III SA/Wa 2019/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2015 r. Nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z [...] października 2015 r. odrzucił skargę P.L. (dalej zwanego "Skarżącym") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] maja 2015 r. w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego za miesiące od stycznia do grudnia 2009 r. Od tego postanowienia Skarżący złożył zażalenie, wnosząc jednocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów zażalenia z uwagi na trudną sytuację finansową. W formularzu PPF Skarżący wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe; wynajmuje pokój z prawem korzystania z kuchni, za co ponosi miesięczne obciążenie w kwocie 600 zł, do końca 2014 r. prowadził działalność gospodarczą, jednakże z uwagi na zmianę sytuacji gospodarczej zakończył jej prowadzenie; korzysta z pożyczek od matki, uzyskuje co miesiąc ok. 1800 zł dochodu netto, ponosi, co miesiąc, wydatki na mieszkanie (600 zł), wyżywienie (800 zł), lekarstwa (200 zł), alimenty dla syna (600 zł). Do formularza załączył kserokopie zeznań podatkowych oraz umowę o pracę. Odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego o przekazanie wyciągów z rachunków bankowych (także tych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej), nadesłanie dokumentów finansowych (bilans, księga przychodów, kserokopie zestawienia faktur) za okres, w którym prowadził działalność gospodarczą, kalkulacji kosztów życia (karta 58 akt sądowych), Skarżący, w piśmie z 3 grudnia 2015 r., przekazał strukturę ponoszonych przez niego wydatków, wyjaśnił przyczyny zakończenia w 2014 r. prowadzenia działalności gospodarczej. Postanowieniem z 10 grudnia 2015 r. Starszy Referendarz Sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia Skarżący złożył sprzeciw. Podkreślił, że łoży na utrzymanie małoletniego syna zadłużając się u znajomych i rodziny w celu uniknięcia postępowania sądowego o alimenty. Podkreślił, że nieuwzględnienie jego wniosku skutkować będzie brakiem możliwości skutecznej obrony przed skutkami zaskarżonej decyzji, co spowoduje dla Skarżącego nieodwracalne skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić należy, iż prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołaną regulację prawną i wynikające z niej zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu od zażalenia w kwocie 100 zł, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku Skarżącego. Art. 246 § 1 P.p.s.a. nakłada na Skarżącego obowiązek wykazania, że zachodzą wobec niego przesłanki przyznania prawa pomocy. W niniejszej sprawie Skarżący nie wykonał w pełni wezwania Starszego Referendarza Sądowego i nie przedłożył wszystkich wymaganych dokumentów źródłowych. W szczególności Skarżący nie przedłożył, mimo, że był do tego zobowiązany, wyciągów z rachunków bankowych osobistych. Zaś z przedłożonej kopii umowy o pracę jednoznacznie wynika, że wynagrodzenie przekazywane jest na konto bankowe, zatem Skarżącym dysponuje takim rachunkiem. Skarżący nie przedstawił też kalkulacji kosztów życia, zestawienie należności i zobowiązań, dokumentów finansowych dotyczących okresu prowadzenia działalności gospodarczej, której efektem jest spór przed Sądem. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało zatem rozpoznać w oparciu o przedłożone informacje oraz akta sprawy. Z przedłożonych informacji wynika, że Skarżący uzyskuje co miesiąc ok. 1800 zł dochodu netto, ponosi, co miesiąc, wydatki na mieszkanie (600 zł), wyżywienie (800 zł), lekarstwa (200 zł), alimenty dla syna (600 zł). Skarżący w sprzeciwie położył nacisk na to, że łoży na utrzymanie małoletniego syna zapożyczając się u znajomych i rodziny. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających powyższe, ani na to, że płaci alimenty, ani na to, że faktycznie otrzymuje pożyczki od znajomych i rodziny, w jakich kwotach je otrzymuje, a ponadto, w jaki sposób Skarżący zwraca te pożyczki. Nadmienić należy, że uiszczanie zobowiązań cywilnoprawnych (alimentów, kosztów wynajmu pokoju) nie może mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego. Mając na uwadze to, że prawo pomocy jest prawem ubogich, zaś Skarżący uzyskuje stały miesięczny dochód w kwocie 1800 zł, Sąd uznał, że Skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe, które na obecnym etapie sprowadzają się do 100 zł wpisu od zażalenia. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.