III SA/Wa 1993/08
WyrokWSA w Warszawie2009-01-20
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Ewa Radziszewska-Krupa, Hieronim Sęk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeśli strona skarżąca wykazała, że nadała odwołanie w polskiej placówce pocztowej przed upływem terminu?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania, nie badając w sposób dostateczny okoliczności wniesienia odwołania przez stronę skarżącą. Stwierdzenie uchybienia terminu było przedwczesne, zwłaszcza w świetle przedstawionego przez stronę dowodu nadania pisma w polskiej placówce pocztowej przed upływem terminu, co zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 Ordynacji podatkowej, powinno być uznane za zachowanie terminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta dotyczącej zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości. Strona skarżąca, syndyk masy upadłości, wniosła odwołanie, które według SKO wpłynęło po terminie. Strona skarżąca twierdziła, że nadała odwołanie w placówce pocztowej przed upływem terminu, a błędne ustalenia SKO miały istotny wpływ na wynik sprawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie SKO, stwierdził, że uchylone postanowienie nie może być wykonane, oraz zasądził od SKO na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędzia WSA Hieronim Sęk, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi M.G. syndyka masy upadłości Z.J. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w sprawie podatku od nieruchomości za 2007 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz M.G. syndyka masy upadłości Z.J. Sp. z o.o. w W. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent [...] W. decyzją z [...] stycznia 2008r. nr [...]określił Z. spółce z o.o. w upadłości z siedzibą w W. (zwanej dalej "Spółką") zaległość podatkową z tytułu podatku od nieruchomości za 2007r. w wysokości 89.686 zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości 4.568 zł. W podstawie prawnej decyzji wskazał art. 207 w związku z art. 21 § 1-3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej zwana "O.p."), art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4, art. 5 i art. 6 ust. 6 i 7 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006r. Nr 121 poz. 844 ze zm., dalej zwana "u.p.o.l") oraz uchwałę Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 16 października 2006r. nr LXXXIV/2006 w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na 2007r. (Dz.U.Woj.Maz. Nr 232, poz. 8562). Zdaniem Prezydenta zobowiązanie podatkowe Spółki za 2007r. nie zostało wykonane w całości, w związku z tym powstała zaległość podatkowa. Wskazał również, jak należało wyliczyć podatek od nieruchomości z uwagi na związek gruntów i budynków z prowadzaną działalnością gospodarczą.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że ww. decyzję doręczono Spółce 19 lutego 2008r. (k. 41 akt administracyjnych). Zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji znajduję się również w nieponumerowanych aktach Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.
Strona w odwołaniu od ww. decyzji z [...] marca 2008r. wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania, alternatywnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podniosła, że w 2004r. i 2005r. nie spełniła żadnej z przesłanek z art. 6 ust. 2 u.p.o.l. Budowa budynków na nieruchomości nie była zakończona, ani nie rozpoczęto ich użytkowania przed ostatecznym wykończeniem. Nie zaszły więc okoliczności uzasadniające powstanie obowiązku podatkowego. Momentem "wybudowania" budynku jest moment zakończenia budowy lub rozpoczęcie użytkowania budynku (ich części) przed jego ostatecznym wykończeniem. Zdaniem strony nie ustalono też stanu inwestycji na nieruchomości, uznając bezkrytycznie istnienie lub korzystanie z budynków. Sąd Rejonowy [...] W. ogłosił upadłość Spółki 24 września 2004r., z możliwością zawarcia układu. 25 sierpnia 2005r. nieruchomość wcześniej stanowiąca własność E. Sp. z o.o. (nr ewid. [...]), weszła do masy upadłości, ale zespół trzech budynków biurowo-handlowo-usługowych posadowionych na niej nie był wykończony, ani użytkowany. Zarządca masy upadłości podpisał z M. S.A. umowę z 22 listopada 2005r., na podstawie której spółka ta przystąpiła do realizacji prac budowlanych po uzyskaniu decyzji Powiatowego Inspektora Budowlanego.
Prezydent m.st. wskazał powierzchnię użytkową ww. zespołu budynków na podstawie projektu budowlanego zamiennego sporządzonego w styczniu 2006r. (4.866,31m2). W momencie kontroli syndyk nie posiadał dokumentacji powykonawczej, ani księgi wieczystej z uwidocznionym obiektem budowlanym. W 2005r. budowa zespołu budynków nie była zakończona ani też nie rozpoczęto użytkowania żadnej z części budynku – dowód decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2005r., w której po dokonaniu czynności kontrolnych 6 grudnia 2005r. ustalono, że prace budowlane przy budowie ww. zespołu budynków w W. są prowadzone. Roboty budowlane wstrzymano 15 grudnia 2005r., postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]W. Następnie decyzją z [...] marca 2006r. udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Zakończenie robót budowlanych i uzyskanie pozwolenie na użytkowanie w jednej z trzech części zespołu budynków nastąpiło w 2006r. (deklaracja na podatek od nieruchomości za 2007r., 2008r.). Budowę zakończono w 2007r. - oddanie do użytkowania dwóch pozostałych części budynku (dziennik budowy). Rozpoczęcie użytkowania części budynku nastąpiło w 2006r., co znalazło odzwierciedlenie w złożonej deklaracji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej SKO) postanowieniem z [...] maja 2008r. nr [...]stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, w podstawie prawnej wskazując art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. W uzasadnieniu podniosło, że choć decyzję pierwszej instancji doręczono syndykowi masy upadłości 19 lutego 2008r., strona zamiast 6 marca 2008r., odwołanie wniosła 10 marca 2008r., tj. z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
Strona w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie wyżej wymienionego postanowienia SKO oraz zasądzenie kosztów postępowania, w związku z rażącym naruszeniem art. 12 § 6 pkt 2 O.p. Wyjaśniła, że nie uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Odwołanie nadała bowiem w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego 4 marca 2008r. Za nieprawdziwe uznała, twierdzenie SKO, że odwołanie złożyła 10 marca 2008r. Jest to termin wpływu odwołania do Kancelarii Urzędu Miasta. Zniszczenie w urzędzie miasta kopert poświadczających datę wniesienia odwołania, nie może jej obciążać.
Podniosła także, że błędne i rażąco sprzeczne z prawem jest stanowisko organów obu instancji, wiążące termin wniesienia odwołania z datą doręczenia go przez urząd pocztowy do Kancelarii Urzędu Miasta.
Do skargi strona załączyła kserokopię potwierdzenia nadania pisma [...], z 4 marca 2008r.
SKO w odpowiedzi na skargę wyjaśniło, że nie mogło dokonać reasumpcji własnej decyzji. Nie wniosło też o oddalenie skargi, ale wyjaśniło, że wydało postanowienie w oparciu o oświadczenie organu pierwszej instancji, co do daty i sposobu złożenia odwołania. Skarżąca dołączyła przekonywujące dowody nadania pisma.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione mogły być uwzględnione.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej zwana "P.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie przez Sąd administracyjny, że doszło w nim do naruszenia albo przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, albo przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd oceniając w tym zakresie zaskarżone postanowienie stwierdza, że nie odpowiada ono prawu procesowemu, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Organ odwoławczy w sposób dostateczny nie zbadał bowiem w postępowaniu prowadzony przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, podczas tzw. czynności wstępnych, okoliczności wniesienia przez stronę skarżącą środka zaskarżenia przysługującego od decyzji pierwszej instancji. Uznał mimo to, że środek ten strona skarżąca wniosła z uchybieniem 14-dniowego terminu. Przekonanie SKO, w świetle załączonej do skargi kserokopii potwierdzenia nadania 4 marca 2008r. pisma skierowanego przez stronę skarżącą do Prezydenta [...]W. jest przedwczesne, a co za tym idzie nie może być uznane za wypełnienie w sposób prawidłowy obowiązków wynikających z przepisów ustanawiających zasadę prawdy obiektywnej - art. 122 O.p. oraz art. 187 § 1 O.p.
Z punktu widzenia art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. niezbędne było nie tylko ustalenie doręczenia stronie skarżącej decyzji organu pierwszej instancji, co nie jest wątpliwe w świetle akt sprawy, ale również zbadanie w jaki sposób strona skarżąca wniosła zaskarżone odwołanie. Stosownie bowiem do art. 12 § 6 pkt 2 O.p., który strona skarżąca powołała w skardze, termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym.
Rolą organu, który powinien wydać postanowienie zgodne ze stanem faktycznym, było poczynienie ustaleń w powyższym zakresie.
Skoro takich ustaleń zabrakło, Sąd zobowiązany był na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uwzględnić skargę wniesioną przez stronę skarżącą (punkt pierwszy sentencji wyroku).
Zdaniem Sądu na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut strony skarżącej naruszenia art. 12 § 6 pkt 2 O.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie brało bowiem pod uwagę ww. przepisu, o czym świadczy treść zaskarżonego postanowienia, choć powinno. Nie mogło go zatem naruszyć i to w stopniu rażącym.
Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia ma uzasadnienie w dyspozycji art. 152 P.p.s.a. (punkt drugi sentencji).
O kosztach postępowania Sąd postanowił na mocy art. 200 i art. 209 P.p.s.a. (punkt trzeci sentencji).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło