III SA/Wa 2050/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Asesor WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi W. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę, 2) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. W. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o należny podatek od towarów i usług w kwocie 52, 80 zł (słownie: pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) - tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] stycznia 2005 r. oddalające skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec W. B.. Podstawą postanowienia Organu II instancji był m.in. art. 18, art. 23 § 5 i art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Minister Finansów wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec W. B. (zwanego też dalej "Skarżącym"). Postępowanie to jest prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...],[...],[...],[...], obejmujących zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. i 2002 r. Odpisy tytułów wykonawczych doręczone zostały Skarżącemu w dniu 29 czerwca 2004 r. przez poborcę skarbowego, który spisał protokół o stanie majątkowym. Następnie postanowieniem organu egzekucyjnego z dnia [...] lipca 2004 r. postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone na wniosek wierzyciela z dnia 19 lipca 2004 r., z uwagi na wstrzymanie z mocy prawa wykonania decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] kwietnia 2004 r., określających wysokość zaległości, na które wystawiono tytuły wykonawcze. Postępowanie egzekucyjne podjęte zostało przez organ egzekucyjny na mocy postanowienia z dnia [...] grudnia 2004 r., doręczonego w dniu 27 grudnia 2004 r. Pismem z dnia 16 października 2004 r. Skarżący wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w K. skargę na "bezczynność organu egzekucyjnego" – Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K.. Biorąc pod uwagę, iż skarga w istocie dotyczyła działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., realizującego tytuł wykonawczy wystawiony na zaległość w podatku od towarów i usług za czerwiec 2000 r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. wezwał Skarżącego do doprecyzowania skargi. Na podstawie wyjaśnień udzielonych przez Skarżącego w dniu 13 grudnia 2004 r. ustalono, iż skarga dotyczy działania dwóch organów egzekucyjnych: Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. i Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.. Skarga z dnia 16 października 2004 r. w części dotyczącej działania Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. przekazana została do załatwienia Dyrektorowi Izby Skarbowej we W., w pozostałym zakresie pismo zostało zakwalifikowane jako skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego w zakresie zaległości w podatku dochodowym. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. oddalił skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego jako bezzasadną. Podstawą tego postanowienia był art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu Organ nadzoru wskazał, iż nie można mówić o przewlekłości postępowania egzekucyjnego w przypadku złożenia przez wierzyciela wniosku o zawieszenie postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy złożenie takiego wniosku było obowiązkiem wierzyciela. W zażaleniu na wymienione postanowienie Skarżący podniósł, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. w dniu 8 grudnia 2000 r. wszczął postępowanie na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]), wystawionego na zaległość w podatku od towarów i usług za okres czerwiec 2000 r., który skierowany został do realizacji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. dopiero w dniu 17 listopada 2003 r. Realizujący tytuł poborca skarbowy w dniu 9 kwietnia 2001 r. odstąpił od dokonania czynności egzekucyjnych z uwagi na ważny interes publiczny i podatnika. Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. Minister Finansów utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ podniósł, iż rozpatrzeniu nie podlegają zarzuty kierowane przez Skarżącego przeciwko Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w K. i Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B. w związku z likwidacją zaległości w podatku od towarów i usług za czerwiec 2000 r. Zdaniem Ministra Finansów działania podejmowane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego w zakresie zaległości w podatku dochodowym za lata 2000 i 2002 nie wykazują znamion przewlekłości. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje podniesiona w zażaleniu kwestia naruszenia przez wierzyciela bezpieczeństwa powodziowego regionu. Ponadto, w ocenie Organu, bez wpływu na ocenę postępowania egzekucyjnego pozostaje również podnoszona przez Skarżącego kwestia nieuwzględnienia roszczenia ewentualnie przysługującego skarżącemu wobec Skarbu Państwa na mocy Prawa wodnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2006 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego, albowiem, według niego, postępowanie narusza ważny interes publiczny, a przede wszystkim ważny interes Państwa. Skarżący wskazał, że genezę sporu z organami skarbowymi stanowi jego wystąpienie do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z żądaniem stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za 1997 r. z uwagi na zniszczenia poniesione na majątku trwałym firmy Skarżącego podczas lipcowych powodzi z 1997 r. Skarżący wskazał na istniejące - w jego ocenie - nieprawidłowości przy odbudowie systemu ochrony przeciwpowodziowej. Ponadto podniósł szereg zarzutów dotyczących działania organów administracji publicznej w jego sprawie. Wskazał m.in., iż urzędnicy wykonujący władzę publiczną powzięli wiadomość, że w jego sprawie popełniono przestępstwo. Ciążył na nich obowiązek niezwłocznego powiadomienia o tym organów ścigania. W ocenie Skarżącego wszelkie przedstawione przez niego wnioski dowodowe zostały przez organy skarbowe "zdeprecjonowane", a przeciwko niemu wszczynano kolejne, nieracjonalne kontrole. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 punkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Skarga na postanowienie Ministra Finansów wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec niejednoznacznej treści pisma Skarżącego z dnia 16 października 2004 r. należy uznać za prawidłowe wezwanie go do sprecyzowania przedmiotu tego pisma. Wezwanie takie było konieczne w związku z wymogami art. 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z wyjaśnień, których Skarżący udzielił w piśmie z dnia 13 grudnia 2004 r. Organ egzekucyjny słusznie wywiódł, że przedmiotem pisma z dnia 16 października 2004 r. było przewlekłe, w ocenie Skarżącego, prowadzenie postępowania egzekucyjnego. Postępowanie to powinno być bowiem, według Skarżącego, nadal prowadzone, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie przeciwko niemu, lecz przeciwko Skarbowi Państwa. Pismo z dnia 16 października 2004 r. nie mogło być przy tym uznane za zażalenie na postanowienie z dnia [...] lipca 2004 r. o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego, już choćby z tego względu, że pismo to wniesiono dopiero w październiku 2004 r., zatem po upływie ustawowego terminu na zażalenie. Mając zatem na uwadze słuszny interes Skarżącego, w tych okolicznościach faktycznych zasadnie uznano jego wystąpienie jako skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 54 § 1 in fine ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zasadne ponadto było ograniczenie się przez Organ nadzoru (Dyrektora Izby Skarbowej w K.) do rozpatrzenia pisma z dnia 16 października 2004 r. wyłącznie w zakresie, w jakim Organ ten był miejscowo i rzeczowo właściwy. Skarżący bowiem w swoich pismach niezasadnie łączy prowadzone przeciwko niemu postępowania egzekucyjne z różnych tytułów, w zakresie różnych zaległości podatkowych i przez różne organy egzekucyjne. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. prowadzi postępowanie egzekucyjne w zakresie zaległości w podatku dochodowym za konkretny okres. Inne organy i za inny okres prowadzą natomiast postępowanie egzekucyjne w zakresie zaległości w podatku od towarów i usług. Oceniając wydane w sprawie postanowienia Organów nadzoru Sąd podziela ich ocenę, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych było konieczne. Wymagał tego art. 56 § 1 punkt 1 i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 225 Ordynacji podatkowej. Skoro bowiem z mocy prawa, w związku z niewydaniem decyzji odwoławczej w ciągu 2 miesięcy od odwołania, nastąpiło wstrzymanie wykonania egzekwowanej decyzji podatkowej, to organ egzekucyjny, na wniosek wierzyciela, zobowiązany był do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W trakcie zawieszenia nie można natomiast podejmować co do zasady żadnych czynności egzekucyjnych. Postępowanie to zostało podjęte niezwłocznie po wydaniu decyzji podatkowej organu odwoławczego (postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r.). Wobec tego zarzut przewlekłości postępowania egzekucyjnego uznać należało za bezzasadny. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił. Minister Finansów oraz Dyrektor Izby Skarbowej w K. prawidłowo ocenili, że postępowanie egzekucyjne wobec Skarżącego nie było prowadzone przewlekle. Odnośnie do wynagrodzenia pełnomocnika Skarżącego podstawą orzeczenia Sądu był art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 punkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).