III SA/Wa 2075/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-16
Skład orzekający: Jakub Pinkowski, Alojzy Skrodzki, Marta Waksmundzka-Karasińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie w drodze spadku nakładów poniesionych przez spadkodawcę na wybudowany budynek mieszkalny, który stanowi odrębną własność spadkobiercy, jest objęte ulgą podatkową przewidzianą dla nabycia budynku mieszkalnego lub jego części w drodze spadku?Ratio decidendi
Nabycie w drodze spadku nakładów poniesionych na wybudowany budynek mieszkalny nie mieści się w katalogu rzeczy i praw majątkowych określonych w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, który ma charakter wyczerpujący. W związku z tym brak jest podstaw do zastosowania ulgi podatkowej przewidzianej dla nabycia budynku mieszkalnego lub jego części.Stan faktyczny
Skarżąca A. Z. nabyła w drodze spadku po mężu nakłady poniesione na wybudowany budynek mieszkalny, który stanowił odrębną własność skarżącej. Organ podatkowy odmówił zastosowania ulgi przewidzianej w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, uznając, że nabycie nakładów nie jest objęte tą ulgą. Skarżąca wniosła skargę do sądu, domagając się zmiany decyzji i zastosowania ulgi lub uchylenia decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Pinkowski, Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od spadków i darowizn oddala skargę
Zaskarżoną do Sądu decyzją nr [...], z dnia [...] września 2004r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] czerwca 2004r., nr [...], ustalającą Pani A. Z. wysokość podatku od spadku po zmarłym J. Z. , w kwocie [...] zł.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] września 2003r. sygn. Akt [...] Wydział [...], strona nabyła na podstawie testamentu w całości spadek po zmarłym mężu J. Z. . W treści złożonego w dniu [...] marca 2004r. zeznania podatkowego jako przedmiot spadku ujawniono ½ nakładów poniesionych przez zmarłego na wybudowany na nieruchomości przy ul. [...] w M. budynek mieszkalny. Zarówno z treści zeznania podatkowego jak i ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 1995r, zawierającego umowę sprzedaży przedmiotowej nieruchomości wynika, iż stanowi ona odrębny majątek A. Z..
Organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w przypadku nabycia budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, w drodze spadku lub darowizny przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej –nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m kw. powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. Powoływana ustawa nie zawiera natomiast uregulowań obejmujących ulgą nabycie prawa do nakładów związanych z budynkiem, poczynionych przez spadkodawcę. Brak jest zatem przesłanek do zastosowania przedmiotowej ulgi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, A. Z. wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i zastosowanie ulgi, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w całości. W ocenie skarżącej " nakład na nieruchomość w postaci ½ budynku mieszkalnego " jest synonimem "części budynku mieszkalnego". Zarówno jednak Naczelnik Urzędu Skarbowego jak i Dyrektor Izby Skarbowej błędnie przyjęli, iż nie są to pojęcia tożsame. W dalszej części uzasadnienia skargi, skarżąca wskazała na trudną sytuację materialną, w której się znajduje. Utrzymuje się z renty rodzinnej w wys. [...] zł., jest osobą samotną i schorowaną a jedynym jej majątkiem jest nieruchomość położona przy ul. [...] w M.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako " u.p.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym , zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, iż doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub do stwierdzenia nieważności decyzji.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych wyżej przesłanek, Sąd doszedł do przekonania, iż nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Z okoliczności sprawy wynika rozbieżność stanowisk stron w zakresie interpretacji przepisu art.16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn ( Dz. U. z 1997r. Nr 16, poz. 89 ze zm.), co w konsekwencji powoduje konieczność rozstrzygnięcia, czy nabycie w drodze spadku przez osobę zaliczaną do I grupy podatkowej nakładów poniesionych przez spadkodawcę na wybudowany budynek mieszkalny , jest wolne od podatku.
Z treści powołanego przepisu art. 16 ust. 1 wynika, iż w przypadku nabycia budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, w drodze spadku lub darowizny przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej, nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m kw. powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. Podnieść należy, iż zawarte w tym przepisie wyliczenie rzeczy i praw majątkowych ma charakter wyczerpujący ( enumeratywny), a nie przykładowy.
Zgodnie z wypracowanym przez orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i utrwalonym już poglądem przepisy dotyczące wszelkiego rodzaju ulg i zwolnień podatkowych, jako odstępstwo od zasady powszechności opodatkowania, powinny być interpretowane ściśle, z wyłączeniem wykładni rozszerzającej ( por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 10 września 2001r., sygn. Akt FPS 9/01 – opubl. ONSA 2002/1/6, wyroki z dni: 6 marca 1996r., sygn. akt SA/Ka 183/95, LEX nr 26614, 5 marca 1999r., sygn. akt III SA 5009/98, LEX nr 38151, 20 kwietnia 2001r., sygn. Akt I SA/Gd 2402/98, LEX nr 53573, 22 maja 2003r. sygn. Akt III SA 3507/01 , LEX 145002).
Skoro zatem nabycie w drodze spadku nakładów poniesionych na wybudowany budynek mieszkalny nie mieści się w katalogu rzeczy i praw majątkowych określonych w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, to brak jest podstaw, aby przedmiotową ulgą obejmować rzeczone nakłady.
Ustosunkowując się do argumentów skarżącej wyjaśnić należy, iż jak wynika z akt sprawy, przedmiotem spadku w rozpoznawanej sprawie nie była część budynku mieszkalnego posadowionego w M. przy ul. [...] – gdyż budynek ten zgodnie z zasadą superficies solo cedit - w całości stanowił odrębną własność skarżącej, będącej jednocześnie jedynym właścicielem działki, na której został wzniesiony.
Niezależnie od powyższego, odnosząc się do wniosku skarżącej w przedmiocie zmiany zaskarżonej decyzji , poprzez zastosowanie w niniejszej sprawie ulgi z art. 16 ust.1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wyjaśnić należy, iż sąd administracyjny iż nie jest władny do podejmowania tego rodzaju czynności. Sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, przy czym czyni to wedle stanu prawnego i akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Oznacza to, iż sąd ten na skutek zaskarżenia działania organu nie przejmuje sprawy do jej prowadzenia i końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działanie tego organu pod kątem zgodności z prawem. Z tych względów nie może być również uwzględniony zawarty w skardze wniosek o rozłożenie należności na raty, jak również podnoszone w uzasadnieniu tego wniosku argumenty odnoszące się do się do trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej. Sąd wskazuje, iż okoliczności te strona będzie mogła podnosić w odrębnym postępowaniu administracyjnym o rozłożenie należności na raty( art. 48 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 127, poz. 926 ze zm.).
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło