III SA/Wa 2003/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia oraz od czerwca do grudnia 2007 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji D.K. (dalej zwany "Skarżącym"), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia oraz od czerwca do grudnia 2007 r. Skarżący wniósł jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu zaznaczył, że wykonanie zaskarżonej decyzji podważającej prawidłowość jego rozliczeń może mieć ogromny wpływ na jego dalszą współpracę z K. sp. z o.o., gdyż podważa jego zaufanie, jako rzetelnego kontrahenta. Zdaniem Skarżącego, w sytuacji gdy ww. spółka jest jednym z trzech działających na rynku podmiotów, zerwanie współpracy przez nią w praktyce oznacza jego wykluczenie ze znaczącego przedmiotu jego działalności, a w konsekwencji utratę wieloletniego źródła utrzymania. W związku z powyższym za niewspółmierną do strat finansowych, jakie poniesie w związku z wykonaniem decyzji uznał trudną do odwrócenia szkodę wynikającą z utraty kontaktów biznesowych. Zwrócił przy tym uwagę, że pozbawienie go środków finansowych koniecznych do prowadzenia działalności gospodarczej w praktyce oznacza brak możliwości pozyskania nowych zleceń oraz udziału w realizacji nowych inwestycji. Jednocześnie wskazując na pogarszającą się kondycję finansową przedsiębiorstwa, spowodowaną spadkiem obrotów odnotowanych w bieżących okresach działalności, za wątpliwe uznał bieżące finansowanie działalności także w drodze kredytu bankowego. Skarżący wskazując na zakres prac wykonywanych przez jego firmę, a także konieczność dysponowania specjalistycznym, zaawansowanym technologicznie sprzętem wymagającym wysoko wykwalifikowanej obsługi, zaznaczył, że wykonanie zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji egzekucja wykazanych w decyzji kwot będzie skutkować zachwianiem płynności finansowej prowadzonej przez niego działalności. Według Skarżącego prowadzona z jego majątku egzekucja najbardziej zaszkodzi jego pracownikom i kontrahentom. Za niemożliwe do odwrócenia skutki uznał prawdopodobieństwo utraty doświadczonych pracowników, których nie będzie miał możliwości ponownie zatrudnić. W jego ocenie brak zleceń na wykonanie określonych prac budowlanych doprowadzi do utraty wypracowanej na przestrzeni wielu lat działalności pozycji firmy na rynku. W dalszej części uzasadnienia podkreślił, że już w chwili obecnej jego firma traci potencjalne zyski, które pozostaną niemożliwe do odpracowania. Wskazując na brak możliwości pełnego korzystania z rachunku bankowego, a tym samym możliwości kredytowania działalności, zwrócił uwagę na trudności w prowadzeniu działalności gospodarczej. W przekonaniu Skarżącego egzekucja z ruchomości, w tym maszyn i urządzeń budowlanych spółki, przełoży się na pogorszenie kondycji przedsiębiorstwa oraz uniemożliwi wykonywanie przez nią świadczonych usług. Ponadto egzekucja może przyczynić się do pogorszenia jego stanu zdrowia, co jego zdaniem stanowić będzie oczywistą szkodę, ze względu na występujący w sprawie związek przyczynowy pomiędzy działaniami organu, a jego stanem zdrowia. Reasumując za uzasadnione uznał przypuszczenie, że zaskarżona decyzja zostanie uchylona przez sąd z uwagi na naruszenie przepisów obowiązującego prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 P.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Sąd w kwestii wstrzymania zaskarżonej decyzji działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem Sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Jak ponadto podkreśla się w orzecznictwie, strona skarżąca jest wręcz zobligowana do przedstawienia argumentów i uzasadniających je dokumentów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 i z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09). Z kolei w postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie, gdyż sąd powinien mieć o nich wiedzę i możliwość ich zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę skarżącą. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest więc wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest przy tym stanowisko, iż twierdzenia podnoszone we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi (por. postanowienie NSA z 18 marca 2010 r., II FSK 502/09 i z dnia 11 maja 2011 r. I FZ 88/11). Bez wskazania konkretnych danych obrazujących aktualną na dzień złożenia wniosku sytuację strony skarżącej nie jest możliwe dokonanie przez Sąd oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania spornych decyzji. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że Skarżący nie wykazał istnienia określonych w powołanym przepisie przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Przedstawiona argumentacja nie prowadzi do wniosku, iż podjęcie czynności egzekucyjnych wiązać się będzie z nieodwracalnymi skutkami prawnymi. Bez przedstawienia stosownej argumentacji potwierdzającej istnienie choć jednej z przesłanek wstrzymania wykonania decyzji określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających pozytywne jego załatwienie. W ocenie Sądu Skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla niego trudne do odwrócenia skutki, czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Wskazać także należy, iż egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku finansowego, który ponoszony przez Skarżącego przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znacznych - nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji Skarżący może otrzymać zwrot uiszczonych kwot (por.: postanowienie NSA z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Bez wątpienia kwota określonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. zobowiązania w podatku od towarów i usług jest znaczna, a zatem wykonanie tejże decyzji może mieć wpływ na kondycję finansową Skarżącego. Jednakże wpływ ten nie jest równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzeniem znacznej szkody. W przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. chodzi bowiem o szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest należność pieniężna, a więc z natury rzeczy świadczenie odwracalne, którego zwrot (wraz z odsetkami) może być skutkiem ewentualnego uwzględnienia skargi. W sytuacji, gdy ponadto z okoliczności przedstawionych przez Skarżącego nie wynika, aby wykonanie decyzji miało zagrozić jego bytowi, nie sposób też przyjąć, że spowoduje ono powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu twierdzenia Skarżącego przedstawione na poparcie wniosku są zbyt ogólnikowe. Skarżący nie załączył do wniosku jakichkolwiek dokumentów, które odzwierciedlałby jego sytuację majątkową i możliwości płatnicze. Wskazał jedynie, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi niepowetowaną szkodą, bowiem spowoduje trudne do odwrócenia skutki materialne w postaci utraty kontaktów biznesowych, zachwiania płynności finansowej przedsiębiorstwa a także utraty doświadczonych pracowników. Nie przedstawił jednak okoliczności, które pozwalałyby Sądowi na dokonanie oceny wystąpienia wskazanych we wniosku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Odnosząc się z kolei do argumentacji Skarżącego, że decyzja organu drugiej instancji narusza prawo i najprawdopodobniej zostanie uchylona wyjaśnić należy, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie ocenia prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004 r. sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepublikowane). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie może brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania Skarżącego o wadliwości zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym skoro Skarżący w złożonym wniosku nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.