III SA/Wa 2008/04
WyrokWSA w Warszawie2006-01-09
Skład orzekający: Asesor WSA Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego jest uzasadnione, jeśli podatnik posiada zaległości podatkowe, które nie należą do właściwości rzeczowej organu prowadzącego postępowanie restrukturyzacyjne?Ratio decidendi
Umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy restrukturyzacyjnej nie jest uzasadnione, jeśli podatnik posiada zaległości podatkowe, które nie należą do właściwości rzeczowej organu prowadzącego postępowanie restrukturyzacyjne. W takim przypadku podatnik spełnia warunek nieposiadania zaległości nieobjętych restrukturyzacją, które należą do właściwości organu restrukturyzacyjnego, co oznacza, że nie powinno być wszczynane postępowanie o umorzenie.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego dotyczącego zaległości podatkowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję o warunkach restrukturyzacji, a następnie rozłożył na raty opłatę restrukturyzacyjną. Później Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie restrukturyzacyjne, uznając, że skarżąca posiada zaległości z tytułu zobowiązań podatkowych nieobjętych restrukturyzacją. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu, wskazując na zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Skarżąca zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, argumentując, że zaległości te nie należały do właściwości organu restrukturyzacyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu w całości i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Asesor WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3/ zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz Skarżącej kwotę 300 zł ( trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wnioskiem z dnia [...].11.2002 r. Skarżąca, jako prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w spółce cywilnej "W." I. B., W. N. wystąpiła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego dotyczącego zaległości podatkowych znanych na dzień [...].06.2002 r., powstałych wobec Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z tytułu zryczałtowaniego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług, do których zapłacenia była zobowiazana Spółka cywilna.
W dniu [...].12.2002 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wydał decyzję Nr [...] o warunkach restrukturyzacji, w której ustalił m.in. ogólną kwotę należności objętych restrukturyzacją w wys. 66.944,80 zł, w tym należność główna 30.582,70 zł, oraz należne od niej odsetki w kwocie 36.362,10 zł., opłatę restrukturyzacyjną ustalono w wysokości 4.587,40 zł. Następnie decyzją z dnia [...].01.2003r. Nr [...] ten sam organ podatkowy rozłożył na 10 rat opłatę restrukturyzacyjną i ustalił wysokość opłaty prolongacyjnej.
Decyzją z dnia [...] 05.2004r. Nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. umorzył wszczęte postępowanie restrukturyzacyjne, gdyż Skarżąca nie spełniała warunku niezbędnego do umorzenia zaległości objętych restrukturyzacją, tj. po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji posiadała zaległości z tytułu zobowiązań podatkowych nieobjętych restrukturyzacją, należących do właściwości organu restrukturyzacyjnego.
Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie, w którym powołała się na protokół [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] 12.2002r. ustalający zadłużenie z tytułu niezapłaconego podatku dochodowego oraz sumę opłaty restrukturyzacyjnej oraz opłatę prolongacyjną. W odwołaniu Strona poruszyła również kwestię niewywiązania się przez nią z obowiązku wynikającego z art. 10 ust. 2 ustawy restrukturyzacyjnej tzn. przedstawienia po upływie 11 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, jednak nie później niż przed upływem 14 miesięcy od dnia doręczenia tej decyzji - informacji zawierającej podstawowe dane o bieżącej sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Strona twierdzi, iż przedmiotową informację złożył w [...] Urzędzie Skarbowym W. wspólnik - redaktor naczelny "W." W. N .
Ponadto w odwołaniu Skarżąca, podnosi że zaskarżona decyzja jest niesprawiedliwa, ponieważ "ewentualne inne należności Urzędu Skarbowego mogą być przedmiotem oddzielnego postępowania".
Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznając odwołanie stwierdził, że strona nie spełniła przesłanki do wydania decyzji kończącej postępowanie restrukturyzacyjne, ponieważ na dzień wydania decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. tj. [...] 05.2004 r. posiadała zaległości nieobjęte restrukturyzacją z tyt. podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. w kwocie 15.087,00 zł. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. W związku z powyższym, Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że Strona nie wywiązała się z wynikającego z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy restrukturyzacyjnej obowiązku nieposiadania zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6 tej ustawy.
Odnośnie podniesionej w odwołaniu kwestii przystąpienia do procesu restrukturyzacji w oparciu o protokół [...] Urzędu Skarbowego W. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w świetle stanu faktycznego i prawnego sprawy kwestia ta jest bezzasadna, bowiem art. 6 ust. 1 ustawy restrukturyzacyjnej stanowi, iż restrukturyzacji podlegają zaległości znane na dzień [...] czerwca 2002 r. a protokół z dnia [...]12.2002r. (w istocie z dnia [...] 10.2002r.) nie był znany na dzień [...] czerwca 2002 r. Nadto decyzja [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] 12.2002 r. Nr [...] o warunkach restrukturyzacji nie obejmuje kwoty 15.087,00 zł. wykazanej w wydanej, w następstwie w/w protokołu kontroli, decyzji wymiarowej Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] 03.2004r., Nr [...]. Decyzji tej Strona nie kwestionowała zatem zaakceptowała wykazane w niej kwoty objęte restrukturyzacją.
Z decyzją tą nie zgodziła, się skarżąca i zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze Strona podniosła, iż od decyzji wymiarowej Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].03.2004 roku Nr [...] złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. w dniu [...] 04.2004 r. Decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 07.2004 Nr [...] uchylono w całości zaskarżoną decyzję pierwszej instancji i zwrócono sprawę Urzędowi Skarbowemu W. do ponownego rozpatrzenia. Ponieważ organ odwoławczy opierając się na odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, w sprawie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, zwrócił sprawę do ponownego rozpatrzenia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W., zatem zdaniem Skarżącej utrzymanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. w mocy decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego wydaje się przedwczesne i nieuzasadnione. W związku z tym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sąd zwraca także uwagę na art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powołany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podnosi podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.
Dokonana ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pozwala stwierdzić, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2005 r. narusza przepisy art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy restrukturyzacyjnej.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy restrukturyzacyjnej, po upływie 15 miesięcy od dnia doręczenia decyzji o warunkach restrukturyzacji, a w przypadku decyzji o warunkach restrukturyzacji doręczonych przed dniem 31 grudnia 2002 r. nie później niż do dnia 30 kwietnia 2004 r.( z zastrzeżeniem ust. 1a i 3) organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o zakończeniu restrukturyzacji, w której stwierdza umorzenie należności podlegających restrukturyzacji albo umarza postępowanie restrukturyzacyjne – w zależności od tego, czy warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 zostały spełnione. Jeżeli warunki restrukturyzacji, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 nie zostały spełnione, to zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy, organ restrukturyzacyjny umarza postępowanie restrukturyzacyjne. Należności objęte restrukturyzacją, podlegają umorzeniu, pod warunkiem, że przedsiębiorca ( zgodnie z art. 2 ust. 3 obowiązującej do 21 sierpnia 2004 r. ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Dz.U.Nr 101 poz.1178 z póź. zm.) Prawo działalności gospodarczej za przedsiębiorców uznawani byli wspólnicy spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej), m.in. – w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1, nie posiada zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6, z wyjątkiem należności wymienionych w art. 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 3, nieobjętych restrukturyzacją, należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego. Przepis art. 10 ust. 3 stanowi, że warunek o którym mowa w ust. l pkt 3 uznaje się za spełniony, gdy zobowiązania lub zaległości, nieobjęte postępowaniem restrukturyzacyjnym zostaną przed wydaniem decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art. 21 ust. l pkt l, rozłożone na raty lub odroczone.
Należy podkreślić, iż jakkolwiek w świetle powołanych powyżej przepisów warunkiem umorzenia należności objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym jest nieposiadanie zaległości nieobjętych restrukturyzacją, to warunek ów dotyczy zaległości należących do właściwości danego organu restrukturyzacyjnego. Zawartego w cytowanym przepisie określenia "należących do właściwości organu" nie można odnosić jedynie do jednej z postaci właściwości, np. właściwości rzeczowej, bo nie pozwala na to gramatyczne brzmienie art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy restrukturyzacyjnej, ale oceniać należy w odniesieniu do właściwości zarówno rzeczowej, miejscowej jak i funkcjonalnej.
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, iż zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych nie była należnością organu restrukturyzacyjnego lecz Naczelnika Urzędu Skarbowego W., ponieważ był on właściwy ze względu na pobór podatku dochodowego od osób fizycznych, w związku z czym też wystawił decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego za 2000 r.
Jak wynika z akt sprawy - w dniu wydania decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego skarżąca posiadała zaległości, ale były to zaległości nienależące do właściwości Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W., a fakt ten znany był organowi restrukturyzacyjnemu. Dowodem na to jest korenspondencja znajdujaca się w aktach sprawy prowadzona pomiędzy Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego W.jako organem restrukturyzacyjnym a Naczelnikiem Urzędu Skarbowego W., dotycząca zaległości Skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych.
W ocenie Sądu w toku postępowania administracyjnego okoliczność właściwości nie została wyjaśniona i należycie oceniona przez organy podatkowe obu instancji w świetle przepisów art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy restrukturyzacyjnej. Jako że zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych Skarżącej, należały do właściwości Naczelnika Urzędu Skarbowego W., należało uznać, że Skarżąca dopełniła warunków określonych w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy restrukturyzacyjnej, bowiem Urząd Skarbowy W. nie był organem restrukturyzacyjnym Skarżącej.
Skoro zaś ustawodawca w art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy restrukturyzacyjnej umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego przewidział dla sytuacji, gdy warunki te nie zostały spełnione, to brak było podstaw do wydania wobec Skarżącej decyzji, o której mowa w tym przepisie.
Decyzje, jakie zapadły w niniejszej sprawie naruszają przepisy prawa materialnego, a mianowicie art. 10 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy restrukturyzacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) u.p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku. Zakres jakim uchylona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 u.p.p.s.a. zaś o kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 u.p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło