III SA/Wa 2037/16

PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-15

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy strona nie wykazała w sposób wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała w sposób wiarygodny, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona nie udowodniła, w jaki sposób dochody żony oraz ewentualne oszczędności pozwalały na pokrycie bieżących wydatków rodziny przy jednoczesnym uzupełnianiu różnicy między przychodami a wydatkami z poprzednich lat lub kredytu.
Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak dochodu z powodu zajęcia kont bankowych i zawieszenia działalności gospodarczej. Przedstawił dochody żony, świadczenia na dzieci oraz miesięczne wydatki rodziny, a także wyjaśnienia dotyczące uzupełniania różnicy między przychodami a wydatkami z poprzednich lat i kredytu. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że strona nie wykazała w sposób wiarygodny, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2011 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący M. M. na urzędowym formularzu PPF wniósł do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, iż z powodu zajęcia kont bankowych zawiesił działalność gospodarczą i nie posiada dochodu. Wskutek prowadzonej egzekucji zajęciu uległ samochód oraz laptop Skarżącego. Skarżący podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną (z którą posiada rozdzielność majątkową) i [...] dzieci. Skarżący nie posiada majątku. Dochód żony z działalności gospodarczej określił na kwotę 2.500 zł. Na dzieci otrzymuje świadczenie 500+, a najstarsza córka otrzymuje stypendium socjalne 500 zł. Wydatki z tytułu opłat za media Skarżący określił na kwotę 750 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że w 2017 r. średnie miesięczne wydatki wynosiły 5.000 zł. Różnica między przychodami a wydatkami była uzupełniana z pieniędzy zarobionych przez żonę w ubiegłych latach oraz kredytu odnawialnego, który obecnie jest wygaszony. Przedstawił zeznania podatkowe, , dokumenty obrazujące wydatki, wyciągi bankowe. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu podmiotom, którym wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Przyznanie tego prawa musi być jednak postrzegane jako wyjątek od wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), zasady ponoszenia kosztów tego postępowania przez stronę. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna zatem mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów z tym związanych oraz wyjątkowości zwolnienia z tego obowiązku. Konsekwencją tego powinno być z kolei wykazanie przez nią w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem referendarza sądowego przesłanki tej Skarżący nie wykazał. Oświadczył on mianowicie, że aktualnie nie posiada dochodu. Źródłem utrzymania pięcioosobowej rodziny jest działalność gospodarcza żony, z której miesięczny dochód netto wynosi ok. 2.500 zł. Jednocześnie miesięczne wydatki na gospodarstwo domowe wynoszą ok. 5.000 zł. Tłumacząc powstałą różnicę między przychodami, a wydatkami Skarżący wyjaśnił, że była ona uzupełniana z pieniędzy zarobionych przez żonę w ubiegłych latach oraz z kredytu odnawialnego, który obecnie jest wygaszony. Okoliczności tej jednak w żaden sposób nie wykazał. Nie uprawdopodobnił, że istotnie z dochodu osiągniętego w 2015 r., a wynoszącego jak wynika z zeznania podatkowego (k. 44 akt sądowych) nieco ponad [...] zł, a w 2016 r. [...] zł, żona była w stanie finansować bieżące wydatki rodziny, które – jak należy przypuszczać – kształtowały się na podobnym co obecnie poziomie 5. 000 zł (a w 2016r. 6.000 zł) i jednocześnie poczynić oszczędności pozwalające na uzupełnienie różnicy między przychodami a wydatkami. Zwłaszcza, że Skarżący nie wykazał w urzędowym formularzu PPF żadnych oszczędności, ani własnych, ani żony. Nie ujawnił jakiego rzędu oszczędności żona zdołała poczynić i czy w dalszym ciągu nimi dysponuje. Nie można przecież wykluczyć, że istotnie tak jest. Nie sposób też nie zauważyć, że na należące do żony Skarżącego rachunki bankowe od 1 września 2017r. do 7 grudnia 2017r. wpłynęła łącznie kwota [...] zł przykładowo 9 września 2017r. kwota [...] zł, 15 września 2017r. kwota [...] zł. Są to zatem kwoty, które pozwalają Skarżącemu na pokrycie należnego w niniejszej sprawie wpisu od skargi kasacyjnej – jedynego żądanego na tym etapie kosztu sądowego – w kwocie 4.063 zł. Tym bardziej, że w swoich wyjaśnieniach Skarżący nie wskazał na żadne nadzwyczajne wydatki, które obciążałyby jego domowy budżet i które uniemożliwiałyby poniesienie wspomnianego kosztu. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło