III SA/Wa 2044/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędziowie Asesor WSA Sylwester Golec, Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2005 r. sprawy ze skargi Z.K. na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w sprawie o umorzenie odsetek z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników oddala skargę. III SA/Wa 2044/05 UZASADNIENIE Pismem z dnia 14 kwietnia 2005 r. Z.K. zwróciła się do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o umorzenie należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że pozostaje w bardzo ciężkiej sytuacji życiowej i finansowej. Jest samotna matką wychowującą troje uczących się dzieci. Jedynym źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna po zmarłym mężu oraz zasiłek rodzinny. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego – dalej KRUS na podstawi art. 36 ust. 1 pkt 10 , oraz art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r., Nr 7 , poz. 25 ze zm.) odmówił umorzenia wnioskowanych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż zadłużenie powstało w okresie kiedy gospodarstwo rolne posiadało pełen potencjał produkcyjny pozwalający na terminowe wywiązywanie się z zobowiązań płatniczych i skarżąca zaprzestała opłacania składek na ubezpieczenie rolnicze bez podania przyczyny, ani nie wykazywała zainteresowania spłatą zadłużenia, ani płatnością składek na bieżąco. Powyższa decyzja została doręczona w dniu 20 maja 2005 r. Pismem z dnia 6 czerwca 2005 r. Z.K. "określonym jako odwołanie" zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku powoła się na trudną sytuację rodzinną i finansową. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W rozwinięciu rozstrzygnięcia podał, że decyzja Prezesa KRUS została doręczona stronie w dniu 20 maja 2005 r. , a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony w dniu 6 czerwca 2005 r. tj. z uchybieniem 14 – dniowego terminu. Na powyższe postanowienie Z.K. złożyła skargę, w której ponownie wniosła o umorzenie odsetek z tytułu należności wobec KRUS-u. Skarżąca podniosła, że pozostaje w trudnej sytuacji finansowej, jej jedynym źródłem utrzymania jest renta po zmarłym mężu. Prezes KRUS w odpowiedzi na skargę wykazując, że przedmiotowy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony po upływie zawitego terminu wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycjami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienie) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W rozpatrywanej sprawie bezspornym pozostaje, iż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w której Prezes KRUS-u wydał decyzję z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników został wniesiony przez stronę z uchybieniem 14 - dniowego zawitego terminu. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 127 § 1 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. W myśl § 3 ww. przepisu od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.( w tym przepisy dotyczące terminu do jego wniesienia). Stosownie do art. 129 § 1 ww. ustawy odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Skarżąca w decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] została prawidłowo pouczona o terminie oraz trybie wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy. Powołana powyżej decyzja Prezesa KRUS-u została doręczona Z.K. w dniu 20 maja 2005 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia jej odbioru, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w dniu 6 czerwca 2005 r. Termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 3 czerwca 2005 r. Zatem w przypadku wniesienia przez stronę postępowania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy po upływie 14 - dniowego terminu organ administracji był zobligowany na podstawie art. 134 ustawy Kpa do stwierdzenia w drodze postanowienia niedopuszczalności oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Organ administracji będąc związany taką normą w dniu 8 czerwca 2005 r. wydał postanowienie Nr NKP 111/0 stwierdzające uchybienie do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Należy zauważyć, iż rygoryzm normy przywołanego art. 134 Kpa łagodzi przepis art. 58 tej ustawy, który daje możliwość przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże pod warunkiem spełnienia przesłanek nim ustanowionych tj. uprawdopodobnienia przez stronę postępowania, iż uchybienie terminu przewidzianego przepisami prawa nastąpiło bez jej winy. Chodzi zatem o wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli skarżącą (np. obłożna choroba) i uniemożliwiło jej dopełnienie czynności procesowej w terminie. Skarżąca nie skorzystała z dobrodziejstwa działania tego przepisu. Skoro termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy został przekroczony i nie uległ on przywróceniu, Prezes KRUS nie mógł rozpatrzyć wniosku merytorycznie. W świetle przytoczonych przepisów argumenty skargi dotyczące trudnej sytuacji życiowej oraz finansowej skarżącej należy uznać za niezwiązane z przedmiotem sporu. Należy podkreślić, że niedostosowanie się do reguł postępowania administracyjnego wyznaczonych powołanymi powyżej przepisami Kpa pociągają- za sobą konsekwencje określone w tej ustawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.