III SA/Wa 2025/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2008 r. sprawy ze skargi P.B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2008r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 i art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), dalej zwanej "u.p.e.a.", Minister Finansów po rozpatrzeniu zażalenia P. B. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] listopada 2007r. nr [...] oddalające skargę na czynności egzekucyjne dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. Z motywów postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. działając jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez siebie jako organ podatkowy oraz wystawionych przez Burmistrza S. W toku postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. zawiadomieniem z dnia [...] października 2007 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Zawiadomienie to zostało doręczone dłużnikowi zajętej nieruchomości i Skarżącemu w dniu [...] października 2007 r. Pismami z dnia [...] października 2007 r. Skarżący złożył zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego, a także skargę na czynność egzekucyjną w formie zajęcia rachunku bankowego. W skardze podniósł, iż zastosowana czynność egzekucyjna jest nieprawna, gdyż większość należności objętych zajęciem została uregulowana. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. oddalił skargę na czynność egzekucyjną dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.. Stwierdził, iż po przeanalizowaniu sprawy nie znaleziono nieprawidłowości w działaniach organu egzekucyjnego, a zaskarżona czynność została dokonana zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazał, że na dzień dokonania czynności egzekucyjnej tytuły wykonawcze były aktualne. Natomiast ze względu na wpłaty Skarżącego, dokonywane bezpośrednio na rachunki wierzycieli, przedmiotowe zajęcie było odpowiednio aktualizowane. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie, w którym utrzymywał, że część należności objęta tytułami wykonawczymi, na dzień dokonania czynności była uregulowana. Skarżący wskazał, że w dniu 27 września 2007 r. wpłacił kwotę 22.847 zł, która pokryła część należności w podatku od towarów i usług za lipiec 2007r., natomiast na zajęciu z dnia 2 października 2007 r. figurowała zaległość w pełnej wysokości. W związku z tym kwota kosztów egzekucyjnych naliczonych za dokonaną czynność jest zdaniem Skarżącego zawyżona. Ponadto Skarżący wskazał na nieprawidłowości występujące przy zajęciu ruchomości dokonanym protokołem dnia 28 września 2006 r. oraz na różnice w kwotach zaległości pomiędzy bliżej nieokreślonym postanowieniem Burmistrza Miasta S., a drukiem zawiadomienia o zajęciu. Skarżący wniósł także zastrzeżenia odnośnie adresu, na który doręczana była korespondencja urzędu skarbowego i urzędu miasta. Jednocześnie Skarżący wyraził swoje niezadowolenie z "opieszałości urzędniczej". Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Wyjaśnił, że skarga z art. 54 § 1 u.p.e.a. dotyczy kontroli prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny czynności wykonawczych. Nie dotyczy okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów. Poddając ocenie kwestionowaną przez Skarżącego czynność egzekucyjną Minister Finansów stwierdził, że czynność dokonana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. mieści się w katalogu środków egzekucyjnych, stanowi bowiem środek egzekucyjny, o którym mowa w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Został on zastosowany zgodnie z art. 7 § 2 i art. 80 u.p.e.a. Druk zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, ze zm.). Zawiadomienie o zajęciu zostało podpisane przez uprawnionego pracownika organu egzekucyjnego oraz doręczone Bankowi i Skarżącemu. Odnosząc się do argumentów Skarżącego dotyczących wysokości zobowiązania, zauważył, że kwestie związane z istnieniem należności mogą być przedmiotem zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a., z którego to środka zaskarżenia Skarżący skorzystał. W postępowaniu w sprawie ze skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego kontrolą objęta jest jedynie prawidłowość zaskarżonej czynności, a nie działania będące podstawą egzekucji. Jednakże z ostrożności Minister Finansów wyjaśnił, że potwierdzenie wpłaty dokonanej przez Zobowiązanego w dniu 27 września 2007 r. wpłynęło do wierzyciela dnia 2 października 2007 r. i kwota ta została odpowiednio zaksięgowana, ale już po zastosowaniu środka egzekucyjnego. W związku z informacją o zmianie wysokości przedmiotowej zaległości organ egzekucyjny niezwłocznie zaktualizował zajęcie. Dokonał też weryfikacji i zwrotu nienależnie pobranych kosztów wraz z odsetkami. Odnośnie różnicy w wysokości zaległości między kwotami wykazanymi w postanowieniu Burmistrza S. a należnościami ujętymi w druku zawiadomienia o zajęciu, Minister Finansów wyjaśnił, że sumy zajęć egzekucyjnych odzwierciedlają kwoty do wyegzekwowania określone przez wierzyciela, na zlecenie którego działa organ egzekucyjny. Natomiast organ ten, zgodnie z art. 29 u.p.e.a. nie ma legitymacji do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi. W związku zaś z zarzutami dotyczącymi zajęcia ruchomości w dniu 28 września 2006 r. Minister Finansów wskazał, iż zgodnie z art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 od dnia dokonania czynności. Zatem wszelkie zarzuty związane z zajęciem ruchomości pozostają poza zakresem niniejszego rozstrzygnięcia, którego przedmiotem jest skarga na czynność egzekucyjną – zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Marginalnie, Minister Finansów zauważył, że z protokołu zajęcia ruchomości wynika, że zajęte pojazdy pozostawiono pod dozorem Zobowiązanego, co zostało potwierdzone jego własnoręcznym podpisem. W kwestii kierowania korespondencji na błędny adres, Minister Finansów stwierdził, że zarzut ten jest całkowicie chybiony, ponieważ wszelka korespondencja kierowana była na adres zamieszkania Skarżącego, tj. S., ul. [...] i korespondencja była odbierana. Również w postępowaniu upominawczym korespondencja była kierowana na ten adres, podobnie zresztą jak tytuły wykonawcze. Także w niniejszej sprawie Zobowiązany wskazał ww. adres. Reasumując, Minister Finansów wskazał, iż nie ma podstaw prawnych, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynność egzekucyjną traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, przy pomocy którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego. W skardze na ww. postanowienie Ministra Finansów Skarżący powtórzył argumenty podnoszone przed organami. Podniósł, że tytuły wykonawcze skierowane są do P. B. podczas gdy podatnikami są M. i P.B.. Dopiero zawiadomienie z dnia 2 października 2007 r. jest adresowane do M. i P.B. Skarżący podważał zasadność prowadzenia wobec niego egzekucji w zakresie wynikającym z tytułów wykonawczych utrzymując, iż niektóre należności wykazane w tytułach egzekucyjnych były zapłacone. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera zespół norm określających postępowanie i środki przymusowe stosowane w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Postępowanie egzekucyjne to cały zespół czynności organów egzekucyjnych i innych podmiotów postępowania, podejmowanych w celu wykonania obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej. Omawiana ustawa zawiera gwarancje represyjne, które stwarzają możliwość podjęcia prawnej weryfikacji czynności egzekucyjnych oraz przewiduje określone następstwa, gdy czynności te zostały podjęte z naruszeniem ustawy. Gwarancje te służą zobowiązanemu w zależności od rodzaju i momentu naruszenia jego interesu prawnego, albowiem ustawa nie przewiduje możliwości stosowania zamiennych środków ochrony przy naruszeniu tego samego dobra prawnego. Przewidziana w art. 54 § 1 u.p.e.a. skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego i egzekutora nie zastępuje instytucji zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, o którym mowa w art. 33 tej ustawy, którego podstawą może być m.in. wykonanie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1 art. 33), określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 ( pkt 3 art. 33), błąd co do osoby zobowiązanego (pkt 4 art. 33), bądź też niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ( pkt 10 art. 33). Określenie "czynności egzekucyjne", zawarte w art. 54 § 1 u.p.e.a., oznacza czynności typu wykonawczego (R. Hauser, Z. Leoński: Egzekucja administracyjna. Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Warszawa 1995, s. 87). Skarga nie przysługuje w sytuacjach, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego), albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (tamże, s. 88). Za niedopuszczalną należy uznać sytuację, w której będzie występowała konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w ustawie egzekucyjnej i mających prowadzić - w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych (R. Sawuła: glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 1997r. sygn. I SA/Wr 1243/96, OSP 1998, nr 4, s. 206). Stwierdzić zatem należy, że Skarżący nie może oczekiwać korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, jeśli przedmiotem skargi wniesionej w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. uczynił zarzuty, o których mowa w art. 33 pkt 1, 3, ewentualnie pkt 10 tej ustawy, tj. wykonanie obowiązku, określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, czy też wady tytułów wykonawczych. Jak już powiedziano, omawiana ustawa przewiduje inny środek, w ramach którego zarzuty te mogą być rozpatrzone, a w związku z tym rozpatrzenie ich na podstawie art. 54 § 1 oznaczałoby wręcz wadliwość takiego rozstrzygnięcia. Skarżący wniósł zarzuty w trybie w art. 33 u.p.e.a., tj. trybie właściwym do rozpoznania argumentów niewłaściwe podnoszonych w niniejszym postępowaniu. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie w art. 33 u.p.e.a. organ obowiązany jest rozpoznać zarzuty, które z omówionych już względów nie mogą być rozpatrzone w sprawie, której przedmiotem jest skarga na czynność egzekucyjną. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, czyli zastosował środek egzekucyjny wymieniony art. 1a pkt 12, o czym Skarżący został skutecznie powiadomiony zgodnie z dyspozycją przepisu art. 80 § 3 u.p.e.a. Zawiadomienie spełnia wymogi określone przepisami prawa, co szczegółowo wykazał Minister Finansów. Tak więc dokonana czynność egzekucyjna została przeprowadzona w zgodzie z obowiązującymi przepisami. Poza tym Minister Finansów wyjaśnił przesłanki, którymi kierowały się podejmując rozstrzygnięcie, wskazał przepisy, które rządzą postępowaniem w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, poinformował o przyczynie, dla której stanowisko zobowiązanego nie może być uwzględnione. Słusznie też Minister Finansów wskazał, iż w ramach niniejszego postępowania może być rozpoznana wyłącznie skarga na czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, o której Skarżący został powiadomiony zawiadomieniem z dnia 2 października 2007 r. Zgodnie z art. 54 § 4 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Skarżący wniósł w tym terminie skargę na czynność egzekucyjną w formie zajęcia rachunku bankowego, wobec tego przedmiotem kontroli mogła być wyłącznie ta czynność egzekucyjna. W ramach niniejszej sprawy nie mogły natomiast zostać merytorycznie rozpatrzone zarzuty dotyczące czynności egzekucyjnej dokonanej dnia 28 września 2006 r. (zajęcie ruchomości). Mając powyższe na względzie, nie ma podstaw by stwierdzić, że zaskarżone postanowienie narusza prawo, a wobec tego skarga, jako niezasadna, podlega oddaleniu stosownie do postanowień art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.)