III SA/Wa 2024/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-21
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie wykazania braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje stronie, która wykaże, że ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W przypadku spółki cywilnej prowadzącej działalność gospodarczą, istotne jest wykazanie braku dostatecznych środków, a nie sama strata finansowa, zwłaszcza gdy spółka osiąga znaczące przychody i kontynuuje działalność. W niniejszej sprawie spółka nie wykazała braku środków, dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka cywilna W. s.c. T.B., L.K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej określającej wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za lata 2008-2010. Spółka wskazała na trudną sytuację finansową, wykazując stratę oraz niskie saldo na rachunkach bankowych, jednak wykazała również przychody przekraczające 1,5 mln zł w 2010 roku oraz dochód za pierwsze siedem miesięcy 2011 roku. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został odrzucony.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "W." spółka cywilna T. B., L. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązań z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za poszczególne miesiące 2008, 2009 i 2010 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie -
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPPr W. s.c. T.B. , L.K. (dalej - "Skarżąca" lub "Spółka") złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Spółki wskazał w pierwszej kolejności na zasadność wniesionej skargi. W jego ocenie, zaskarżona decyzja opiera się na interpretacji prawa na szkodę Skarżącej. Podniósł, iż w odróżnieniu od dużych podmiotów gospodarczych, mała firma usługowa nie ma szans udźwignąć ciężarów żądań finansowych organów administracji publicznej, co w konsekwencji prowadzi do likwidacji podmiotu. W konsekwencji pełnomocnik wnioskuje o obciążenie kosztami postępowania sądowego tą stronę, która wydała zaskarżoną decyzję.
Z oświadczeń złożonych przez pełnomocnika wynika, iż Spółka nie posiada środków trwałych, a za ostatni rok obrotowy osiągnęła stratę w wysokości 6.296,51 zł. Na rachunkach bankowych posiada środki: w [...] -10.426,55, w [...] 698,40 zł. Z załączonych zeznań podatkowych wynika, iż za 2010 r. Skarżąca osiągnęła przychód wysokości 1.574.859,84 zł, koszty wyniosły natomiast 1.581.156,35 zł.
Z księgi przychodów i rozchodów za okres od 1 stycznia do 31 lipca 2011 r. wynika, iż Spółka osiągnęła przychód w wysokości 640.432,40 zł (dochód 17.191,93 zł). Do wniosku załączono również wyciągi z rachunków bankowych Spółki i jej wspólników.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z użytego w tym przepisie zwrotu "gdy wykaże" wynika, iż ciężar dowodu w zakresie powyższej przesłanki spoczywa na stronie. To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z kolei jedynym wymaganym na tym etapie postępowania kosztem sądowym jest wpis od skargi w kwocie 1.500 zł.
W ocenie referendarza sądowego, wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Spółka, mimo trudnej sytuacji finansowej, na którą się powołuje, w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, a więc musi posiadać środki, umożliwiające jej kontynuowanie. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Spółka osiągnęła przychód za 2010 r. w wysokości ponad 1,5 mln zł. Skarżąca poniosła wprawdzie za wskazany okres stratę w kwocie ponad 6 tyś zł, podkreślić jednak należy, iż w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że Spółka uzyskuje przychody z działalności gospodarczej i że przychody te kształtują się na znacznym poziomie.
Ponadto z nadesłanego podsumowania księgi przychodów i rozchodów wynika, iż za pierwsze siedem miesięcy 2011 r. Spółka osiągnęła dochód w wysokości ponad 17 tyś zł. Przychód wyniósł z kolei ok. 650 tyś zł.
Dodatkowo analizując wyciągi z rachunku bankowego Spółki zauważyć należy stałe wpływy na ten rachunek oraz obroty np. za sierpień 2011 r. przekraczające 100 tyś zł. Na koniec sierpnia 2011 r. stan konta Spółki wynosił 9.611,03 zł.
W związku z powyższym, w ocenie Referendarza sądowego, Skarżąca jest w stanie partycypować w kosztach niniejszego postępowania, poprzez uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 1.500 zł, którego obowiązek zapłaty nie ustępuje obowiązkowi spłaty innych zobowiązań.
Jednocześnie wyjaśnić należy, iż podnoszona przez pełnomocnika, ewentualna zasadność skargi nie może decydować w kwestii zwolnienia Skarżącej z kosztów sądowych. Na tym etapie postępowania ocenia się jedynie aktualną kondycję finansową wnioskodawcy. Odnośnie natomiast przerzucenia kosztów sądowych na organ, wskazać należy, iż w przypadku uwzględnienia skargi, Sąd na wniosek Skarżącej zasądzi na jej rzecz od organu poniesione koszty postępowania.
Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło