III SA/Wa 2010/15

PostanowienieWSA w Warszawie2017-01-02

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczny dochód netto wynosi 1.284 zł, a miesięczne wydatki 1.221 zł, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu przed WSA, jeśli zadeklarowała możliwość uiszczenia 100 zł tytułem tych kosztów?
Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, których sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. Osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a jednocześnie zadeklaruje możliwość partycypacji w kosztach do określonej kwoty. W tym przypadku, przy dochodzie netto 1.284 zł i wydatkach 1.221 zł, skarżący wykazał brak środków na pełne koszty, a jego deklaracja uiszczenia 100 zł uzasadniała częściowe zwolnienie.
Stan faktyczny
Skarżący W.C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed WSA, dotyczącym podatku od towarów i usług. Wskazał, że jego miesięczne dochody z działalności gospodarczej wynoszą ok. 1.284 zł netto, a miesięczne wydatki ok. 1.221 zł. Zadeklarował możliwość uiszczenia 100 zł tytułem kosztów sądowych. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł (sto złotych), 2) odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r., 2007r., 2008 r. postanawia 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej ponad kwotę 100 zł (sto złotych), 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący – W. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że utrzymuje się z wykonywania zawodu [...] w ramach własnej działalności gospodarczej. Nie ma innych źródeł utrzymania. Jego miesięczne dochody to ok. 1.800 zł brutto. Stan zdrowia nie pozwala mu na dodatkowe zatrudnienie. Skarżący pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej i każde z nich utrzymuje się osobno. Dolegliwości [...] nie pozwalają skarżącemu na długie prowadzenie samochodu. Skarżący ponosi znaczne koszty leczenia. Nie posiada oszczędności. Do swojego majątku zaliczył jedynie ½ domu jednorodzinnego (spadek) o pow. ok. 45 m². W toku postępowania skarżący nadesłał zeznanie podatkowe za 2015 r., w którym wykazał przychód z działalności w wysokości 52.871,60 zł (koszty 21.563,07 zł, dochód 31.308,53 zł), umowę majątkowa małżeńską dotyczącą ustanowienia rozdzielności majątkowej, umowę o kredyt restrukturyzacyjny, wyciąg z rachunku bankowego. Ponadto, skarżący wyjaśnił, że jego dochód netto wynosi 1.284 zł miesięcznie. Z kolei wydatki to: wyżywienie 400 zł, opłaty za media i mieszkanie 300 zł, lekarstwa 200 zł, kredyt restrukturyzacyjny – połowa raty 321 zł (razem 1.221 zł). Skarżący oświadczył, że pełnomocnik działa w sprawie bez wynagrodzenia. Z kolei sam skarżący zadeklarował, że przy pewnych ograniczeniach, jest w stanie uiścić tytułem kosztów kwotę 100 zł. Uwzględniając powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r, poz. 718 ze zm. – dalej "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 1.236 zł. Z kolei z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, że jego jedynym źródłem dochodu jest prowadzona działalność gospodarcza (usługi przewozu osób), z tytułu której uzyskuje dochód w wysokości ok. 1.200 zł. Stan zdrowia nie pozwala skarżącemu na wykonywanie pracy w większym rozmiarze. Skarżący nie posiada oszczędności, ani majątku, który mógłby spieniężyć. W związku z powyższym, zdaniem referendarza sądowego, sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Zauważyć bowiem należało, że osiągany przez niego dochód w całości pożytkowany jest na wydatki związane z niezbędnym utrzymaniem. Mając natomiast na uwadze, że skarżący oświadczył, iż jest w stanie partycypować w kosztach sądowych do wysokości 100 zł, należało uwzględnić wniosek w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z powyższym, na podstawie przepisów art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło