III SA/Wa 2070/14

WyrokWSA w Warszawie2015-05-27

Skład orzekający: Beata Sobocha, Elżbieta Olechniewicz, Marta Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji umarzającej postępowanie w sprawie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r., pomimo wniosku o wznowienie postępowania opartego na przesłankach z art. 240 § 1 pkt 4, 5 i 6 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ podatkowy prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji umarzającej postępowanie. Wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej został złożony po upływie ustawowego terminu. Nie zaistniały również przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 (nowe okoliczności lub dowody) i pkt 6 (brak stanowiska innego organu) Ordynacji podatkowej, ponieważ przedstawione przez stronę dokumenty nie miały znaczenia dla sprawy lub pochodziły z okresu po wydaniu decyzji, a brak było przepisu nakładającego obowiązek uzyskania stanowiska innego organu.
Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją umarzającą postępowanie w sprawie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego za 2006 r. Organ podatkowy odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nie zaistniały przesłanki wznowienia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konwencji o Ochronie Praw Człowieka, K.p.a. i O.p., w tym brak prawa wglądu do akt i brak pomocy pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie poprzednio uchylił decyzję organu z powodu udziału w jej wydaniu osoby, która brała udział w rozpatrywaniu odwołania od wcześniejszej decyzji, co naruszało art. 130 § 1 pkt 6 O.p. w związku z uchwałą NSA I GPS 2/12. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r., którą utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. odmawiającą uchylenia decyzji umarzającej postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Protokolant referent stażysta Magdalena Gajewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej umarzającej postępowanie w sprawie prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego – M. P., Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. Przedmiotem powyższych decyzji była odmowa uchylenia, po wznowieniu postępowania z inicjatywy Skarżącego, ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2010 r., utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] października 2009 r., umarzającej postępowanie w sprawie prawidłowości rozliczenia przez Skarżącego podatku dochodowego za 2006 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor wyjaśnił, że w dniu 12 kwietnia 2012 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego powołaną wyżej ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. umarzającą postępowanie podatkowe. Jako podstawę prawną wniosku Skarżący wskazał art. 240 § 1 pkt 4, pkt 5 i pkt 6 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej "O.p.". W ocenie organu należało odmówić uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., gdyż w sprawie nie zaistniały przesłanki wznowienia. Skarżący uchybił terminowi, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 1 O.p., do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy. Czynności tej dokonał bowiem po upływie dwóch lat od dnia powzięcia wiadomości o decyzji ostatecznej. Pisma załączone do wniosku, kierowane do różnych instytucji, nie są zaś dowodami, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Skarżący nie wskazał zaś, który organ i w jakim zakresie (na jakiej podstawie prawnej) miałby zająć stanowisko w sprawie. Nie wystąpiła zatem także przesłanka przewidziana w art. 240 § 1 pkt 6 O.p. Oceniając natomiast podniesione w odwołaniu od decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. zarzuty naruszenia szeregu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej "K.p.a.", oraz art. 64 O.p., Dyrektor Izby Skarbowej – uznając je za niezasadne – stwierdził, że w sprawie nie znajdują zastosowania powołane przez Skarżącego przepisy K.p.a. Zdaniem organu w świetle przedstawionych przez Skarżącego okoliczności (dowodów), mając na względzie obowiązujące terminy, brak było podstaw do uchylenia powyższej decyzji ostatecznej. W skardze Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, podnosząc, że postępowanie przed organami podatkowymi orzekającymi w sprawie narusza przepisy Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, przepisy K.p.a. i przepisy O.p. Skarżący wskazał na okoliczności oraz dokumenty, które w jego ocenie mają logiczny związek z prowadzonym uprzednio postępowaniem podatkowym. Dodał, że nie zagwarantowano mu prawa wglądu do akt postępowania. W jego ocenie żaden przepis prawa nie zabrania też w jego sytuacji uzyskania od organu pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika, który miałby bronić praw skarżącego. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r. o sygn. akt III SA/Wa 970/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że w wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2013 r. uczestniczyły osoby, które brały udział w załatwieniu sprawy zakończonej wydaniem decyzji, od której Skarżąca wniosła odwołanie. Wobec powyższego Sąd za zasadne uznał rozważenie, czy pracownik wydający w pierwszej instancji decyzję jako działający z upoważnienia organu podatkowego, w toku postępowania wywołanego wniesieniem odwołania od tej decyzji, jest pracownikiem, o którym mowa w art. 130 § 1 pkt 6 O.p., podlegającym wyłączeniu od udziału w postępowaniu. WSA wskazał, iż powyższe zagadnienie rozstrzygnięte zostało uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2013 r. o sygn. akt I GPS 2/12, w której NSA uznał, że art. 130 § 1 pkt 6 O.p. ma zastosowanie do pracownika organu jednoosobowego w postępowaniu odwoławczym, o którym mowa w art. 221 tej ustawy. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd wskazał, że decyzja z dnia [...] grudnia 2012 r. została podpisana została przez E. S., działającą z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej. Na egzemplarzu decyzji z dnia [...] marca 2013 r. także znajdował się podpis E. S., która uczestniczyła w rozpatrywaniu odwołania od decyzji z [...] grudnia 2012 r. Wobec powyższego Sąd uznał, że decyzja z dnia [...] marca 2013 r. została wydana z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 1 oraz art. 130 § 1 pkt 6 w związku z art. 221 O.p., gdyż osoby, które brały udział w rozpatrywaniu wniosku o wznowienie postępowania nie zostały wyłączone od udziału w rozpatrzeniu odwołania. Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy powyższą decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. Dyrektor odwołał się do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", a także do art. 128, art. 240 § 1, § 2 pkt 1 i pkt 4, art. 245 § 1 i § 2 oraz art. 243 § 2 O.p. Podkreślił, że instytucja wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 O.p. należy do nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznych, które podlegają ścisłej wykładni. Zatem tylko wystąpienie przesłanek wskazanych w powyżej wskazanym przepisie może być podstawą do uchylenia w całości lub części decyzji dotychczasowej. Z kolei brak tych przesłanek stanowi podstawę do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 O.p. Jak podkreśla się zarówno w doktrynie, jak i w judykaturze, postępowanie wznowieniowe pozwala dokonać weryfikacji decyzji jedynie pod kątem przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p. i nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Organ odwoławczy zauważył ponadto, że większość zarzutów postawionych przez Skarżącego w odwołaniu odnosi się do naruszenia przepisów K.p.a. Mając zaś na uwadze, iż przepisów K.p.a. nie stosuje się do spraw uregulowanych w O.p., zaś wskazane przez Skarżącego przepisy K.p.a. znajdują swoje odpowiedniki w O.p., Dyrektor odniósł się do naruszenia odpowiadających im przepisów O.p. Organ stwierdził, że na gruncie O.p. odpowiednimi dla wskazanych przez Skarżącego przepisów K.p.a.art. 122, art. 123 § 1, art. 191, art. 210 § 4 i art. 219 O.p. Według Dyrektora Izby Skarbowej Skarżący nie sprecyzował jednak na czym konkretnie miałoby polegać naruszenie wskazywanych przepisów. Jednocześnie zdaniem organu analiza zebranego materiału dowodowego nie potwierdza zasadności tychże zarzutów. W ocenie organu odwoławczego w sprawie bezspornym jest natomiast, iż przesłanki określone w art. 240 § 1 pkt 4 i pkt 6 nie mogły być podstawą wznowienia postępowania z uwagi na wniesienie przez Skarżącego wniosku o wznowienie postępowania niemal dwa lata po doręczeniu mu decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz z uwagi na brak przepisu, który przed wydaniem decyzji obligowałby organ podatkowy do uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że przed wydaniem decyzji, zgodnie z art. 122 O.p., podjął niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym i zgodnie z art. 191 o.p. rozpatrzył cały zgromadzony materiał dowodowy dotyczący przesłanek wznowienia postępowania, a w wydanej decyzji, powołując przepisy prawa pozostające w związku ze sprawą, w sposób wyczerpujący wskazał, dlaczego na podstawie zebranego materiału dowodowego podjął taka a nie inną decyzję. Zdaniem Dyrektora załatwienie sprawy w sposób odmienny od oczekiwań Skarżącego, nie jest naruszeniem prawa. Z akt sprawy wynika, iż Skarżącemu w sposób prawidłowy umożliwiono przy tym czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiono wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odnosząc się z kolei do wniosku Skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, Dyrektor stwierdził, że przepisy O.p., nie przewidują takiej możliwości i to Skarżący odpowiada za ustanowienie pełnomocnika. Zgodnie bowiem z art. 137 § 2 O.p. pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. Odnosząc się natomiast do zarzutu Skarżącego, iż przedłożone w postępowaniu dokumenty są ciągiem logicznym zdarzeń, które poprzedziła umowa trójstronna z dnia 7 lutego 2008 r., zatem w całości dokumenty te są nowym zdarzeniem i tak należy to rozpatrywać, Dyrektor Izby Skarbowej, podkreślił, że organy podatkowe są właściwe do rozpatrywania spraw z zakresu prawidłowości ustalania, określania i regulowania zobowiązań podatkowych. Z tego też względu w świetle art. 240 § 1 pkt 5 O.p. nowymi i istotnymi dowodami w sprawach podatkowych mogą być tylko dokumenty lub zdarzenia mające wpływ na prawidłowe określenie (ustalenie) wysokości zobowiązań podatkowych, dotyczące zobowiązań z konkretnych tytułów i lat (okresów) podatkowych i to pod warunkiem, że dowody te istniały w dniu wydania decyzji, ale nie były znane organowi podatkowemu. Natomiast w ocenie organu odwoławczego z dokumentów złożonych przez Skarżącego jako nowe istotne dowody w sprawie, nie wynika, aby w ogóle dotyczyły one zakresu postępowania, w ramach którego została wydana kwestionowana przez Skarżącego decyzja, a część dokumentów pochodzi z okresu po wydaniu decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2010 r. Wskazany przez Skarżącego dowód w postaci zeznania świadka radcy prawnego z Ministerstwa Finansów B. O., także nie wskazuje, iż dotyczy postępowania w zakresie prawidłowości rozliczenia przez Skarżącego podatku dochodowego za 2006 r. Zdaniem Dyrektora należy zwrócić ponadto uwagę na niekonsekwencję jaką niesie ze sobą powyższy zarzut. Niniejsze postępowanie dotyczy bowiem wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej 2006 r., a Skarżący wskazuje, iż dokumenty są ciągiem logicznym zdarzeń, które poprzedziła umowa trójstronna z dnia 7 lutego 2008 r. Według organu nie sposób jednak doszukać się wpływu umowy z 2008 r. i dalszych związanych z nią dokumentów na prawidłowość rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. W konkluzji w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiotowym postępowaniu nie zaistniała przesłanka z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 64 O.p., Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że niniejsza sprawa dotyczy wznowienia postępowania w sprawie prawidłowości rozliczenia przez Skarżącego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r., a nie kwestii potrącenia zobowiązań podatkowych, o których stanowi powyższy przepis. Według Dyrektora decyzja organu pierwszej instancji zawierała przy tym wszystkie niezbędne elementy określone w art. 210 § 1 O.p., a ponadto zgodnie z art. 210 § 4 tej ustawy wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa oraz uzasadnieniem przyczyn, dla których zebrane w sprawie dowody nie stanowiły przesłanek do uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2010 r. W skardze Skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej. Podtrzymał wnioski i oświadczenie złożone w toku postępowania wznowieniowego. Według Skarżącego, dokonując zapłaty za zobowiązania podatkowe poprzez potrącenie z wierzytelności skorzystał z instytucji zwanej datio in solutum (świadczenie zamiast wykonania), określonej przepisami Kodeksu Cywilnego. Skarżący podkreślił przy tym, że w sprawie nie wydano decyzji w przedmiocie potrącenia, jak i decyzji, w której by stwierdzono, że wierzytelność nie istnieje. W opinii Skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej naruszył prawo, bowiem pomimo wniosku Skarżącego nie włączył do akt sprawy i nie ustosunkował się do pisma Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2013 r. Zdaniem Skarżącego postępowanie na poprzednich etapach administracyjnych było zatem niepełne i wadliwe. Skarżący wskazał przy tym na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2005 r. o sygn. akt FSK 1755/04. Skarżący podniósł ponadto, że organy podatkowe dopuściły się ukrywania dokumentów, celowo nie okazując ich Sądowi, co wykazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 marca 2013 r. o sygn. akt III SA/Wa 2217/12. Prawomocnym zaś wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] maja 2014 r. o sygn. akt [...] Skarżącego uniewinniono w sprawie za obrót rzeczoną wierzytelnością, która jest przedmiotem niniejszego postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi uznał za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy w pierwszej kolejności wskazać, że jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego jest zasada trwałości decyzji podatkowych, wyrażona w art. 128 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu decyzje, od których nie służy odwołanie w postępowaniu podatkowym, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana tych decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w ustawach podatkowych. Wskazana zasada pełni ważną funkcję w zakresie ochrony praw nabytych przez stronę, jak również urzeczywistnia potrzebę stabilizacji porządku prawnego, nadając decyzjom ostatecznym walor trwałości i domniemania prawidłowości. W konsekwencji wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków. Wyłomem w powyższej zasadzie są między innymi tzw. tryby nadzwyczajne wzruszania decyzji ostatecznych, w tym tryb wznowienia postępowania. W doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych (przesłanek wznowienia), wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (zob. W. Dawidowicz, Postępowanie administracyjne. Zarys wykładu, Warszawa 1983, str. 242; B. Adamiak, J. Borkowski, Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 1999, str. 275; B. Gruszczyński (w:) S. Babiarz, B. Dauter. B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, str. 611; wyroki NSA z dnia 22 kwietnia 1998 r., sygn. akt II SA 1747/97, LEX nr 41683 i z dnia 15 listopada 1999 r., sygn. akt FSA 1/99, ONSA 2000, z. 2, poz. 45). Jako że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, przesłanki wznowienia podlegają wykładni ścieśniającej (zob. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, str. 626; wyroki: WSA z dnia 9 sierpnia 2004 r., sygn. akt SA/Rz 1824/03, LEX nr 132974 i NSA z dnia 9 września 2001 r., sygn. akt I SA 1788/99, LEX nr 75514 oraz z dnia 26 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1739/97, LEX nr 47859). W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r., sygn. akt OPS 11/02 (ONSA 2003, z. 3, poz. 86), wskazano, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym. W tych rozważaniach ogólnych należy jeszcze uwypuklić zasadnicze różnice postępowania zwykłego i nadzwyczajnego. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Zakres kompetencji organu odwoławczego w postępowaniu zwykłym jest szerszy niż organów prowadzących weryfikację decyzji ostatecznej w nadzwyczajnym trybie postępowania. O ile w postępowaniu instancyjnym odwołanie daje podstawę do ponownego, całościowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, bez względu na wagę uchybień (naruszeń prawa) związanych z tym postępowaniem, o tyle w postępowaniu wznowionym organ je prowadzący może odnieść się do istoty sprawy tylko i wyłącznie wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano decyzję ostateczną, obarczone było taką wadą, która przez ustawodawcę uznana została za wadę kwalifikowaną, enumeratywnie wyliczoną w przepisach prawa procesowego. Instytucja wznowienia postępowania nie jest zatem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną, abstrahując od stopnia tej wadliwości. Powyższe znajduje dobitne potwierdzenie w szeregu orzeczeń sądów administracyjnych (por. wyrok z dnia 26 maja 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 1063/97, LEX nr 38704). Podstawą uchylenia w całości lub w części decyzji dotychczasowej jest stwierdzenie, przez organ podatkowy, istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 Ordynacji. Jedną z nich jest niezawinione nieuczestniczenie strony w postępowaniu (art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Do wznowienia postępowania niewystarczające jest jednak stwierdzenie, że strona nie brała w nim udziału, ale konieczne jest też wykluczenie jej zawinienia. W myśl art. 241 § 2 pkt 1 O.p., wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p., następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Oparcie żądania wznowienia postępowania na podstawie pkt 4 art. 240 § 1 O.p. wymaga, aby wniosek o wznowienie postępowania wniesiono z zachowaniem miesięcznego terminu od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji i okoliczność ta powinna być zbadana przez organ. W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo wskazał, że Skarżący decyzję ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. osobiście odebrał w dniu 19 stycznia 2010 r., co potwierdzał jego podpis złożony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania złożył 12 kwietnia 2012 r. W konsekwencji Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo wskazał przyczynę niedopuszczalności wznowienia postępowania - wniesienie żądania strony o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 O.p. - po upływie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Kolejną przesłanką podniesioną przez Skarżącego do wznowienia postępowania podatkowego była przesłanka wynikająca z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., to jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. W piśmiennictwie oraz orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że aby można było mówić o zaistnieniu przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności - i tak: 1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, 2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami, 3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji, 4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Innymi słowy przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wymiarowego, a ponadto okoliczności te lub dowody muszą być istotne dla sprawy - mogące mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, co wywoła konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Natomiast sformułowanie "wyjdą na jaw", użyte w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. oznacza, że istotny jest moment ujawnienia danego dowodu lub okoliczności, czyli udostępnienia ich organowi, a nie moment faktycznego zapoznania się z nimi przez pracownika organu. W tej sprawie Skarżący nie zaprezentował żadnego nowego dowodu mającego znaczenie dla prawidłowości rozliczenia podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2006 r. Z dokumentów złożonych przez Skarżącego jako nowe istotne dowody w sprawie, nie wynika, aby w ogóle dotyczyły one zakresu postępowania, w ramach którego została wydana kwestionowana przez Stronę decyzja, a część dokumentów pochodzi z okresu po wydaniu decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...]. Dokumenty te dotyczą kwestii rzekomych wierzytelności Skarżącego wobec Skarbu Państwa, bądź wniosków o udzielenie interpretacji prawa. Jak już wskazano, z istoty instytucji wznowienia postępowania podatkowego wynika, iż stwarza ona możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, wydaną w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania. Co w sprawie istotne - wznowienie postępowania jest spowodowane wadą postępowania (wadą procesową), a nie wadą decyzji (jak uważa skarżący powołując się na inne wyroki za inne lata podatkowe); wadliwość decyzji może wyniknąć dopiero jako logiczny wniosek z zestawienia decyzji rozstrzygającej sprawę z okolicznościami danej sprawy. Sąd podkreśla raz jeszcze, że aby została spełniona podstawa wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., ujawnione okoliczności faktyczne muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, charakteryzować się przymiotem nowości, istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Część dokumentów pochodziła z dat po wydaniu decyzji z [...] stycznia 2010 r. Tak więc nowe okoliczności faktyczne to takie, które zostały nowo odkryte w sprawie i nie były znane organom podatkowym obu instancji oraz stronie, a także po raz pierwszy zgłoszone przez stronę okoliczności jej znane, ale nie przedstawione organowi orzekającemu w postępowaniu zwykłym. Reasumując: należy podzielić stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że strona nie przedstawiła "nowych dowodów" ani też "nowych okoliczności faktycznych" w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Ostatnią podnoszoną przez Skarżącego przesłanką była wymieniona w art. 240 § 1 pkt 6 ustawy Ordynacja podatkowa, w myśl której w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Przesłanka ta jest ściśle związana z treścią art. 209 § 1 Ordynacji, który przewiduje, że jeżeli przepis uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, w tym wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie, decyzje wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Wznowienie postępowania jest w tym przypadku skutkiem naruszenia obowiązku współdziałania organu podatkowego z innym organem przy wydawaniu decyzji. W sprawie zakończonej decyzją z [...] stycznia 2010 r. powyższa procedura nie mogła mieć zastosowania, a to wobec braku stosownego przepisu prawa materialnego nakładającego taki obowiązek na organy podatkowe w zakresie postępowania dotyczącego prawidłowości rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych. Brak takiego obowiązku eliminuje skuteczność powołania się przez Skarżącego na przesłankę wynikającą z art. 240 § 1 pkt 6 O.p. Zauważyć także należy, że Skarżący nie wskazuje, który organ miałby w kwestionowanym postępowaniu zająć stanowisko i jakiego zakresu przedmiotowego miałoby ono dotyczyć. Brak przesłanki wznowienia postępowania skutkuje niemożnością ponownego rozpoznania sprawy; zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego nie mogą być rozpatrzone w toku postępowania dotyczącego wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe nie może być bowiem - co należy raz jeszcze podkreślić - poświęcone powtórnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. Temu celowi służy bowiem postępowanie instancyjne, odwoławcze - postępowanie dotyczące wznowienia postępowania nie może prowadzić do czynności postępowania odwoławczego. Inne rozumienie celów tego postępowania stanowiłoby naruszenie zasady stałości decyzji podatkowych, wyrażonej w art. 128 O.p. Ocena właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym, w tym prawidłowości uwzględniania wniosków dowodowych strony, nie stanowi przedmiotu postępowania wznowieniowego; taka ocena może być przeprowadzona jedynie przez organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z 20 maja 2005 r., w sprawie sygn. akt FSK 1752/2004, opubl. w systemie LEX nr 171488). Ponadto wskazać należy, że powołany w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2013 r. dotyczył postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 1 kwietnia 2007 r. do 31 marca 2008 r., a zatem nie miał wpływu na wynik niniejszego postępowania. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło