III SA/Wa 2062/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie sędzia WSA Dominik Gajewski, sędzia WSA Włodzimierz Gurba (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2017 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013 r. do sierpnia 2014 r. oddala skargę. 1.1. Prezydent W. (dalej również jako: "organ pierwszej instancji") decyzją z dnia [...] września 2014 r. określił panu W. P. (dalej: "Skarżący") wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], nr działki [...], obręb [...], za okres od lipca 2013 r. do sierpnia 2014 r. w wysokości 420,00 zł. 1.2. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie podnosząc, że nie uiścił opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ponieważ nie dysponuje odpadami komunalnymi - dostarcza wszystkie swoje posegregowane odpady do Stacji Recyklingu przy ul. [...]w W., poza odpadami organicznymi, które utylizuje na miejscu, w ogrodzie. 1.3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej również jako: "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] września 2014 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał regulacje ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm., zwana dalej jako: "u.c.p."), która nakłada na właścicieli nieruchomości obowiązek ponoszenia opłat na rzecz gminy za gospodarowanie odpadami komunalnymi, stanowiąc w art. 6h, że właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c u.c.p., są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Opłata ta obciąża właścicieli nieruchomości: 1) na których zamieszkują mieszkańcy - od razu z mocy prawa, 2) na których nie zamieszkują mieszkańcy, lecz powstają odpady komunalne - dopiero po wejściu w życie uchwały rady gminy postanawiającej objąć te nieruchomości systemem odbierania odpadów komunalnych. Zgodnie z art. 6i u.c.p. obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje: 1) w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości zamieszkuje mieszkaniec; 2) w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 2 - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne. Jak dalej wskazał organ drugiej instancji, z art. 6c u.c.p. wynika, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz, że rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Organ odwoławczy wskazał, że Skarżący złożył deklarację, w której podał liczbę osób zamieszkujących nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oraz wysokość opłaty w wysokości "zero". Organ drugiej instancji zauważył, że deklaracja jest jedynym dokumentem, w którym właściciel nieruchomości wpisuje stawkę opłaty. Jej wysokość jest uzależniona od woli właściciela nieruchomości czy będzie segregować odpady czy też nie. Zdaniem organu odwoławczego ustawodawca założył, iż sam fakt zamieszkiwania na danej nieruchomości powoduje obowiązek uiszczania opłaty, bez względu na to, czy na nieruchomości odpady powstają i w jakiej ilości. Następnie organ drugiej instancji wskazał na treść art. 6o u.c.p., zgodnie z którym w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. W niniejszej sprawie organ drugiej instancji podzielił stanowisko Prezydenta W. o zaistnieniu uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji i konieczności wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., powołując się na tezy przedstawione w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazało, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publicznoprawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Wszystkie podmioty wytwarzające odpady, których obowiązek odbioru i odpowiedniego zagospodarowania obciąża obecnie gminę, zobowiązane są uiszczać na rzecz gminy daninę publiczną, zwaną w u.c.p. opłatą. Szczegółowe zasady naliczania tej opłaty ustanawiają w drodze aktów prawa miejscowego organy stanowiące gminy, wybierając stosownie do miejscowych uwarunkowań, sposób jej ustalania, spośród wskazanych w ustawie. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że bezspornym jest, że na terenie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] zamieszkuje pan W. P., który jest jej właścicielem. Sam fakt zamieszkiwania na danej nieruchomości powoduje powstanie z mocy prawa obowiązku, po stronie właściciela nieruchomości, uiszczania na rzecz gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ustawa nie przewiduje żadnych wyjątków w odniesieniu do obowiązku ponoszenia tej opłaty za opady powstałe na nieruchomości zamieszkałej, a taką jest niewątpliwie nieruchomość Skarżącego. 2.1. Pismem z dnia 11 czerwca 2016 r. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. jest niezgodna z Konstytucją RP i rażąco sprzeczna z interesem społecznym, zaś tzw. "ustawy śmieciowe" są niezgodne z Konstytucją RP i dyrektywami UE. W skardze wyrażono ogólne niezadowolenie z obowiązujących rozwiązań prawnych w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi. Skarżący uważa obecny system prawny za niekonstytucyjny, niezgodny z prawem UE, niekorzystny dla środowiska i kosztowny. Skarżący opisuje alternatywny model gospodarowania odpadami tzw. "Gospodarowanie o obiegu zamkniętym.". W piśmie procesowym z dnia 5 lipca 2017 r. Skarżący podtrzymał zarzuty skargi. Skarżący wnosi o skierowanie przez Sąd pytań prawnych do Trybunału Konstytucyjnego dotyczących zgodności z Konstytucją przepisów u.c.p. 2.2 Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 3. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie, czy decyzja organu odwoławczego narusza prawo. 4. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 5. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej zwanej "P.p.s.a."). Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. 6. 1. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Zgodnie art. 6o u.c.p., w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Złożenie deklaracji wykazującej wysokość opłaty w kwocie "zero" zł, w świetle stwierdzonych w toku postępowania znamion powstawania odpadów na nieruchomości Skarżącego, stanowiło przesłankę do wydania decyzji określającej wysokość opłaty. 6.2. Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i w jego granicach. Organ nie może zaniechać wykonywania swoich zadań i realizacji kompetencji ustawowych kierując się względami nie wyrażonymi w przepisach prawa. Przepisy u.c.p. nie przewidują wyłączenia z obowiązku uiszczania opłaty w sytuacji, gdy osoba obowiązana do uiszczenia opłaty deklaruje samodzielne dysponowanie odpadami powstającymi na jej posesji. Organ nie może odstąpić od zastosowania przepisu art. 6o u.c.p. kierując się względami słusznościowymi. 7. Podkreślić należy, że Sąd rozpoznając niniejszą sprawę nie ocenia celowości, ani efektywności ekologicznej obecnego systemu prawnego, ani alternatywnych koncepcji gospodarowania odpadami. Sąd nie dokonuje też porównania tych systemów i koncepcji. 8. Sąd zauważa, że przedmiotowa opłata ma charakter daniny publicznej. Nie jest to opłata za wykonaną usługę. Stosownie zaś do art. 84 Konstytucji RP, każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie, co tyczy się też Skarżącego. Niezadowolenie z obowiązującego prawa nie może usprawiedliwiać unikania ponoszenia danin publicznych. 9. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą skargę nie dopatruje się wątpliwości prawnych uzasadniających przedstawienie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. 10. 1. Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonej decyzji naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości lub w części. 10.2. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić.