III SA/Wa 2000/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-11-05

Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże trudną sytuację materialną i zdrowotną, mimo posiadania nieruchomości rolnej i pobierania emerytury?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego nie pozwala na poniesienie kosztów sądowych i profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Skarżący wykazał trudną sytuację finansową, mimo posiadania emerytury i nieruchomości rolnej, ze względu na niskie dochody, wysokie koszty utrzymania (w tym leczenia) oraz niekorzystne warunki mieszkaniowe.
Stan faktyczny
Skarżący B. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na postanowienie Ministra Finansów. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody z emerytury, wysokie koszty utrzymania, problemy mieszkaniowe oraz zaległości podatkowe. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy częściowo (ustanowił adwokata), odmawiając zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi B. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł, Skarżący B. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Nadto Skarżący powołał się na konieczność przeprowadzenia remontu zajmowanego pomieszczenia, które jest bez ogrzewania, wody i kanalizacji. Wskazał również, że w najbliższym czasie będzie musiał zapłacić podatek rolny w wysokości 2.000 zł. Skarżący mieszka sam. Do majątku zaliczył mieszkanie oraz nieruchomość rolną. Wyjaśnił przy tym, że jej część użytkuje syn, zaś on jedynie 0,6 ha. Dodał, że w gospodarstwie rolnym w ostatnich latach poniósł stratę ok. 20.000 zł. Skarżący pobiera emeryturę wynoszącą 1.587 zł, z której finansuje m. in. wydatki na prąd w wysokości 323 zł. W okresie zimowym pomagał bezrobotnej córce. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że kopię zeznania podatkowego przedstawi po jej uzyskaniu z urzędu skarbowego. Oświadczył, że nie otrzymał dopłat z funduszy strukturalnych i nie uzyskał żadnego dochodu z gospodarstwa rolnego. Wśród zaległości wymienił podatek rolny w wysokości 2.000 zł. Skarżący wskazał, że nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Nie posiada rachunków bankowych. Skarżący przedstawił fakturę za energię elektryczną, recepty, potwierdzenie wypłaty emerytury, pismo ZUS w sprawie potrąceń z emerytury. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 30 września 2014r. przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. ustanowił na jego rzecz adwokata, zaś odmówił Skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący w ustawowym terminie złożył sprzeciw od postanowienia Referendarza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Należało przyznać Skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje więc usunięcie z obrotu prawnego wcześniejszego orzeczenia. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, jest zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, wykazanie przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony wysokość środków, którymi ona dysponuje. W świetle powyższego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że jego warunki finansowe nie pozwalają na opłacenie kosztów sądowych oraz kosztów adwokata bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Z oświadczeń Skarżącego złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej, określonej w art. 233 § 1 Kodeksu karnego, za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy wynika, iż źródłem jego utrzymania jest świadczenie emerytalne w kwocie 1587,03 zł. Skarżący nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, zatem koszty na bieżące utrzymanie musi ponosić samodzielnie. Skarżący mieszka w mieszkaniu o powierzchni 24m2, w którym nie ma kanalizacji, nie ma podłączenia wody, ani centralnego ogrzewania. Ponadto Skarżący ponosi wydatki na leczenie kardiologiczne, wskazał, że miał dwa zawały serca. W ocenie Sądu sytuacja materialna Skarżącego, nie pozwala na opłacenie kosztów sądowych i opłacenie profesjonalnego pełnomocnika w związku z tym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło