III SA/Wa 2066/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-14

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy syndyk masy upadłości może zostać zwolniony od kosztów sądowych w całości, czy tylko częściowo, w sytuacji, gdy masa upadłości posiada środki finansowe, ale ich wydatkowanie na koszty sądowe może utrudnić realizację postępowania upadłościowego?
Ratio decidendi
Referendarz sądowy, analizując wniosek syndyka o zwolnienie od kosztów sądowych, uznał, że choć instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu, to nie oznacza całkowitego zwolnienia od kosztów, jeśli masa upadłości posiada środki finansowe. W sytuacji, gdy środki te są znaczące (ponad 1,1 mln zł na rachunku bankowym) i pozwalają na bieżące regulowanie zobowiązań, w tym publicznoprawnych i prywatnoprawnych, a także na wypłaty gotówkowe, sąd może przyznać prawo pomocy jedynie w części, odmawiając zwolnienia od pozostałych kosztów.
Stan faktyczny
Syndyk Masy Upadłości J. Sp. z o.o. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczące podatku VAT za 2003 r. Syndyk podał, że spółka po ogłoszeniu upadłości nie prowadzi działalności, nie ma przychodów, a zapłata pełnej kwoty wpisu może uniemożliwić realizację postępowania upadłościowego. Wskazał, że na rachunku bankowym znajduje się ponad 1,1 mln zł, ale rozpatrzenie skargi ma znaczenie dla oceny wierzytelności. Wniosek został złożony na urzędowym formularzu PPPr.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono stronę od wpisu od skargi powyżej kwoty 5000,- zł. 2. Odmówiono stronie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 sierpnia 2014 r. po rozpoznaniu wniosku Syndyka Masy Upadłości J. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości J. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2014 r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić stronę od wpisu od skargi powyżej kwoty 5000,- zł 2. odmówić stronie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Syndyk Masy Upadłościowej J. Sp. z o.o., , w skardze z 27 maja 2014 r, a następnie, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego, wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr oraz w piśmie przewodnim z 2 lipca 2014 r zwrócił się o zwolnienie od wpisu od skargi powyżej 2000 zł. W uzasadnieniu podał, że: - po ogłoszeniu upadłości [...] grudnia 2012 r spółka nie prowadziła działalności gospodarczej, nie wystawiała faktur; - brak jest faktur VAT mających znaczenie dla przychodu; - brak jest zatwierdzenia listy wierzytelności (nie została złożona do Sędziego Komisarza); - żadne wierzytelności powstałe przed ogłoszeniem upadłości nie zostały zaspokojone, ponieważ jest to możliwe jedynie w ramach planu podziału funduszy masy upadłości; - zapłata pełnej kwoty wpisu od skargi może uniemożliwić zrealizowanie postępowania upadłościowego; - rozpatrzenie skargi przez WSA pozwoli na ocenę wierzytelności, zatem syndyk jest gotowy na własną odpowiedzialność uiścić część wpisu od skargi; - sprawa dotycząca VAT za 2003 r ma znaczenie dla sposobu oceny wierzytelności; - w pozostałych sprawach ze skarg spółki (III SA/Wa 1575/14 i III SA/Wa 2902/12) prawo pomocy zostało jej przyznane; - na rachunku bankowym posiada 1111323,40 zł.; - adw. T. B. nie jest zatrudniony zarówno przez spółkę jak i syndyka. Do formularza strona załączyła: CIT-8, sprawozdanie finansowe na 31 grudnia 2013 r, rachunek zysków i strat za okres 1 stycznia – 31 maja 2014 z bilansem otwarcia, wyciąg z rachunku bankowego [...] , ewidencję VAT ze sprzedaży za 2013 r, listę wierzytelności. Jedynym wymagalnym kosztem sądowym na obecnym etapie postępowania jest obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 97771,- zł, zatem do tej wartości należy odnosić finansową zdolność strony do ponoszenia wydatków w sprawie. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, czy stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przesłanki przyznania prawa pomocy wynikają z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako u.p.p.s.a., w analizowanej sprawie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (brak dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania). Z nadesłanych dokumentów i oświadczeń - które referendarz sądowy uznał za rzetelne – jak też z prawomocnych orzeczeń Sądu, w których analizowano kondycję materialną spółki w zbliżonym czasie wynika, że brak jest zatwierdzenia listy wierzytelności złożonej przez Syndyka i opublikowanej 28 maja 2014 r. z uwagi na upływ terminu do złożenia sprzeciwów. Referendarz sądowy zauważa, że z rachunku zysków i strat na 31 maja 2014 r wynikają przychody finansowe w wysokości ponad 10 tys zł oraz koszty działalności operacyjnej w wysokości ok 19 tys zł. Dane te zdają się mieć pokrycie w oświadczeniach syndyka, zgodnie z którymi finansowanie wydatków masy upadłości następuje ze zgromadzonych środków pieniężnych na rachunku masy upadłości. Stan rachunku w [...] został oznaczony na kwotę 1111323,40 zł. Referendarz sądowy zauważa, że do kosztów postępowania upadłościowego zalicza się opłaty sądowe oraz wydatki niezbędne do osiągnięcia celu postępowania. Mogą to być zarówno wynagrodzenie i wydatki syndyka, nadzorcy sądowego i zarządcy oraz ich zastępców, wynagrodzenie i wydatki członków rady wierzycieli, wydatki związane ze zgromadzeniem wierzycieli, koszty doręczeń, ale również - inne daniny publiczne, wydatki związane z zarządem masy upadłości, w tym przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości należności ze stosunku pracy oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wydatki związane z likwidacją masy upadłości, chociażby do likwidacji doszło na podstawie układu. W ocenie referendarza sądowego, nie można mówić o zwyczajowym poziomie kosztów postępowania, są one związane ze specyfiką każdego podmiotu i każdego postępowania. Zarazem referendarz sądowy podziela pogląd syndyka o znaczeniu niniejszej sprawy dla oceny zabezpieczonej wierzytelności (jak wskazał 8631360 zł) oraz na interes prawny (i faktyczny) członków zarządu, z uwagi na toczące się postępowania o odpowiedzialność osób trzecich, w rozpoznaniu sprawy podatku od towarów i usług przez Sąd. Referendarz sądowy zauważa, że z historii rachunku bankowego oraz z dokumentów nadesłanych do innych spraw (III SA/Wa 1575/14) wynika fakt nie tylko bieżącego regulowania należności publicznoprawnych, ale także regulowanie zobowiązań prywatnoprawnych (np. na rzecz kancelarii adwokackiej lub innych podmiotów prywatnoprawnych) czy wypłaty gotówki (2 lub 3 tys zł). Kwoty posiadane przez spółkę, jak też ponoszone przez nią bieżące wydatki, pozwalają na stwierdzenie, ze spółka jest zdolna do uiszczenia kwoty wpisu wyrażonej w sentencji. Z tych powodów, jak też z uwagi na przyznawane upadłej spółce prawo pomocy w uprzednio prowadzonych postepowaniach i szacunek dla wydanych w sprawie rozstrzygnięć, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło