III SA/Wa 204/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Płusa, Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. N. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie : nie wyrażenia zgody na zwolnienie spod egzekucji wierzytelności pieniężnych oraz ruchomości w postaci samochodu osobowego. p o s t a n a w i a - odrzucić skargę - Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. dokonał zajęcia składników majątku skarżącego na poczet zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz zaległości podatkowych. Pismem z dnia 27 września 2004r. skarżący zwrócił się do organu o zwolnienie spod egzekucji administracyjnej wskazanych składników majątkowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. działając jako wierzyciel postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r. nie wyraził zgody na wnioskowane zwolnienie spod egzekucji. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., który postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Podniósł, iż w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] listopada 2004r. organ działając jako wierzyciel dochodzonych zobowiązań wskazał przyczyny, które przemawiały za odmową zwolnienia wskazanych składników majątkowych spod egzekucji. W skardze na powyższe postanowienie skarżący wniósł o jego uchylenie jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. jako wierzyciel wydał postanowienie odmowne, dopiero po 42 dniach od daty wszczęcia postępowania wnioskiem skarżącego. Organ II instancji w ogóle nie zajął stanowiska co do przewlekłego załatwiania sprawy i zasadności wydania takiego postanowienia. Skarżący zakwestionował bowiem sens uzyskiwania przez organ egzekucyjny będący jednocześnie wierzycielem zobowiązania zgody samego siebie. Taka wykładnia treści art. 13 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj: Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.; dalej u.p.e.a.) był niedopuszczalna, bowiem celem wprowadzenia tego zapisu jest ochrona interesów zobowiązanego, a nie wprowadzanie czynności proceduralnej polegającej na bezwzględnym obowiązku uzyskania przez organ własnej zgody. Ponadto rozpatrzenie sprawy w tak długim terminie stanowiło naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego i doprowadziło do nieodwracalnych, niekorzystnych skutków uniemożliwiających skarżącemu spłatę zadłużeń i zagrażających utratą podstaw egzystencji przez jego rodzinę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne nad działalnością administracji publicznej w sferze egzekucji administracyjnej określa art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej u.p.p.s.a). Wedle tego przepisu sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Oznacza to, iż poza zakresem kontroli sądów administracyjnych pozostają wszystkie te postanowienia, na które zażalenie nie służy. Z treści art. 17 § 1 u.p.e.a. wynika, że o ile przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, zajmowane przez wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. W art. 13 § 1 u.p.e.a. ustawodawca nie przewidział prawa do złożenia zażalenia na postanowienie wierzyciela w przedmiocie zgody na zwolnienie spod egzekucji określonych składników majątkowych. Takie prawo u.p.e.a. przewidziała w § 2 tego przepisu jedynie odnośnie wydanego przez organ egzekucyjny postanowienia w sprawie zwolnienia spod egzekucji, a więc już po uzyskaniu w przedmiotowej kwestii stanowiska wierzyciela. Zauważyć należy, iż wniesienia zażalenia w takiej sytuacji nie przewiduje również Kodeks postępowania administracyjnego. Powyższe prowadzi do wniosku, iż od wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. postanowienia nie przysługiwało skarżącemu zażalenie, a więc skarga wniesiona w rozpatrywanej sprawie była niedopuszczalna i pozostawała poza właściwością sądu administracyjnego. Jej przedmiot nie mieścił się bowiem w katalogu określonym w art. 3 § 2 u.p.p.s.a. wyznaczającym kognicję sądów administracyjnych. W tych warunkach pomimo, iż rozstrzygnięcie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. zawierało błędne pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia, a możliwość rozpatrzenia tego zażalenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. nie miała oparcia w obowiązujących przepisach Sąd nie mógł poddać kontroli wydanych w sprawie rozstrzygnięć, ale zobowiązany był odrzucić wniesioną skargę. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 3 § 2 pkt 3 u.p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.