III SA/Wa 2040/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-16
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (wpisu od skargi) w postępowaniu administracyjnosądowym, biorąc pod uwagę jej trudną sytuację materialną, zdrowotną i straty spowodowane powodzią?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego został uwzględniony, ponieważ strona skarżąca wykazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wzięto pod uwagę niskie dochody, straty powodziowe, koszty leczenia po wypadku oraz zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników.Stan faktyczny
Skarżąca W.M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w sprawie podatku rolnego. W uzasadnieniu podała, że poniosła straty powodziowe, a wraz z rodziną uległa ciężkiemu wypadkowi, który nadal wymaga leczenia. Z oświadczenia o stanie majątkowym wynikały niskie dochody, brak oszczędności oraz zaległości w opłatach. Na wezwanie sądu przedłożyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną i zdrowotną.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.M. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2010 rok postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi
Skarżąca W. M., na urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniosła, że w 2010 r. poniosła dotkliwe straty spowodowane powodzią (do wniosku dołączyła protokół strat sporządzony 20 lipca 2010 r. przez Urząd Gminy w S.). Skarżąca podniosła, że w lipcu 2001 r. uległa wraz z mężem i córką ciężkiemu wypadkowi, a ich stan zdrowia w dalszym ciągu wymaga leczenia.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku oraz dochodach wynika, że Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem oraz dorosłymi dziećmi (syn i córka). Posiada dom o powierzchni 49 m² oraz nieruchomość rolą – jak podaje Skarżąca - o spornej powierzchni 7,68 ha lub 4,94 ha. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jako dochód Skarżąca wskazała płody z gospodarstwa rolnego.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżąca przedłożyła roczne obliczenie podatku przez organ rentowy, z którego wynika, że w 2009 r. Skarżąca uzyskała dochód w kwocie 7.054,49 zł. Skarżąca przedłożyła również pismo z 17 sierpnia 2010 r. Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., z którego wynikają zasady udzielenia zasiłku dla rolników poszkodowanych wskutek powodzi. Skarżąca poinformowała również o zadłużeniu z tytułu nieopłacenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników na kwotę 2.267,84 zł. Do miesięcznych wydatków Skarżąca zaliczyła opłatę za energię elektryczną w kwocie 100 zł, opłatę za gaz – około 60 zł oraz paliwo – 300 zł. Podniosła, że na skutek przebytego ciężkiego wypadku ma problemy z chodzeniem, natomiast jej córka nie mogła zdobyć wykształcenia. Jak wynika z treści pisma, obrażenia doznane przez Skarżącą i jej rodzinę w wypadku wymagają w dalszym ciągu leczenia, natomiast brak środków powoduje, że nieleczone urazy pogłębiają się. Dodatkowo Skarżąca oświadczyła, że jej syn jest studentem. Do oświadczenia załączyła zaświadczenie Dziekana Wydziału Ogrodnictwa i Architektury Krajobrazu, Uniwersytetu Przyrodniczego w P..
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego wynoszącą 100,00 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego. W sprawie należało wziąć również pod uwagę, że Skarżąca jest również zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł w innej sprawie zawisłej przez tut. Sądem o sygn. akt III SA/Wa 2039/10.
Zauważa się, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona Skarżąca uprawdopodobniła natomiast, że nie jest w stanie ponieść kosztów w sprawie do których uiszczenia jest zobowiązana tj. wpisu sądowego należnego w sprawie. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem jedyny dochód jaki uzyskuje stanowi kwota ze sprzedaży płodów rolnych. Kwota ta jest przeznaczana na bieżące potrzeby. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należało wziąć również pod uwagę, że Skarżąca wraz z rodziną uległa ciężkiemu wypadki, którego skutki ponoszą do chwili obecnej. Ponadto z oświadczeń Skarżącej i załączonych dokumentów wnika, że Skarżąca w 2010 r. poniosła dotkliwe straty powodziowe. Skarżąca posiada zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników na kwotę 2.267,84 zł.
Zatem po rozpoznaniu wniosku, ocenie dokumentów oraz analizie informacji przedstawionych przez Skarżącą stwierdzić należy, że Skarżąca wykazała, że nie jest obecnie w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi. Jednocześnie podnieść należy, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżąca jest zobowiązana.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło