III SA/Wa 2081/14

Dnia 15 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku i. Sp. z o.o. z siedzibą w G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi i. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca – i. Sp. z o.o. w G. , złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśniła, że na skutek działań Urzędu Skarbowego w Z. oraz Urzędu Kontroli Skarbowej w K. , zablokowano jej wszystkie konta bankowe, uniemożliwiając tym samym pozyskanie i dysponowanie środkami pieniężnymi. Uniemożliwia to również wniesienie wpisu sądowego od jej skargi. Komornicy zajęli również wszystkie środki ruchome. Ze złożonego przez Skarżącą oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych [...] zł. W ostatnim roku obrotowym Skarżąca poniosła stratę w wysokości 373.575,72 zł. Oświadczyła, że na rachunku bankowym w [...] S.A. O/Z. nie posiada żadnych środków pieniężnych. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji obrazujących jej sytuację finansową. Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 2 lutego 2015 r. Skarżąca złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia, wnosząc o jego uchylenie postanowienia i zwolnienie jej od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 17 lutego 2015 r. Skarżącą wezwano do nadesłania w terminie 7 dni dodatkowych dokumentów i informacji odnoszących się do jej sytuacji majątkowej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że wezwanie to zostało doręczone Skarżącej w dniu 19 lutego 2015 r. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a., osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Natomiast stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.), co oznacza że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji stronie, która ze względu na dochody i stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i z tego względu zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy wykazanej w treści wniosku tak, aby można było jednoznacznie stwierdzić, iż strona skarżąca nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Biorąc powyższe pod uwagę należy więc wskazać, iż przyznanie prawa pomocy należy traktować jako odstępstwo od ogólnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez tego, kto wnosi do sądu pismo, podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, a na obecnym etapie postępowania jedynym obciążającym ją kosztem sądowym jest wpis od skargi w kwocie 100 zł. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciężar wykazania istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Zgodnie z art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony co do jej sytuacji majątkowej okaże się niewystarczające lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek na wezwanie uzupełnić je lub przedstawić dokumenty źródłowe, obrazujące jej sytuację rodzinną, majątkową czy dochody. Wezwanie to jest zatem dla strony wiążące. Niezastosowanie się do niego powoduje, iż materiał dowodowy co do wystąpienia przesłanek prawa pomocy, jest niekompletny, a w rezultacie wątpliwości co do oświadczeń strony pozostają niewyjaśnione. Subiektywne przekonanie strony o zasadności jej wniosku przy równoczesnym ograniczeniu się do stwierdzenia o braku majątku, które to stwierdzenie uznane zostało przez sąd za niewystarczające, uniemożliwia uwzględnienie wniosku. Skarżąca ograniczyła się do podania wartości kapitału zakładowego i środków trwałych oraz wysokości poniesionej straty, a także wskazania braku środków na rachunku bankowym. Jednakże złożonych przez siebie oświadczeń nie potwierdziła żadnymi dokumentami, które uprawdopodabniałyby jej trudną sytuację majątkową. Pomimo dwukrotnie skierowanych do niej wezwań Skarżąca nie udokumentowała swojej sytuacji majątkowej, Żadnych dodatkowych informacji nie zawiera także sprzeciw wniesiony przez Skarżącą, do którego nie dołączono też żadnych dokumentów. Sąd nie ma zatem materiału dowodowego, na podstawie którego mógłby ocenić stan finansowy i możliwości płatnicze Skarżącej. Złożone zaś przez Skarżącą oświadczenia nie są wystarczające, aby orzec o przyznaniu jej prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a. oraz art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił odmówić przyznania Skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.