III SA/Wa 2001/15
WyrokWSA w Warszawie2016-10-21
Skład orzekający: Aneta Trochim-Tuchorska, Aneta Lemiesz, Elżbieta Olechniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt, że nieruchomość była rozliczana jako nieistniejący/fikcyjny podmiot, jeśli dane te nie wynikają z prowadzonych przez organ ewidencji lub rejestrów, a są objęte tajemnicą skarbową?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego fakt, że nieruchomość była rozliczana jako nieistniejący/fikcyjny podmiot, jeśli takie dane nie wynikają z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów lub innych posiadanych danych, a są objęte tajemnicą skarbową. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i odformalizowany, a organ nie może dokonywać ustaleń faktycznych i prawnych wykraczających poza posiadane dane.Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do Urzędu Skarbowego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że nieruchomość była rozliczana jako nieistniejący podmiot "Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...]". Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia, powołując się na tajemnicę skarbową i brak prowadzenia rejestru podmiotów fikcyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i dyskryminację.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 21 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści oddala skargę
B.P.(dalej "Skarżąca" lub "Strona") wnioskiem z dnia 31 grudnia 2014 r., uzupełnionym pismem z dnia 28 stycznia 2015 r., zwróciła, się do Urzędu Skarbowego W.o wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt, że w okresie 2009-2014 nieruchomość położona przy ul. [...] w W. w Urzędzie Skarbowy W. była rozliczana jako nieistniejący/fikcyjny podmiot "Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...]", NIP [...]
W odpowiedzi na powyższy wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego W.postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...]odmówił Stronie wydania zaświadczenia o żądanej treści z uwagi na to, że nie wchodzi w skład zarządu uprawnionego do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...]. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że indywidualne dane zawarte w deklaracjach oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów, stosownie do art. 293 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), objęte są tajemnicą skarbową.
Na powyższe postanowienie Strona złożyła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., wnosząc o jego uchylenie w całości i wydanie zaświadczenia o żądanej treści.
Zdaniem Skarżącej organ podatkowy jest dobrze zorientowany i wie, że nieruchomość przy ul. [...] w W. stanowi współwłasność w częściach ułamkowych, a mimo to zarejestrował nieistniejący podmiot Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ul. [...] i nadał jej numer identyfikacji podatkowej.
Strona uważa za udowodnione, że nieruchomość przy ul. [...] w W. była rozliczana podatkowo w latach 2009-2014 jako nieistniejący/fikcyjny podmiot.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] maja 2015 r., [...] , utrzymał w mocy postanowienie [...] lutego 2015 r.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. organ podatkowy pierwszej instancji nie był uprawniony do wydania Skarżącej zaświadczenia o żądanej treści.
Organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednoznacznie przyjmuje się, że postępowanie to ma charakter uproszczony i odformalizowany. Składają się na nie wyłącznie czynności materialno - techniczne polegające na badaniu, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane i czy dane te dotyczą stanu prawnego lub faktycznego, którego potwierdzenia domaga się wnioskodawca. W postępowaniu tym nie dokonuje się ustaleń i ocen, tak jak w postępowaniu jurysdykcyjnym. Zaświadczenie jest bowiem urzędowym potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Organ potwierdza nim jedynie, a nie stwierdza istnienie w danym czasie określonego stanu. Dlatego nie jest dopuszczalne dokonywanie w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Tymczasem organ podatkowy nie prowadzi rejestru podmiotów fikcyjnych/nieistniejących, a dane podatników zawarte w składanych do organu podatkowego deklaracjach oraz innych dokumentach objęte są, zgodnie z art. 293 § 1 Ordynacji podatkowej, tajemnicą skarbową.
W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że organ podatkowy pierwszej instancji w sposób właściwy odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści nie naruszając treści art. 306a § 2 Ordynacji podatkowej.
Strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] maja 2015 r., żądając uchylenia jej w całości, uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji oraz wydania zaświadczenia zgodnie wnioskiem z dnia 31 grudnia 2014 r.
Skarżąca wskazała, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jest chybione i dyskryminujące współwłaściciela nieruchomości zamieszkałego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Jako współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] ma prawo uzyskiwać wszelkie dane i zaświadczenia dotyczące tej nieruchomości.
Skarżąca opisując okoliczności związane z powołaniem i działalnością "nieistniejącej Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...]" stwierdziła, że "zawiązał się pakt łamania prawa, do którego wchodzi Urząd Skarbowy, Dyrektor Izby Skarbowej w W., firma Z. sp. z o.o., firma P.
Ponadto Urząd Skarbowy W.i Dyrektor Izby Skarbowej naruszyli ustawę o ochronie danych osobowych. Weszli bowiem - jak twierdzi Skarżąca - w nielegalny sposób w posiadanie danych objętych ochroną danych osobowych dotyczących jej osoby i bez jej zgody upubliczniają te dane dla własnych korzyści.
Strona do skargi dołączyła m.in. dwa wydruki z dnia 31 marca 2014 r. i z dnia 10 czerwca 2014 r. ze strony GUS, potwierdzające wykreślenie podmiotu Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] z rejestru REGON.
Skarżąca wskazała jeszcze, że WSA w Warszawie wie o tym, że rejestr REGON prowadzony przez centralny organ władzy państwowej posiada zarejestrowane nieistniejące podmioty i nie podejmuje żadnych działań w celu usunięcia tych podmiotów z rejestrów.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W., podtrzymując swoje stanowisko, wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych i postanowień, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Stosownie do art. 134 - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla sprawy).
Spór zaś w niniejszej sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy organ podatkowy mógł odmówić wydania na rzecz Skarżacej zaświadczenia potwierdzającego fakt, że w okresie 2009-2014 nieruchomość położona przy ul. [...]w Warszawie w Urzędzie Skarbowy W.była rozliczana jako nieistniejący/fikcyjny podmiot Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...].
W tej sprawie Sąd podzielił stanowisko organu, który odmówił Skarżacej wydania zaświadczenia w żądanym przez nią zakresie.
I tak, zgodnie z art. 306a § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydaje zaświadczenie na żądanie ubiegającej się o nie osoby, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Z kolei w myśl art. 306a § 3 Ordynacji podatkowej zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Stan ten organ podatkowy stwierdza na podstawie prowadzonych ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej).
Zgodnie z art. 306b i art. 306c Ordynacji podatkowej, rozstrzygnięcie przez organ administracyjny sprawy, której istotą jest żądanie wydania zaświadczenia, może nastąpić w dwojaki sposób, tj. po pierwsze - przez wydanie zaświadczenia o żądanej treści, a więc potwierdzającego zgodnie z żądaniem osoby ubiegającej się o zaświadczenie istnienie określonego stanu faktycznego lub stanu prawnego, i po drugie - przez odmowę wydania zaświadczenia, np. z powodu nie potwierdzenia w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego potwierdzenia żądała osoba ubiegająca się o zaświadczenie.
Jednocześnie przepisy działu VIIIa (od art. 306a do art. 306k) Ordynacji podatkowej regulujące procedurę wydawania zaświadczeń przez organ podatkowy wskazują wprost że:
- nie jest dopuszczalne wydanie zaświadczenia o treści innej niż żądana. Jeżeli natomiast okoliczności faktyczne lub prawne nie pozwalają wydać zaświadczenia o żądanej treści, organ podatkowy zobowiązany jest do odmowy wydania zaświadczenia (art. 306c Ordynacji podatkowej);
- wydanie zaświadczenia determinowane jest żądaniem zawartym we wniosku strony (jeżeli oczywiście żądanie znajduje potwierdzenie w określonych źródłach, tj. ewidencjach, rejestrach, dokumentach). Nie jest zatem dopuszczalne wydanie zaświadczenia o innej niż żądana treść;
- w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, które jest postępowaniem uproszczonym organ nie prowadzi postępowania dowodowego i nie zbiera materiału dowodowego w rozumieniu przepisów działu IV Ordynacji podatkowej. Organ wydaje zaświadczenie na podstawie prowadzonych ewidencji i rejestrów lub innych danych będących w jego posiadaniu.
W związku z tym uznać należy, że zaświadczenia mają charakter dokumentów urzędowych, stanowiąc dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 194 Ordynacji podatkowej). Innymi słowy zaświadczenie stwierdza jedynie stan faktyczny lub prawny, natomiast nie rozstrzyga żadnej sprawy podatkowej. Jest zatem aktem wiedzy, a nie woli organu podatkowego. Wobec tego w trybie wydawania zaświadczenia organ podatkowy nie może rozstrzygać żadnego zagadnienia, dla którego właściwy byłby akt administracyjny jako wyraz woli (władztwa), a nie wiedzy organu.
Sama zaś możliwość spełnienia żądania wystawienia zaświadczenia o określonej treści konkretnemu podmiotowi zależy od tego, jakimi danymi organ dysponuje. Treść zaświadczenia jest więc jedynie pochodną ww. danych, ma w nich umocowanie i bez nich nie może powstać. Zatem zaświadczenie stanowi wierną ilustrację danych wynikających z rejestrów prowadzonych przez organ.
Na postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie bądź odmowę wydania zaświadczenia składają się czynności o charakterze materialno-technicznym. W ramach takiego postępowania organ bada, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się strona. Postępowanie to sprowadza się zatem do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznawać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. słusznie utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji odmawiające wydania Skarżącej zaświadczenia o żądanej przez nią treści.
Podkreślić bowiem należy, że z przedstawionych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, iż podstawą do wydania zaświadczenia przez dany organ są wyłącznie prowadzone przez ten organ "ewidencje, rejestry lub z inne dane znajdujące się w jego posiadaniu", a w przypadku zaświadczenia obejmującego kwestię rozliczeń podatkowych (tj. niezalegania w podatkach lub stwierdzających stan zaległości) "dokumentacja danego organu podatkowego", a także "informacje otrzymane od innych organów podatkowych" (por. art. 306e § 1 Ordynacji podatkowej). Innymi słowy, możliwość wydania zaświadczenia o określonej treści potwierdzającej fakty albo stan prawny, tudzież mieszczące się w nich niezaleganie w podatkach lub stan zaległości, determinowana jest tym, co wynika z dokumentacji (ewidencji, rejestrów) i innych danych, które są w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie oraz informacji pozyskanych od innych organów podatkowych, jeśli chodzi o rozliczenia podatku. W takim stanie rzeczy obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek o wydanie zaświadczenia jest sprawdzenie tego, co wynika z będących w jego dyspozycji materiałów w odniesieniu do przedmiotu objętego wnioskiem. Jeśli żądanie zawarte we wniosku o wydanie zaświadczenia ma potwierdzenie we wskazanych źródłach (dokumentach, danych lub informacjach), wówczas wydawane jest zaświadczenie o żądanej treści. W przeciwnym razie, organ ma obowiązek wydać zaskarżalne postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
W świetle powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego W.postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r., działając na podstawie art. 216 w zw. art. 306a § 1 i § 2, art. i art. 306c Ordynacji podatkowej, zasadnie odmówił Skarżącej wydania zaświadczenia o żądanej treści, tj. potwierdzającego fakt, że w okresie 2009-2014 nieruchomość położona przy ul. [...]w Warszawie w Urzędzie Skarbowym W.była rozliczana jako nieistniejący/fikcyjny podmiot "Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul, [...]".
Jak już wyżej wskazano, zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania, a stan ten organ podatkowy stwierdza na podstawie prowadzonych ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Tymczasem organ podatkowy nie prowadzi rejestru podmiotów fikcyjnych/nieistniejących, a dane podatników zawarte w składanych do organu podatkowego deklaracjach oraz innych dokumentach objęte są, zgodnie z art. 293 § 1 Ordynacji podatkowej, tajemnicą skarbową.
W takiej sytuacji nie było podstaw do wydania zaświadczenia żądanej treści. Zaświadczenie musi zawierać prawdziwie i pewne informacje. Jeżeli zaś fakty te budzą wątpliwości, organ nie może przesądzać wątpliwej kwestii, ani rozstrzygnąć żadnej sprawy. Powyższe oznacza, że wydanie zaświadczenia nie jest możliwe, gdy problematyka, której dotyczy żądanie strony - tak jak w niniejszej sprawie - jest sporna.
Sąd odnosząc się do zarzutu, że naruszenia ustawy o ochronie danych osobowych, uznaje ten zarzut za nieuzasadniony, gdyż w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie zbierał żadnych dodatkowych dokumentów ani też nie udostępnił akt przekazanych przez organ I instancji, a zaskarżone postanowienie zostało doręczone tylko Skarżącej i Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W..
Na zakończenie dodać jeszcze należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, iż bierze on pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Sąd nie może czynić samodzielnych ustaleń faktycznych, opartych na materiale dowodowym, którego w aktach sprawy nie było. Stąd nieuprawniona w sprawie jest argumentacja Skarżacej odwołująca się do okoliczności wynikających z innych spraw rozpoznawanych przez tutejszy Sąd, a dotyczących nieruchomości położonej przy ul. [...]w W.. Zważyć bowiem należy, że każda sprawa jest sprawą indywidualną. Innymi słowy przedmiotem postępowania przed organem administracji (podatkowym) jest sprawa dotycząca oznaczonego podmiotu prawa, oparta o konkretny stan faktyczny. Sąd nie ma możliwości skontrolować postępowania toczącego się w innej sprawie aby ocenić zasadność zarzutów w tym zakresie podnoszonych przez stronę skarżącą.
Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a, oddalił skargę w niniejszej sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło