III SA/Wa 2037/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2011 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący M.M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, iż z powodu zajęcia kont bankowych zawiesił działalność gospodarczą i nie posiada dochodu. Zajęciu uległ także samochód. Skarżący podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną (z którą posiada rozdzielność majątkową) i czwórką dzieci. Ujawnił stan oszczędności wynoszący 1.234,75 zł oraz stan majątkowy, na który składa się samochód oraz nieruchomość będąca własnością syna. Dochód żony z działalności gospodarczej określił na kwotę 2.500 zł, zaś wydatki z tytułu opłat za media na kwotę 1.000 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że w I półroczu 2016 r. średnie miesięczne wydatki wynosiły 6.000 zł. Różnica między przychodami a wydatkami była uzupełniana z pieniędzy zarobionych przez żonę w ubiegłym roku. Skarżący oświadczył, że lokal, który zamieszkuje użytkuje na podstawie ustnego użyczenia. Przedstawił zeznania podatkowe, wydruk z CEIDG, dokumenty obrazujące wydatki, wyciągi bankowe. Następnie Skarżący przedłożył księgę przychodów i rozchodów oraz deklaracje VAT żony. Zaznaczył, że w kosztach tych należy także uwzględnić składki ZUS oraz podatek. W rezultacie średni miesięczny dochód netto za I półrocze 2016 r. wynosi 2.000 zł. Skarżący przedstawił wyciągi bankowe dzieci, wskazując, że wszystkie wpływy na ich konta pochodzą z konta żony. Oświadczył, że nie wypłacił jeszcze wynagrodzenia pełnomocnikowi. Przesłał także dokumenty potwierdzające zajęcia komornicze. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu podmiotom, którym wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Przyznanie tego prawa musi być jednak postrzegane jako wyjątek od wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), zasady ponoszenia kosztów tego postępowania przez stronę. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna zatem mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów z tym związanych oraz wyjątkowości zwolnienia z tego obowiązku. Konsekwencją tego powinno być z kolei wykazanie przez nią w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem referendarza sądowego przesłanki tej Skarżący nie wykazał. Oświadczył on mianowicie, że aktualnie nie posiada dochodu. Źródłem utrzymania sześcioosobowej rodziny jest działalność gospodarcza żony, z której "średni miesięczny dochód netto za I półrocze 2016 r. wynosi ok. 2.000 zł". Jednocześnie w okresie tym "średnie miesięczne wydatki na gospodarstwo domowe wynosiły ok. 6.000 zł". Tłumacząc powstałą różnicę między przychodami a wydatkami Skarżący wyjaśnił, że była ona "uzupełniana z pieniędzy zarobionych" przez żonę w ubiegłym roku. Okoliczności tej jednak w żaden sposób nie wykazał. Nie uprawdopodobnił, że istotnie z dochodu osiągniętego w 2015 r., a wynoszącego – jak wynika z zeznania podatkowego – nieco ponad 95.667 zł, żona była w stanie finansować bieżące wydatki rodziny, które – jak należy przypuszczać – kształtowały się na podobnym co obecnie poziomie 6.000 zł i jednocześnie poczynić oszczędności pozwalające na uzupełnienie różnicy między przychodami a wydatkami. Zwłaszcza, że z księgi podatkowej wynika, iż w okresie styczeń-maj br. wartość sprzedanych usług wyniosła (w skali miesiąca) zaledwie 1.350 zł, 874 zł, 1.550 zł, 4.000 zł i 1.190 zł, zaś znaczący przychód osiągnęła ona dopiero w czerwcu br. Nadto Skarżący nie ujawnił jakiego rzędu oszczędności żona zdołała poczynić i czy w dalszym ciągu nimi dysponuje. Nie można przecież wykluczyć, że istotnie tak jest. Nie sposób też nie zauważyć, że na należących do żony Skarżącego rachunkach (firmowym i osobistym) saldo dostępnych środków finansowych wyniosło w lipcu br. odpowiednio ponad 6.001 zł i 8.497 zł. Są to zatem kwoty, które pozwalały Skarżącemu na pokrycie należnego w niniejszej sprawie wpisu od skargi – jedynego żądanego na tym etapie kosztu sądowego – w kwocie 8.125 zł. Tym bardziej, że w swoich wyjaśnieniach Skarżący nie wskazał na żadne nadzwyczajne wydatki, które obciążałyby jego domowy budżet i które uniemożliwiałyby poniesienie wspomnianego kosztu. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.