III SA/Wa 2014/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz J. B. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4) zarządza zwrot ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz strony skarżącej kwoty 400 zł (słownie: czterysta złotych) tytułem nadpłaconego wpisu sądowego. Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 w związku z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. nr 8 poz. 60 ze zm. dalej "O.p."), Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził, że odwołanie od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...].10.2008r. nr [...] orzekającej o odpowiedzialności Pana J. B. za zaległości podatkowe C. Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób fizycznych za czerwiec - październik 2004r. oraz umarzającej postępowanie w części dotyczącej przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad, grudzień 2004r. i styczeń 2005 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...].10.2008 r. została uznana za doręczoną w trybie art. 150 O.p, w dniu 18.11.2008 r. Wynikający z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. termin na wniesienie odwołania od tej decyzji upłynął w dniu 2.12.2008 r. Z kolei J. B. wniósł odwołanie do organu odwoławczego za pośrednictwem organu I instancji w dniu 22.01.2009 r. (data stempla pocztowego), czyli po upływie 14 dniowego ustawowego terminu. Mając to na uwadze, zdaniem organu, zasadne było wydanie zaskarżonego postanowienia w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący nie zgodził się z takim rozstrzygnięciem i zaskarżył to postanowienie, zarzucając mu naruszenie następujących przepisów O.p.: * art. 21 § 1 pkt 2 poprzez uznanie powstania zobowiązania podatkowego, pomimo nieprawidłowego doręczenia decyzji podatkowej Skarżącemu, * art, 120 poprzez niezastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej w okolicznościach wskazujących na obowiązek ich zastosowania, * art. 121 § 1 poprzez jego niezastosowanie polegające na nie poinformowaniu Skarżącego o wydaniu decyzji podatkowej niezwłocznie po otrzymaniu pisma wskazującego na niewiedzę Skarżącego w tym zakresie, * art. 150 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu doręczenia decyzji podatkowej w trybie zastępczym, Zdaniem skarżącego, zostało udowodnione w postępowaniu przed Dyrektorem Izby Skarbowej w W. i przed Dyrektorem Biura Kontroli Dyrekcji Generalnej Poczty Polskiej, że decyzja nie została doręczona w trybie zastępczym w sposób prawidłowy. Powyższe potwierdza szereg dowodów a mianowicie pismo Skarżącego z dnia 5 maja 2009 r. skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w W., pismo Dyrektora Biura Kontroli Dyrekcji Generalnej Poczty Polskiej z dnia 16 kwietnia 2009 r., znak: BK/IJU/05i/1035/3047/2009, pismo skarżącego z dnia 16 kwietnia 2009 r. skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w W. - w aktach sprawy, pismo Skarżącego z dnia 16 kwietnia 2009 r. do Dyrektora Biura Kontroli Dyrekcji Generalnej Poczty Polskiej, pismo Skarżącego z dnia 2 kwietnia 2009 r. skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w W. - w aktach sprawy, pismo Dyrektora Biura Kontroli Dyrekcji Generalnej Poczty Polskiej z dnia 25 marca 2009 r., znak: BK/IJU/051/1035/2218/2009, pismo Skarżącego z dnia 4 lutego 2009 r. skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej w W. Skarżący zaznacza, że sam Dyrektor Biura Kontroli Dyrekcji Generalnej Poczty Polskiej w piśmie z dnia 25 marca 2009 r. stwierdził, że listonosz nie dopełnił obowiązku naniesienia wymaganej adnotacji na dowodzie doręczenia. W tym samym piśmie pracownik Poczty Polskiej przyznaje, że pomimo nadania na adres pocztowy skarżącego 18 przesyłek tylko 4 zostały doręczone w trybie tzw. fikcji doręczenia, przy czym wszystkie cztery zostały nadane przez różne Urzędy Skarbowe mające swoje siedziby na terenie Miasta Stołecznego Warszawy. Skarżący podnosi, iż w kolejnym piśmie z dnia 28 kwietnia 2009 r. sam organ przedstawia zestawienie przesyłek adresowanych na adres Skarżącego, nadesłanych w okresie od 1 sierpnia 2008 r. do 31 stycznia 2009 r., z którego to zestawienia jednoznacznie wynika nieprawidłowość w doręczeniu decyzji podatkowej do skarżącego. Zdaniem autora skargi, do Dyrektora Izby Skarbowej w W. przekazana została kopia przesyłki oraz załączone do niej potwierdzenie odbioru. Nie można uznać za podpis doręczającej przesyłkę jednej krzywej kreski, umieszczonej poza miejscem na podpis. Ponadto, zdaniem pełnomocnika wskazanie czynności podjętych przez doręczyciela bez - jednoczesnego - potwierdzenia tych faktów jego podpisem nie może wywoływać skutków prawnych przewidzianych w art. 150 1 O.p. Dlatego też nie można mówić nawet o rozpoczęciu biegu terminu, ponieważ ten, zgodnie z art. 223 § 2 w zw. z art. 12 O.p. rozpoczyna bieg od dnia następującego po dniu doręczenia decyzji podatnikowi. Skarżący wskazuje, że pierwszą wiadomość o wydaniu tej decyzji podjął w dniu 15 stycznia 2009 r. po otrzymaniu tytułów wykonawczych z dnia [...] grudnia 2008 r. (nr [...] i SM [...]). Były to pierwsze dokumenty, wskazujące na wydanie przedmiotowej decyzji. Siódmego dnia od otrzymania w/w tytułów wykonawczych, Skarżący nadał w placówce pocztowej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od decyzji podatkowej, tj. 22 stycznia 2009 r. Skarżący poparł powyższe stanowisko licznymi wyrokami sądów administracyjnych oraz stanowiskiem prezentowanym w piśmiennictwie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Na wstępie należy wskazać, że organ odwoławczy, zgodnie z art. 228 § 1 O.p ma obowiązek przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania sprawdzić, czy zostało ono wniesione w terminie. Rozpoznanie odwołania złożonego po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia spowodowałoby bowiem naruszenie wyrażonej w art. 128 1 O.p zasady trwałości decyzji ostatecznych. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p). Ustalenie daty doręczenia decyzji jest zatem kwestią zasadniczą. Zgodnie z wyrażoną w art. 126 1 O.p zasadą sprawy podatkowe załatwiane są pisemnie. Każdy wydany w sprawie akt administracyjny winien zostać doręczony adresatowi. Doręczenie, w zależności od rodzaju pisma, powoduje powstanie różnorodnych skutków w sferze praw i obowiązków adresata. Uchylanie się adresata od odbioru pism, doręczanych mu zgodnie z przepisami prawa nie wpływa na dalsze postępowanie ani na wadliwość czynności podejmowanych w jego toku. W myśl przepisu art. 144 Ordynacji podatkowej organ doręcza pisma, (takie jak wezwania, postanowienia, decyzje, protokoły itp.), za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. W pewnych sytuacjach natomiast ustawodawca przewidział tzw. fikcję prawną doręczenia. Otóż stosownie np. do treści przepisu art. 150 § 1 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni- §1. Z kolei zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Art. 150 1 O.p wprowadza fikcję doręczenia, zatem dla określenia skuteczności takiego doręczenia istotne znaczenie ma właściwe wypełnienie obowiązków przez doręczyciela. Ogólnie na gruncie art. 150 O.p. przyjmuje się, że jeżeli tylko doręczyciel prawidłowo postąpi, tj. wskaże na formularzu potwierdzenia odbioru przyczyny złożenia pisma urzędowego w urzędzie pocztowym (placówce pocztowej), wskaże gdzie złożył awizo, oraz zakreśli gdzie można odebrać przesyłkę, to na podstawie tak wypełnionego zwrotnego poświadczenia odbioru można domniemywać, że powstały warunki do zastosowania trybu doręczenia pisma przewidzianego w art. 150 O.p. Z akt sprawy nie wynika natomiast, by warunki te zostały spełnione. Przy decyzji znajduje się niewypełnione zwrotne potwierdzenie odbioru odnośnie wskazania Urzędu Pocztowego, w którym można odebrać przesyłkę a także nie podano gdzie pozostawiono awizo. Odnosząc się do wymogów jakie powinna spełniać adnotacja, w ocenie Sądu, adnotacja ta powinna pozwolić na ustalenie między innymi gdzie przesyłkę pozostawiono oraz gdzie umieszczono awizo. Odnosząc to do niniejszej sprawy należy zauważyć, iż bezspornie nie zostało wypełnione zwrotne potwierdzenie odbioru odnośnie ww czynności. Z kolei z informacji udzielonej przez Urząd Pocztowy wynika, że w dokumentacji pocztowej brak jest również potwierdzenia czy podano Urząd Pocztowy, w którym można przesyłkę odebrać oraz gdzie umieszczono awizo. Takiej adnotacji nie może zastąpić późniejsza informacja z dnia 29 czerwca 2009 r. (nota bene po kilku miesiącach od zdarzenia) pracownika Poczty Polskiej o pozostawieniu awiza w skrzynce oddawczej. Poza tym stwierdzeniem pracownika Poczty Polskiej rozpoznającego reklamację, nie ma żadnego dowodu na to, że kwestionowane wymogi zwrotnego potwierdzenia odbioru zostały spełnione. Nie jest takim dowodem pismo Poczty Polskiej z dnia 28 kwietnia 2009 r. gdzie brak jest informacji czy zostawione było awizo czy też nie. Z kolei fakt braku wypełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru nie budzi wątpliwości. Zatem dokumentacja dotycząca doręczenia pozostawia wątpliwości, co do tego czy w ogóle pozostawiono awizo w skrzynce oddawczej. Uznanie fikcji doręczenia nie może budzić żadnych wątpliwości a skoro takie są, to nie można uznać, iż nastąpiło doręczenie decyzji w dniu 18 listopada 2008 r. i w konsekwencji liczyć termin na wniesienie odwołania od tej daty. Z akt sprawy wynika (karta 157), że pełnomocnik skarżącego odebrał decyzję w dniu 21 stycznia 2009 r. W świetle powyższego czternastodniowy termin należało liczyć od tej daty i upływał on 4 lutego 2009 r. Z kolei odwołanie zostało nadane w dniu 22 stycznia 2009 r. bez uchybienia terminu. Z akt sprawy nie wynika, aby organ podatkowy podejmował jakiekolwiek inne czynności związane z doręczeniem decyzji w innych datach. W konsekwencji powyższego należało uznać, iż odwołanie zostało wniesione w terminie, a skoro tak to nie było podstaw do wydania postanowienia o uchybieniu terminu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.