółka uprawdopodobniła, że nagłe obciążenie jej koniecznością jednorazowej zapłaty tak wysokiej kwoty, jak określona zaskarżoną decyzją może prowadzić do utraty przez nią wypłacalności, a w rezultacie do jej likwidacji
Należy bowiem podkreślić, że z przedłożonej przez skarżącą dokumentacji, zarówno wraz z rozpoznawanym wnioskiem, jak i w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy wynika, iż skarżąca nie posiada takich zasobów finansowych, które pozwoliłyby jej na uiszczenie kwoty określonej zaskarżoną decyzją w wysokości 15.284.308 zł bez uszczerbku dla jej płynności finansowej. Analiza dokumentacji źródłowej dotyczącej sytuacji materialnej spółki prowadzi do wniosku, iż spółka pomimo osiągania wysokich przychodów (według rachunku zysków i strat za 2017 r. – 127 577 230,47 zł w 2017 r., według rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2018 r. do 28 lutego 2018 r. 557 860,63 zł) nie jest w stanie pokrywać kosztów prowadzonej działalności gospodarczej, a działalność ta przynosi straty (według rachunków zysków i strat za 2017 r. odnotowano stratę w wysokości 20 072 388,40 zł, natomiast według rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2018 r. do 28 lutego 2018 r. – stratę w wysokości 1 554 600,26 zł). Powyższy wniosek potwierdzają również dane z wyciągów bankowych spółki prowadzonych przez S.A. oraz P. S.A., z których wynika, iż otrzymywane przez skarżącą środki są niemal natychmiast wydatkowane na opłacenie należności związanych z działalnością spółki, a bez środków z linii kredytowej skarżąca nie jest w stanie pokryć wszystkich kosztów działalności. Z załączników do pisma skarżącej z 14 maja 2018 r. wynika natomiast, iż S.A. wypowiedział umowy kredytowe w związku z limitem kredytu do 11 000 000 zł, w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji, zaprzestaniem prowadzenia działalności przez spółkę (brakiem zawierania nowych kontaktów), przekroczeniem wskaźnika zadłużenia, oraz ustanowieniem hipoteki przymusowej przez Urząd Skarbowy na nieruchomościach skarżącej.
Zwrócić należy również uwagę, iż w lutym 2018 r, spółka ujawniła znacząco niższe wpływy z dostawy towarów i świadczenia usług (dla porównania we wrześniu 2017 r. osiągnęła 9.743.485,00 zł dochodu z powyższego tytułu, a w lutym 2018 r. – 25.358,00 zł), co potwierdza, iż skarżąca ograniczyła zakres prowadzonej działalności gospodarczej.
Sąd miał także na uwadze, że skarżąca, nie dysponuje rezerwami pieniężnymi pozwalającymi na uiszczenie zaległości podatkowej określonej zaskarżonej decyzją. Jej bieżące funkcjonowanie jest zależne od otrzymywania środków z kredytów bankowych, do których spółka nie ma dostępu, m.in., w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji, a posiadany przez nią kapitał zapasowy według stanu na 31 grudnia 2017 r. liczył [...] zł stosownie do treści zestawienia zmian w kapitale własnym dołączonego do sprawozdania finansowego za 2017 r.
Nie należy również tracić z pola widzenia, że wykonanie decyzji, spowoduje konieczność dalszej optymalizacji kosztów, w tym konieczność zwolnienia pracowników. Ponadto poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego może także dojść do rozwiązania zawartych umów cywilnoprawnych z podmiotami współpracującymi ze spółką.
W świetle powyższego należy podkreślić, że umocowanie organu do podjęcia dalszych środków egzekucyjnych przy obecnej sytuacji majątkowej spółki, może doprowadzić do jej paraliżu i stanowi ryzyko zagrożenia jej stabilności finansowej, stąd wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiotowym przypadku jest zasadne.
W tym miejscu podać należy, że skoro jest prawdopodobne, iż skutkiem natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji będzie wzrost strat ekonomicznych przedsiębiorstwa, zaś ich następstwem może być ograniczenie zakresu prowadzenia działalności gospodarczej i utrata płynności finansowej przedsiębiorstwa, to trafne jest udzielenie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2015r., sygn. akt II GZ 562/15).
W tej sytuacji, mając na uwadze stan faktyczny, argumentację spółki oraz dokumenty źródłowe, sąd uznał, że realizacja zaskarżonej decyzji, w kontekście stwierdzonych okoliczności faktycznych, mogłaby spowodować poważne konsekwencje finansowe dla spółki, co należy uznać za okoliczność powodującą powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania nieodwracalnych skutków.
Wobec powyższego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło