III SA/Wa 2013/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz J. B. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4) zarządza zwrot ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz strony skarżącej kwoty 400 zł (słownie: czterysta złotych) tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Zaskarżonym postanowieniem wydanym na podstawie art. 162 i art. 163 § 2 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz, U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm. zwanej dalej "O.."), Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...].10.2008r. orzekającej o odpowiedzialności J. B. za zaległości podatkowe sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych za czerwiec - październik 2004r. oraz umarzającej postępowanie w części dotyczącej przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad, grudzień 2004r. i styczeń 2005r. Uzasadniając powyższe Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż skarżący złożył wniosek o przywrócenie tego terminu. Jako przyczyny uchybienia terminu strona wskazuje, że powzięła wiadomość o wydaniu decyzji w dniu 15 stycznia 2009 r., w związku z otrzymaniem tytułów wykonawczych z dnia [...].12.2008r. Podkreśliła, że po wszczęciu postępowania przez organ podatkowy skarżący wielokrotnie kontaktował się w sprawie i składał wyjaśnienia, w związku z czym fakt konieczności wydania decyzji był Stronie znany. Niemniej jednak zamiast decyzji otrzymał upomnienia z dnia 4.12.2008r. wzywające do uregulowania wskazanych w nich należności. Z kolei po otrzymaniu w dniu 15.01.2009r. tytułów wykonawczych pełnomocnik skarżącego uzyskał informację o wydaniu w dniu [...].10.2008r, decyzji nr [...] i o uznaniu jej za doręczoną poprzez tzw. "fikcję prawną doręczenia pisma". Odnosząc się do ww. doręczenia pełnomocnik wskazuje, że Strona nie otrzymała żadnego dokumentu (awiza) poświadczającego obecność pracownika poczty doręczającego decyzję. Wyjaśnia też, że praktyką przyjętą w rejonie zamieszkania J. B. jest pozostawianie awiza bez prób doręczania przesyłek. O tym, że Strona nie zaniedbywała podejmowania przesyłek, świadczy natomiast podjęcie postanowienia o wszczęciu postępowania i tytułów wykonawczych. W tym stanie rzeczy pełnomocnik Strony uważa, iż pracownik poczty w ogóle nie dostarczył przesyłki pod wskazany adres, co wyłącza winę Skarżącego w niezachowaniu terminu do wniesienia odwołania. Rozpatrując wniosek Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że decyzja Naczelnika został doręczona w sposób zastępczy zgodnie z procedurą i funkcjonuje w obrocie prawnym. Odnośnie spełnienia przesłanek do przywrócenia terminu, organ stwierdza, że nie wszystkie przesłanki przywrócenia terminu zostały spełnione. Jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest złożenie wniosku o jego przywrócenie w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi - art. 162 § 2 ustawy O.p. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w W. Strona nie dotrzymała omawianego terminu. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że już w dniu 15.12.2008r. pełnoletni domownik Strony odebrał upomnienia UP 6836/08 oraz UP 6837/08 wzywające do zapłaty należności w podatku dochodowym od osób fizycznych za czerwiec - październik 2004r. Skarżący fakt otrzymania upomnień potwierdza we wniosku, Strona sama podkreśla też, iż pozostawała w kontakcie z organem podatkowym w toku prowadzonego wobec niej postępowania i miała świadomość, iż zakończy się ono wydaniem decyzji. Przyjąć zatem należało zdaniem organu, że przedmiot postępowania, orzeczenie o odpowiedzialności za zaległości sp. z o.o. był skarżącemu znany. W tym stanie rzeczy organ nie uznał za wiarygodne stwierdzenia, iż po otrzymaniu upomnień wzywających do zapłaty ww, należności Strona nie miała żadnej świadomości, co do wydania decyzji. Nawet gdyby jednak przyjąć, iż otrzymanie w dniu 15.12.2008r. upomnień wzbudziło wątpliwości strony co do tego, czy decyzja została wydana, winna była niezwłocznie skontaktować się z organem podatkowym i zaistniałą sytuację wyjaśnić - czego nie uczyniła. Datę odbioru upomnień, tj. 15.12.2008r, organ uznał za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania, skoro przyczyną tą była niewiedza o wydaniu decyzji i jednocześnie za początek biegu 7-dniowego terminu przewidzianego do wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, bowiem data doręczenia upomnienia stanowi potwierdzenie dla organu odwoławczego, iż Strona co najmniej w tej dacie posiadła wiedzę o wydaniu decyzji (co nie oznacza, iż nie mogła wiedzieć o jej wydaniu wcześniej). W tym stanie rzeczy, wniosek o przywrócenie terminu winien być złożony do dnia 22.12.2008 r. Wniosek taki złożony został dopiero w dniu 22.01.2009r. tj. z uchybieniem terminowi, W zaistniałej w sprawie sytuacji bez znaczenia pozostaje fakt skierowania do organu podatkowego pisma z dnia 06.01.2009r. Odnosząc się jednak w tym miejscu do zarzutu, iż pozostało ono bez odpowiedzi, Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważa, iż wezwaniem z dnia 16.01.2009r, (doręczonym w dniu 03.02.2009r.) pełnomocnik Strony zawiadomiony został o konieczności sprecyzowania charakteru ww. pisma. Zdaniem organu, Strona nie spełniła także drugiego z warunków przywrócenia terminu a mianowicie nie uprawdopodobniła, że przyczyna uchybienia terminu pozostawała niezależna od woli i wiedzy podatnika. Nie mogą, zadaniem organu, o uprawdopodobnieniu braku winy świadczyć okoliczności związane z doręczeniem decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w trybie art. 150 O.p, w tym pozostawienia awiza w skrzynce pocztowej. Z wyjaśnień Rejonowego Urzędu Pocztowego wynika, że czynności te zostały dopełnione, brak było jedynie ich odnotowania na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Na niekorzyść Strony świadczy również bezczynność po otrzymaniu w dniu 15.12.2008 r. upomnień wzywających do zapłaty należności w podatku dochodowym od osób fizycznych za czerwiec - październik 2004r. Pełnomocnik skarżącego złożył skargę na ww postanowienie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie następujących przepisów O.p.: - art. 120 poprzez niezastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w okolicznościach wskazujących na obowiązek ich zastosowania, - art. 121 § 1 poprzez jego niezastosowanie polegające na niedoinformowaniu. Skarżącego o wydaniu decyzji podatkowej niezwłocznie po otrzymaniu pisma wskazującego na niewiedzę Skarżącego w tym zakresie, - art. 150 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu doręczenia decyzji podatkowej w trybie zastępczym, - art. 162 § 1 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nieprzywróceniu terminu do wniesienia odwołania, - art. 162 § 2 poprzez jego niewłaściwie zastosowanie i stwierdzenie niedotrzymania terminu do wniesienia podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając naruszenie powyższych przepisów wskazał, iż niepoinformowanie podatnika o wydaniu decyzji określającej jego zobowiązanie podatkowe, jak również niedoręczenie jej podatnikowi jest przesłanką do przywrócenia terminu do wniesienia od niego odwołania. To że nie została ona doręczona w sposób zastępczy zostało zdaniem Skarżącego, udowodnione już w postępowaniu przez Dyrektorem Izby Skarbowej w W. i przed Dyrektorem Biura Kontroli Dyrekcji Generalnej Poczty Polskiej, na co dowody znajdują się w szeregu pism skierowanych do tych organów. Skarżący stwierdza, że ze swojej strony nie dopuścił się jakiegokolwiek niedbalstwa. Pełnomocnik Skarżącego, w związku z otrzymaniem upomnień z dnia 4 grudnia 2008 r. (nr UP 6836/08 i UP 6837/08) skierował do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. pismo wyjaśniające, w którym składa wyjaśnienia "przed wydaniem przez Organ podatkowy decyzji", będąc przeświadczonym, iż przedmiotowa decyzja nie została wydana, a organ podatkowy w wyniku omyłki najpierw skierował do Skarżącego wezwania do zapłaty, w których to nie zostało wskazane, na jakiej podstawie ustalono zobowiązanie Skarżącego. Dopiero w miesiąc po piśmie pełnomocnika Skarżącego wpłynęła odpowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. (data wpływu do pełnomocnika Skarżącego - 3 luty 2009 r.), w którym to została wskazana decyzja na podstawie której ustalono zobowiązanie podatkowe Skarżącego. Stało się to ponad dwa tygodnie po otrzymaniu przez Skarżącego tytułów wykonawczych z dnia [...] grudnia 2008 r. (nr SM [...] i SM [...]), w których jako podstawę prawną należności Skarżącego wskazały "orzeczenie z dnia 27 października 2008 r." Właśnie w tym dniu Skarżący podjął wiadomość o istnieniu decyzji podatkowej, ustalającej jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki sp. z o.o. Pomimo w/w pisma z dnia 6 stycznia 2009 r. organ podatków nie zawiadomił w żaden sposób (telefon, faks, e-mail) Skarżącego o wydaniu decyzji, wiedząc już, że Skarżący jest przeświadczony o jej niewydaniu. Pełnomocnik podnosi, że organ podatkowy posiadał wszelkie dane kontaktowe skarżącego, jako że ten składał już w sprawie wyjaśnienia (dowód w aktach sprawy), podawał wszelkie namiary kontaktowe, deklarował wolę uczestniczenia w dalszych czynnościach. Organ podatkowy ograniczył się do pisma, które dotarło do skarżącego miesiąc później, kiedy to skarżący już otrzymał pierwszy dokument wskazujący na jej wydanie, tj. tytułu wykonawcze. Skarżący stwierdza, że to w wyniku uchybień pracownika Poczty Polskiej doszło do przekroczenia terminu w związku z czym organ powinien przywrócić termin do wniesienia odwołania Skarżącemu, jako że sam Dyrektor Biura Kontroli Dyrekcji Generalnej Poczty Polskiej przyznał, że pracownik Poczty naruszył procedurę doręczania przesyłek poleconych. Zdaniem autora skargi dochowano także 7 terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Pierwszą wiadomość o wydaniu decyzji podatkowej Skarżący podjął w dniu 15 stycznia 2009 r. po otrzymaniu przez tytułów wykonawczych z dnia [...] grudnia 2008 r. (nr SM [...] i SM [...]). Były to pierwsze dokumenty, wskazujące na wydanie przedmiotowej decyzji. Siódmego dnia od otrzymania w/w tytułów wykonawczych, Skarżący nadał w placówce pocztowej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji podatkowej, tj. 22 stycznia 2009 r. W zebranych w sprawie dowodów jednoznacznie wynika, że Skarżący nie posiadał wiedzy o wydaniu decyzji podatkowej, a doręczenie w trybie zastępczym zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej zostało dokonane z naruszeniem procedury (brak zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, brak powzięcia próby doręczenia przesyłki osobiście Skarżącemu, wadliwie wypełnione adnotacje). Pierwszym dokumentem wskazującym "orzeczenie" jak już była o tym mowa powyżej były tytuły wykonawcze z dnia [...] grudnia 2008 r. a doręczone Skarżącemu w dniu 15 stycznia 2009 r. Tym samym dzień 15 stycznia 2009 r. należy uznać za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu w rozumieniu art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, przez co termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został przez Skarżącego dochowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; W rozpoznanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Co prawda, ocena legalności postanowienia w przedmiocie przywrócenia terminu opiera się na zbadaniu, czy prawidłowo organ uznał, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki przywrócenia terminu, określone w art. 162 § 1 i § 2 O.p., a także czy Strona dochowała terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, niemniej jednak w niniejszej sprawie istotne jest to, że wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 2014/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W wyroku tym Sąd stwierdził, że nie doszło do uchybienia terminu do złożenia odwołania. Ponadto Sąd uznał, że nie można przyjąć, iż decyzja z dnia [...] października 2008 r. została doręczona w dniu 18 listopada 2008 r., Zdaniem Sądu, organ odwoławczy nieprawidłowo uznał, że doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego nastąpiło w trybie art. 150 O.p w dniu 18 listopada 2008 r. i od tego dnia zaczął biec termin do wniesienia odwołania, określony w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Termin ten nie upłynął w dniu 2 grudnia 2008 r. Odwołanie natomiast zostało złożone 22 stycznia 2008r., po odebraniu przez pełnomocnika w dniu 21 stycznia 2009 r. decyzji. Z akt sprawy nie wynika, aby organ podatkowy podejmował jakiekolwiek inne czynności związane z doręczeniem decyzji w innych datach. W konsekwencji powyższego, należało uznać, iż odwołanie zostało wniesione w terminie. Skoro zostało wniesione w terminie to postępowanie w przedmiocie przywrócenia terminu było bezprzedmiotowe a wydane postanowienia należało wyeliminować z obrotu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.