III SA/Wa 2070/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Gurba, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Prezydent Miasta S. (dalej zwany "Prezydentem") decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. określił J. S. (dalej zwany "Stroną" lub "Skarżącym") wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za dzień 3 października 2015 r. w kwocie 40 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Powyższa decyzja została doręczona Stronie w trybie art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.; dalej "O.p.") w dniu 12 września 2016 r. (zgodnie z zapisami dokonanymi przez Pocztę Polską S.A. na zwrotnym potwierdzeniu odbioru). Skarżący pismem z dnia 9 grudnia 2016 r. złożonym w Referacie Podatków Urzędu Miasta S. zwrócił się z prośbą o wydanie decyzji podatkowej. Wskazał, iż pismo odbierze osobiście, co miało miejsce 12 grudnia 2016 r. Strona pismem wniesionym do Urzędu Miasta S. w dniu 5 stycznia 2017 r. zwróciła się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając wniosek Skarżący podniósł, że korespondencja często do niego nie dochodziła. Do podania dołączył kopię pisma (skargi) jakie przekazał do Poczty Polskiej. Ponadto zwrócił się z prośbą o umożliwienie mu wglądu na jakiej podstawie zostały mu naliczone podatki, gdyż wcześniej nie zapoznał się z żadnymi dokumentami. W piśmie jednocześnie zawarł zarzuty dotyczące działań inkasenta. Dodał, że o możliwości zwrócenia się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dowiedział się od policjanta, u którego był na przesłuchaniu w tej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (dalej zwane "SKO") pismem z dnia 16 lutego 2017 r. wezwało Skarżącego do wyjaśnienia czy ww. wniosek o przywrócenie terminu dotyczy również przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Nr [...] i Nr [...], uzupełnienia braków formalnych podania poprzez dołączenie do wniosku odwołania (lub odwołań) zawierających zarzuty przeciw wszystkim zaskarżonym decyzjom oraz określającego (określających) istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołań, uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy i wyjaśnienie kiedy nastąpiła zmiana adresu zamieszkania (z: B. na: B., ul. [...]) i czy o tej zmianie poinformował organ podatkowy. Skarżący w odpowiedzi na ww. wezwanie w dniu 6 marca 2017 r. złożył w Biurze Obsługi Interesanta Urzędu Miasta S. pismo zatytułowane "wyjaśnienia i odwołanie". Następnie SKO, pismem z dnia 14 marca 2017 r. zwróciło się do organu pierwszej instancji o potwierdzenie i ewentualnie udokumentowanie czy wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. został złożony bezpośrednio w Biurze Obsługi Interesanta, czy też był przekazany do Urzędu Miasta S. za pośrednictwem placówki pocztowej. Prezydent w piśmie z 17 marca 2017 r. wyjaśnił, iż wniosek Skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. od nr [...] do nr [...] został złożony w dniu 5 stycznia 2017 r. w Biurze Obsługi Interesanta Urzędu Miasta S. bezpośrednio na stanowisku Informacja. SKO postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Z kolei postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Uzasadniając rozstrzygnięcie zwróciło uwagę, iż z akt sprawy wynika, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2016 r. została przesłana na spisany przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej adres B. [...] oraz uznana za doręczoną w trybie art. 150 § 4 O.p. w dniu 12 września 2016 r. Według organu pod tym adresem Strona osobiście odebrała zawiadomienie Prezydenta Miasta S. o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z dnia 8 czerwca 2016 r. SKO mając na uwadze poczynione w sprawie ustalenia za niewątpliwe uznało, że Strona nie odebrała z placówki pocztowej, adresowaną do niej przesyłkę zawierającą ww. decyzję, a przedmiotowa korespondencja została skutecznie doręczona. Według organu w sytuacji, gdy Skarżący o wydaniu decyzji przez Prezydenta Miasta S. dowiedział się w dniu 9 grudnia 2016 r, kiedy to złożył podanie o wydanie mu decyzji podatkowych, uznać należy, że w tym dniu ustała, podana we wniosku o przywrócenie terminu przyczyna uchybienia. Tym samym Skarżący powinien złożyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania najpóźniej 16 grudnia 2016 r. Natomiast z akt sprawy wynika, że wniosek o przywrócenie terminu, do którego Skarżący dołączył kopię skierowanego do Poczty Polskiej podania z dnia 5 stycznia 2017 r., został złożony w Urzędzie Miasta S. w dniu 5 stycznia 2017 r., tj. z uchybieniem 7-dniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. SKO mając na uwadze, że Skarżący odebrał decyzję osobiście w dniu 12 grudnia 2016 r., doszło do przekonania, że pomimo faktu, iż ponowne doręczenie w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie spowodowało otwarcia na nowo terminu do wniesienia odwołania, to jednak osoba dbająca o swoje interesy powinna zapoznać się z treścią otrzymanej decyzji, która zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie odwołania. Zdaniem SKO w okolicznościach, gdy Skarżący nie złożył odwołania, natomiast pismem złożonym w dniu 5 stycznia 2017 r. (po 23 dniach od daty faktycznego otrzymania decyzji) wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie można przyjąć, że przyczyną niezłożenia odwołania w ustawowym terminie było wadliwe doręczenie decyzji przez pocztę. W ocenie organu złożenie odwołania z uchybieniem terminu wynika z tego, że Skarżący nie dochował należytej staranności (zaniedbania) przy prowadzeniu swoich spraw. W przedstawionych okolicznościach, mimo że Skarżący nie był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie może mieć znaczenia fakt, że o prawie złożenia wniosku o przywrócenie terminu dowiedział się od funkcjonariusza Policji podczas przesłuchania. Mając powyższe okoliczności na uwadze oraz przesłanki określone w art. 162 § 1 i § 2 O.p. organ odwoławczy doszedł do przekonania, że dzień kiedy to Skarżący złożył podanie o wydanie mu decyzji podatkowych (9 grudnia 2016 r.) uznać należy za datę ustania przyczyny uchybienia terminu, w tej dacie bowiem podatnik wiedział już, że nie odebrał z placówki pocztowej skierowanych do niego decyzji. Tym samym termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął z dniem 16 grudnia 2016 r. Końcowo SKO zwróciło uwagę, że zlekceważenie przesłanki dochowania siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu, gdyż termin siedmiodniowy jest terminem, który nie podlega przywróceniu. W skardze z 9 maja 2017 r. Strona, niezgadzając się z wydanym postanowieniem, zarzuciła składowi orzekającemu wyjątkową stronniczość. Skarżący zaznaczył, że na dochodzenie nielegalnych podatków składał zawiadomienia do Urzędu Miasta S., do Prokuratury Rejonowej i Okręgowej. Ponadto wyjaśnił, iż na poczcie ustalił, iż nie otrzymał kilkunastu przesyłek. W dalszej części skargi wymienił numery zaskarżonych postanowień. W jego ocenie organ podatkowy chce go nieuczciwie opodatkować, gdyż w tamtym czasie nie prowadził żadnego handlu, a tylko czasami robiła to legalnie jego była żona. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; zwaną dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Zatem decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd, rozpoznając sprawę we wskazanym wyżej zakresie, stwierdza, że nie zaszły przesłanki wskazane w ww. przepisach, a argumentacja podniesiona w skardze nie zasługiwała na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Na wstępie zwrócić należy uwagę, iż Sąd rozpoznając skargę na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać czy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji zostało prawidłowo doręczone. Prawidłowość dokonania czynności materialno-technicznych (jakimi są doręczenia) powinna przed postępowaniem sądowoadministracyjnym podlegać ocenie organów w postępowaniu administracyjnym i Sądu w trybie sądowoadministracyjnym. Bezspornym w rozpatrywanej sprawie jest skuteczne doręczenie Skarżącemu decyzji Prezydenta z [...] sierpnia 2016 r. Korespondencję zawierającą ww. decyzję, po uprzednich awizacjach w dniach 29 sierpnia 2016 r. i 6 września 2016 r., doręczono Stronie w trybie art. 150 § 4 O.p. w dniu 12 września 2016 r., co potwierdzają akta administracyjne sprawy. Nie ulega wątpliwości, iż przesyłka zawierająca ww. decyzję została prawidłowo zaadresowana na spisany przez funkcjonariuszy Straży Miejskiej adres Strony – B. [...], skoro pod tym adresem Skarżący osobiście odebrał zawiadomienie z dnia 8 czerwca 2016 r. Z jego wyjaśnień ponadto wynikało, że przy odbiorze przesyłek zawsze przedstawiał dowód osobisty z adresem B. [...]. Dokonywał odbioru kilku przesyłek zarówno na adres B. [...] jak i B. ul. [...]. W ocenie Sądu skoro z akt sprawy, w szczególności z odpowiedzi Poczty Polskiej na skargę Strony wynika, iż przesyłka zawierająca przedmiotową decyzję była doręczona prawidłowo, a z kolei sam Skarżący nie wykazał, że w odniesieniu do zawierającej zaskarżoną decyzję przesyłki nadanej w dniu 26 sierpnia 2016 r. nie nastąpił skutek doręczenia, stwierdzić należy, że organ prawidłowo ustalił, iż termin do złożenia odwołania upłynął 26 września 2016 r. Zwrócić należy uwagę, iż Skarżący po uprzednim wystosowaniu podania z prośbą o wydanie decyzji podatkowych, decyzję Prezydenta z [...] sierpnia 2016 r. odebrał osobiście w dniu 12 grudnia 2016 r. Przedmiotowa decyzja zawierała ponadto, stosownie do art. 210 § 1 pkt 7 O.p., pouczenie o przysługującym Skarżącemu prawie do wniesienia odwołaniu. W zaistniałej sytuacji za prawidłowe uznać należy dokonane przez SKO ustalenie, że okoliczność ponownego doręczenia przedmiotowej decyzji nie spowodowała otwarcia na nowo terminu do wniesienia odwołania. Doręczenie pisma w toku postępowania administracyjnego ma miejsce tylko raz, w sytuacji, gdy skutki procesowe ustawa łączy z doręczeniem w formie prawem przepisanej, a nie z faktycznym otrzymaniem tego pisma przez stronę. O przesłankach przywrócenia terminu stanowi art. 162 O.p. Zgodnie z § 1 ww. przepisu w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl art. 162 § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Z ww. przepisów wynika, że przywrócenie terminu dla dokonania określonej czynności uzależnione jest od spełnienia czterech przesłanek, którymi są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu w tym zakresie przez zainteresowanego (1); w stosownym terminie przewidzianym w ustawie (2), uprawdopodobnienie braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu (3) oraz dokonanie wraz ze złożeniem wniosku czynności, dla której był określony termin (4) (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2017r. sygn. akt I FSK 1756/15, dostępny na www.nsa.gov.pl). Rozważanie merytoryczne kwestii przywrócenia terminu jest więc możliwe i konieczne zarazem tylko wtedy, gdy zostanie złożony wniosek (podanie) i to w prawem przewidzianym terminie. Termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu jest ściśle określony i jest terminem nieprzywracalnym. Spóźniony więc wniosek o przywrócenie terminu uniemożliwia przywrócenie terminu nim objętego. Zainteresowany, które chce, aby dany termin został przywrócony, powinien w odpowiednim czasie zareagować i wnieść wniosek. Tym samym, gdyby Skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania bez zawinienia, a spóźniłby się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, niemożliwe byłoby – tak jak w rozpoznawanej sprawie - przywrócenie tego terminu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, na co prawidłowo zwróciło uwagę SKO, że Skarżący wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania złożył z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p. Z akt sprawy bowiem wynika, iż ustanie przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło w dniu 9 grudnia 2016 r., kiedy to Skarżący złożył podanie o wydanie mu decyzji podatkowych. Nie ulega wątpliwości, iż sytuacja złożenia ww. podania z całą pewnością potwierdza, iż Skarżący na ten dzień był w posiadaniu informacji o wydaniu w stosunku do niego ww. decyzji. Tym samym zgodnie z treścią ww. przepisu - art. 162 § 2 O.p. - podanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta z [...] sierpnia 2016 r. Skarżący powinien złożyć najpóźniej w dniu 16 grudnia 2016 r. Z prezentaty organu umieszczonej na wniosku o przywrócenie terminu, jak i z pisma wyjaśniającego Prezydenta z dnia 17 marca 2017 r. wynika, iż przedmiotowy wniosek został złożony w dniu 5 stycznia 2017 r. na Biurze Obsługi Interesanta Urzędu Miasta S. – bezpośrednio na stanowisku Informacja. W zaistniałej sytuacji organy prawidłowo uznały, iż Skarżący nie dochował ustawowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji, gdy uczynił to z uchybieniem terminu. Wobec niespełnienia warunków formalnych wymaganych art. 162 § 2 O.p., tj. złożenie wniosku o przywrócenie terminu z uchybieniem wymaganego 7-dniowego terminu, bezprzedmiotowa jest ocena czy Skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, tak np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 1144/15 (LEX nr 2321384), zgodnie, z którym uchybienie terminowi przewidzianemu w art. 161 § 2 O.p. jest wystarczającą przyczyną nieuwzględnienia wniosku. Sąd stwierdza, że przeprowadzona w sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie naruszenia art. 162 § 1 O.p. oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że wydane postanowienie jest zgodne z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zwrócić należy jednocześnie uwagę, iż wbrew wywodom skargi przedstawione w niej okoliczności, składania przez Skarżącego zawiadomień do Urzędu Miasta S., Prokuratury Rejonowej i Okręgowej odnośnie dochodzenia nielegalnych podatków, opłat targowych, nieotrzymywania korespondencji dostarczanej przez Pocztę Polską oraz faktu nieprowadzenia jakiegokolwiek handlu, a co za tym idzie bezprawnego opodatkowania opłatą targową, nie kwestionują ustaleń SKO zawartych w zaskarżonym postanowieniu. W związku z tym nie mogą mieć wpływu na zmianę stanowiska co do zasadności odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Sąd, mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski stwierdził, iż w sprawie nie było ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.