III SA/Wa 2061/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący J. S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wskazał, iż został doprowadzony do skrajnej biedy, jak również stracił zdrowie i przebywa obecnie na zwolnieniu lekarskim, za które KRUS nie chce zapłacić. Dodał, iż często nie ma środków na wykupienie lekarstw. Pozbawiono go możliwości sprzedawania własnych płodów rolnych, przez co zmuszony został do korzystania z pomocy społecznej mimo posiadania gospodarstwa rolnego. Podał, iż prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i czwórką dzieci. Do majątku zaliczył dom i nieruchomość rolną. Powołał się także na toczące się postępowanie komornicze. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że nie uzyskuje żadnych dopłat z funduszy strukturalnych. Dodał, iż bieżących rat kredytów nie posiada, tylko liczne zaległości z tytułu ubezpieczenia komunikacyjnego, KRUS i podatków. Podkreślił, że jest bardzo chory i większość czasu przebywa na zwolnieniach lekarskich. Aktualnie opłaty za media reguluje była żona, gdyż Skarżącemu brakuje nawet na wykupienie leków. Skarżący oświadczył, iż posiada rachunek bankowy, ale z niego nie korzysta i nie otrzymuje wyciągów. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie jedynie częściowo. Zasadne jest mianowicie zwolnienie Skarżącego od kosztów sądowych i to zarówno tych obecnych, do których zalicza się wpis od skargi, jak i pozostałych, które mogą wystąpić na dalszym etapie postępowania w postaci ewentualnej opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem oraz potencjalnego wpisu od skargi kasacyjnej. Na taką ocenę rzutował przede wszystkich fakt, iż w chwili obecnej na Skarżącym ciąży obowiązek opłacenia dwudziestu pięciu zawisłych przed tutejszym Sądem spraw (III SA/Wa 1995-1999; 2057-2076). Łączna suma samych tylko wpisów od skarg w tych sprawach wynosi 2.500 zł. Co istotne ich uiszczenie warunkuje dostęp Skarżącego do Sądu. Tymczasem referendarz sądowy dał wiarę jego oświadczeniu, że sytuacja jego sześcioosobowej rodziny jest trudna. Jak sam Skarżący podkreślił został doprowadzony do "skrajnej biedy i nędzy". Źródłem jego utrzymania jest sprzedaż - pochodzących z własnego gospodarstwa rolnego - warzyw i owoców. Aktualnie przebywa na zwolnieniu lekarskim, za które nie jest mu wypłacane żadne świadczenie. Sytuacja ta zmusza Skarżącego do korzystania z pomocy społecznej. Uwzględniając powyższe referendarz sądowy uznał, iż Skarżący nie dysponuje dochodem, z którego byłby w stanie wygospodarować środki na prowadzenie sporu sądowego. Tym samym zasadne jest zwolnienie go od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Jednocześnie referendarz sądowy nie znalazł podstaw by zakres przyznanego prawa pomocy rozszerzyć na ustanowienie pełnomocnika. Żadnej bowiem z przytoczonych wyżej okoliczności Skarżący nie udokumentował. W efekcie brak jest dowodów potwierdzających takie chociażby fakty jak: korzystanie z pomocy społecznej, zadłużenie, nieuzyskiwanie dopłat z funduszy strukturalnych, czy przebywanie na zwolnieniu lekarskim. Referendarz sądowy miał na względzie także to, że uczestnictwo profesjonalnego pełnomocnika na tym etapie postępowania nie jest niezbędne. Z uwagi na regulacje zawarte w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 P.p.s.a. nie istnieją bowiem obawy, że bez udziału profesjonalisty strona nie będzie w stanie prawidłowo bronić swego interesu w toczącym się postępowaniu. Wojewódzki sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, zobowiązany jest bowiem do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszelkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. A zatem, na tym etapie postępowania strona działając bez pełnomocnika nie zostanie pozbawiona możliwości obrony jej praw. Ponadto stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego, czy doradcy podatkowego obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego (por. postanowienie NSA z 18 lipca 2013 r., II FZ570/13). Z tej przyczyny referendarz sądowy zwolnił Skarżącego od kosztów sądowych i jednocześnie odmówił przyznania mu prawa pomocy w pozostałym zakresie. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.