III SA/Wa 2082/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za II kwartał 2009 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Skarżąca E. L. , wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, na urzędowym formularzu PPF wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że działalność gospodarczą rozpoczęła w 2005 r., a za zaoszczędzone pieniądze i kredyty zakupiła maszyny do robót wyburzeniowych. Prowadzona działalność przynosiła dochody do 2008 r. natomiast od 2009 r. wraz z kryzysem zaczęły się problemy. Skarżąca podniosła, że posiada niezapłacone usługi oraz należności na kwotę 200.000 zł. Podniosła, że utrzymuje uczącego się syna. Oświadczyła, że nigdy nie korzystała z dotacji ani dofinansowania. Natomiast żeby utrzymać Zakład zaciągnęła kredyty które spłaca (90.000 zł). Skarżąca poinformowała, że sprzedała "maszynę" i zapłaciła 50.000 zł do urzędu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...] ( ur. w 1993 r.) oraz że nie posiada żadnego majątku. Skarżąca wskazała, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w okresie od stycznia do czerwca 2011 r. osiągnęła dochód około 4.000 zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów obrazujących sytuację majątkową Skarżąca przedłożyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty w 2010 r. z którego wynika, że Skarżąca z prowadzonej działalności uzyskała przychód -199.905,19 zł, dochód – 2.899,65 zł, a koszty uzyskania przychodu wyniosły – 197.005,54 zł. Skarżąca przedłożyła również dwie umowy ugody zawarte z [...] SA, dowód wpłaty kwot 50.112,10 zł oraz 360,60 zł do urzędu skarbowego oraz wyliczenie kosztów miesięcznego utrzymania siebie i [...] na kwotę 3.830 zł. Z wyliczenia tego wynika, że Skarżąca wydatkuje miesięcznie kwoty 380 zł z tytułu czynszu, 300 zł na telefon, 950 zł na spłatę kredytu, 700 zł na utrzymanie syna, 1.300 zł na żywność oraz 200 zł na drobne wydatki. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Sygn. akt III SA/Wa 2082/11 Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 500 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. W sprawie wzięto również pod uwagę, że Skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w innej sprawie zawisłej przed sądem o sygn. akt III SA/Wa 2083/11. Sygn. akt III SA/Wa 2082/11 Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04). Skarżąca będąc zobowiązana do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową, przedłożyła jedynie część wymaganych dokumentów. W szczególności nie przedłożyła wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące oraz nie udokumentowała wysokości przychodów uzyskanych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w 2011 r. Dlatego wniosek o przyznanie prawa pomocy należało rozpoznać w oparciu o informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz akta sprawy. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Skarżąca, prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą przychody. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej – jak oświadczyła - w okresie od stycznia do czerwca 2011 r. uzyskała dochód w kwocie 4.000 zł. Według oświadczenia Skarżącej, jej miesięczne wydatki na utrzymanie siebie i [...] wynoszą 3.830 zł. Na podstawie takich tylko informacji nie można stwierdzić czy Skarżąca posiada środki na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Nie można również na podstawie samych tylko oświadczeń Skarżącej ocenić w jakiej faktycznie sytuacji finansowej obecnie znajduje się Skarżąca i jej rodzina. Bowiem ani z wniosku ani z akt sprawy nie wynika jakimi środkami dysponuje Skarżąca, a zatem nie można dokonać zestawienia posiadanych środków z kosztami jakie ponosi Skarżąca. Samo natomiast subiektywne przekonanie Skarżącej, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych jest niewystarczające dla pozytywnego rozpoznania wniosku Strony. Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – wpisu od skargi. Sygn. akt III SA/Wa 2082/11 Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.