III SA/Wa 2046/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2007 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług postanawia: - przyznać S. T. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata S. T.(dalej "skarżący" lub "strona") w dniu 15 lipca 2008 roku złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika. W uzasadnieniu stwierdził, że postanowieniem Sądu z 26 lutego 2008 roku został zwolniony od kosztów sądowych. W dniu 12 czerwca 2008 roku Sąd wydał wyrok oddalający jego skargę, a skarga kasacyjna od orzeczenia sądu pierwszej instancji musi zostać sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący oświadczył, że nie jest w stanie wygospodarować jakichkolwiek kwot na ustanowienie pełnomocnika, który by sporządził skargę kasacyjną. Skarżący nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem, a na żądanie żony skarżącego ustanowiono rozdzielność majątkową, ponieważ oświadczyła ona, że "nie będzie do końca życia spłacać (...) długów". Wierzytelności skarżącego, które zostały stwierdzone wyrokami sądowymi są nieściągalne – postępowania egzekucyjne zostały umorzone z powodu bezskuteczności egzekucji. Skarżący otrzymał również decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z których wynika, że jest zobowiązany do zapłaty prawie stu tysięcy złotych. Dramatyczna sytuacja spowodowała pogorszenie jego stanu zdrowia, dlatego otrzymywane świadczenie rentowe jest w większości przeznaczane na leki. Poza mieszkaniem lokatorskim skarżący i jego żona nie posiadają żadnego majątku. Podstawą utrzymania skarżącego jest renta w wysokości 677 złotych. Podlega ona zajęciu komorniczemu, dlatego skarżący faktycznie otrzymuje świadczenie w wysokości 419,12 złotych. Jego żona zarabia miesięcznie około 1.800 złotych (netto). Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd może natomiast zwolnić osobę fizyczną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika, zatem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Przypomnieć należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek oraz stan faktyczny sprawy, zasadne jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Z przedłożonych przez skarżącego informacji wynika bowiem, iż nie jest on w stanie ponieść kosztu ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Z akt sprawy wynika, że skarżący pobiera rentę w wysokości 419,12 zł netto miesięcznie. Wynagrodzenie miesięczne żony wynosi z kolei 1.800 zł netto. Łączny ich dochód kształtuje się zatem na poziomie nieco ponad 2.219 zł miesięcznie, a zgodnie z oświadczeniem skarżącego jego żona nie godzi się na pokrywanie długów i zobowiązań męża z własnego wynagrodzenia. Niezależnie od powyższego dokumenty znajdujące się aktach wskazują, że skarżący jest chory i ponosi koszty leczenia, co stanowi duże obciążenie domowego budżetu. Uzasadnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy złożone 15 lipca 2008 roku wskazuje, że sytuacja majątkowa skarżącego nie uległa poprawie od zwolnienia skarżącego z kosztów sądowych postanowieniem z 26 lutego 2008 roku, a informacje przedstawione w poprzednim wniosku oraz sprzeciwie pozostają aktualne (oprócz faktu, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem). Zgodnie z jego oświadczeniem otrzymuje on świadczenie rentowe w wysokości 419,12 złotych i ciążą na nim zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości prawie [...] złotych. W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarżący wykazał, że jego warunki finansowe nie pozwalają na opłacenie adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego jego i rodziny, a realizacja prawa do sądu wymaga przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (adwokata). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.