III SA/Wa 2009/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-14

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony w całości, czy tylko w części dotyczącej wpisu od skargi?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy, analizując sytuację finansową strony, uznał, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi jest uzasadnione ze względu na niskie dochody, potrącenia komornicze, konieczne wydatki na leki i utrzymanie, a także zobowiązania wynikające ze śmierci męża. W pozostałym zakresie wniosek został odmówiony, ponieważ strona dysponuje majątkiem i stałym dochodem, co pozwala na skorzystanie z innych instrumentów finansowych, a dalsze pogarszanie jej kondycji życiowej byłoby nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżąca W.S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na niską emeryturę, potrącenia komornicze i wysokie wydatki. Wniosek dotyczył skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. odmawiającą umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych. Referendarz sądowy, analizując sytuację materialną skarżącej, częściowo uwzględnił jej wniosek.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono Skarżącą od wpisu od skargi; 2. Odmówiono Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 14/7/2016 r po rozpoznaniu wniosku W.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /4/2016 r.nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych p o s t a n a w i a 1. zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi; 2. odmówić Skarżącej przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie; U Z A S A D N I E N I E Skarżąca W.S. zwróciła się na formularzu PPF z 13/7/2016 r. o zwolnienie od kosztów sądowych. Jej zdaniem nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych ponieważ jest osobą samotną, utrzymuje się z emerytury 1576 zł/m-c. Z kwoty tej dokonywane są potrącenia komornicze oraz pokrywa miesięczne wydatki (czynsz, media, światło, leki i żywność) na kwotę 1285 zł. Pomaga jej syn K. , lecz w ograniczonym zakresie, ponieważ "ma z żoną (M. ) dziecko". Mieszka – samotnie – w 44 m.kw. mieszkaniu (TBS). Referendarz sądowy zważył, co następuje: Przesłanki stosowania instytucji prawa pomocy są uregulowane – przede wszystkim – w art. 243, art. 245 oraz w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 nr. Poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. Zakres rozpoznania wniosku jest zdeterminowana przez "wymagalność" kosztów: obecnie wymagalny jest tylko wpis od skargi. Referendarz sądowy, badając wniosek Skarżącej jest skrępowany nie tylko więzami przyzwoitości, zasad racjonalnego wnioskowania, doświadczenia życiowego wyznacznikami minimum socjalnego i minimum egzystencji, przyjętymi powszechnie – ale także postulatami "rzetelnego działania". To z tego ostatniego powodu referendarz sądowy ustalił – ale z akt administracyjnych, a nie w wyniku działania Skarżącej (!) – że emerytura Skarżącej jest obciążona egzekucją w wysokości od 650 zł miesięcznie. Co więcej, w wyniku śmierci męża (alkoholika) jest zobowiązana do spłaty jego długów. Wydatki na poratowanie zdrowia są wydatkami koniecznymi, ponieważ, jak wynika z akt sprawy, Skarżąca jest [...] i wymaga stałego zażywania medykamentów. Stąd odmowa przyznania Skarżącej prawa pomocy oznaczałaby, w najlepszym wypadku, przerzucenie ciężaru sporu na syna Skarżącej, "osobę trzecią" w dyskursie "sądowym". Odesłanie natomiast Skarżącej, wobec dysponowania przez nią majątkiem i stałym dochodem, do możliwości skorzystania z instrumentów dłużnych oznaczałoby – w istocie – dalsze pogarszanie i tak już nienajlepszej kondycji życiowej Skarżącej. Skoro referendarz sądowy uznał oświadczenia Skarżącej za prawdziwe, to uwzględniając krępujące urzędnika sądowego więzy, wbrew interesowi Skarbu Państwa, był zobowiązany, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 u.p.p.s.a., orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło