III SA/Wa 2010/15

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 24/9/2015 r. po rozpoznaniu wniosku W. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] /5/2015 r nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006, 2007 i 2008 r p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę od wpisu od skargi od kwoty przekraczającej 150 zł; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych (częściowe) - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Strona skarżąca, tj W.C. zwróciła się na formularzu PPF z 19/08/2015 r z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Strona wskazała, że: - ma złą sytuację życiową i finansowa; - niskie dochody z działalności "[...] " są spowodowane złym stanem zdrowia (operacja [...] – trzykrotna, problemy [...] ); - żona, z uwagi na stan zdrowia, jest zagrożona "bezrobociem"; - nie posiada żądnych oszczędności; - posiada ½ domu mieszkalnego o pow 45 mkw (spadek); - wraz z żoną uzyskuje miesięczne z tytułu pracy 3550 zł dochodu. Skarżący, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z 26/8/2015 r przekazał zeznania podatkowe PIT, akt notarialny ustanawiający rozdzielność majątkową między skarżącym a żoną, dokumentację stanu zdrowia, karty pobytów rehabilitacyjnych, kopie recept (np. kardiologicznej na kwot 300 zł). Zadeklarował przekazanie zaświadczenia o stanie rachunku bankowego – zajętego przez organy podatkowe - w terminie 2 tygodni. Wskazał, że ze swojego miesięcznego dochodu w kwocie 1693 zł netto okrywa koszty wyżywienia (700 zł), koszty mediów (300 zł), lekarstw (250 zł), kredytu restrukturyzacyjnego (321 zł). Jak nieodmiennie od lat utrzymuje Naczelny Sąd Administracyjny, istnienie umowy majątkowej małżeńskiej nie zwalnia skarżącego od przedstawienia informacji o kondycji majątkowej małżonka, ponieważ do wzajemnej pomocy małżonkowie są zobowiązani niezależnie od łączącego ich ustroju majątkowego. Oznacza to, że niezłożenie w niniejszej sprawie informacji i dokumentów dotyczących żony strony nie jest okolicznością która może uzasadnić przyznanie prawa pomocy. Referendarz sądowy ma jednak na względzie to, że wnioski skarżącego o prawo pomocy były już uprzednio rozpoznawane przez Sąd w "stabilny", korzystny dla skarżącego sposób. Treść tych rozstrzygnięć referendarz sądowy, z uwagi na niezmieniony stan faktyczny co do istotnych elementów, uwzględnia w ocenie sprawy, jednak tylko na niniejszym etapie postępowania, postępowania przed Sądem I instancji i stąd też korzystna dla strony (In dubiis benigniora) ocena wniosku. Referendarz sądowy wskazuje, że w sprawie wymagany jest wpis sądowy od skargi (jedyny wymagalny koszt sądowy) w kwocie niespełna 2471 zł, zatem do tej kwoty, przede wszystkim, należy odnieść zdolność skarżącej do ponoszenia kosztów postępowania. Zarazem należy zauważyć, że koszt sądowy w sprawie to tylko jednio z zobowiązań ciążących na stronie. Tylko z tytułów egzekucyjnych wynikają bowiem zaległości (zobowiązania) strony w kwocie 61517,39 zł i 443985,82 zł. Tym samym należy uznać, ze z miesięcznego dochodu strony powinny zostać zaspokojone też inne zaległości, co może ograniczać stronę w swobodzie dysponowania dochodem. Swoboda dysponowania dochodem miesięcznym strony w wysokości niespełna 1700 zł może być zakłócona także przez konieczność pokrywania wydatków ponoszonych w celu podtrzymania egzystencji, nie wspominając już o wydatkach na rzecz poratowania zdrowia swojego i żony (koszty leczenia, rehabilitacji etc), co zadeklarowała strona. W tym większym zakresie docenia referendarz sądowy gotowość strony do ponoszenia części kosztów w sprawie we wskazanej kwocie 150 zł. W kalkulacji tej skarżący uwzględnił, symboliczny choćby, koszt wykupu niezrealizowanych jeszcze recept (kardiologicznych), których istnienie zasygnalizował w składanych w wyniku wezwania Sądu, dokumentach. Wobec jednoznacznych faktów, argumenty strony, co do wysokości kosztów, które jest zdolna ponosić, muszą zyskać aprobatę (Contra facta non valent argumenta). Dlatego należało ustalić zdolność strony do partycypowania w kosztach sądowych na kwotę 150 zł, wyrażoną w sentencji, choć w uprzednio wydanych orzeczeniach w zbliżonym stanie faktycznym zdolność ta była wyliczona odmiennie.. Dlatego, referendarz sądowy, uwzględniając zadeklarowaną przez stronę sytuację majątkową jak też ocenę tej sytuacji podjętą już wielokrotnie przez Sąd administracyjny oraz klasyczną regułę wywodzącą się z prawa rzymskiego "In silvam ligna ne feras", na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.