III SA/Wa 2089/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Honorata Łopianowska, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej "NUS" lub "organ pierwszej instancji") określił K. J. (dalej "Skarżąca") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu uzyskanego w 2010 r. z odpłatnego zbycia nieruchomości. W decyzji zawarto pouczenie o przysługującym Skarżącej prawie do wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej w W., za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Przesyłka zawierająca ww. decyzję została złożona w Urzędzie Miasta i Gminy, ul. [...],[...] K. i doręczona zgodnie z art. 150 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej "O.p.") w dniu 23 grudnia 2016 r. Odwołanie od decyzji NUS z dnia [...] listopada 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania zostało nadane w Urzędzie Pocztowym K. w dniu 6 lutego 2017 r. Skarżąca wskazała, że nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, bowiem NUS winien był doręczyć jej decyzję na ul. [...], a podjął próbę doręczenia decyzji pod adresem, gdzie Skarżąca od wielu lat nie mieszka. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej "DIS" lub "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. W uzasadnieniu wskazał, że okoliczności, na które powołuje się Skarżąca we wniosku, czyli fakt skierowania decyzji na adres, pod którym Skarżąca nie mieszka nie uprawdopodabniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Decyzja została doręczona skutecznie w trybie zastępczym, tj. art. 150 § 1 pkt 2 O.p. w dniu 23 grudnia 2016 r. Decyzja została skierowana na adres zamieszkania Skarżącej: ul. [...],[...] K. Adres ten wynika z danych ewidencji CEIDG-1. Organ odwoławczy podkreślił, że Skarżąca nie złożyła zgłoszenia aktualizacyjnego do ewidencji CEIDG-1 ani nie poinformowała organu o zmianie adresu. W ocenie DIS Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Skarżąca nie zgodziła się z ww. postanowieniem i złożyła skargę do Sądu. W jej ocenie postanowienie narusza przepisy postępowania, w szczególności dotyczące doręczeń w postępowaniu podatkowym od art. 144 do art. 150a O.p. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca zarzuciła organowi pierwszej instancji dokonywanie doręczeń w trakcie postępowania podatkowego na różne adresy. Skarżąca podkreśliła, że w jej ocenie organ winien był wybrać jeden adres do doręczeń, najlepiej adres na który zostało wysłane postanowienie o wszczęciu postępowania. Zdaniem Skarżącej brak ustalenia przez organ jej właściwego adresu skutkowało uniemożliwieniem jej czynnego udziału w postępowaniu oraz złożeniem odwołania z uchybieniem terminowi. DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Przesłanki przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej zostały określone w art. 162 § 1- § 3 O.p. Wynika z nich, że dla przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności niezbędne jest łączne spełnienie następujących warunków: uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. Nadto przywrócenie terminu jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy pismo zostało doręczone prawidłowo, skutkiem czego rozpoczął swój bieg termin do dokonania danej czynności procesowej, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu zagadnienie skuteczności doręczenia decyzji wymiarowej zostało przez organ odwoławczy rozstrzygnięte prawidłowo. Wskazać należy, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. podjął dwie próby doręczenia Skarżącej decyzji z dnia [...] listopada 2016 r. w trybie określonym w art. 148 § 1 i § 2 pkt 2 O.p. Z notatki służbowej sporządzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] grudnia 2016 r. wynika, iż w dniu 8 grudnia 2016 r. pracownicy organu pierwszej instancji udali się pod adres głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej Skarżącej tj. ul. [...],[...] W. w celu doręczenia przedmiotowej decyzji jednak nie udało im się dokonać doręczenia. Wobec powyższego w dniu 9 grudnia 2016 r. pracownicy organu pierwszej instancji udali się pod adres zamieszkania Skarżącej tj. ul. [...],[...] K., w celu doręczenia przedmiotowej decyzji. Z uwagi na fakt, że nikogo nie zastano w mieszkaniu Skarżącej decyzja została złożona w Urzędzie Miasta i Gminy, ul. [...],[...] K., a w odbiorczej skrzynce pocztowej Skarżącej złożono o tym zawiadomienie. Zgodnie z art. 148 § 1 O.p. pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Zgodnie z art. 148 § 2 O.p. pisma osobom fizycznym mogą być także doręczane: w siedzibie organu podatkowego (pkt 1), w miejscu zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adresata - adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (pkt 2). Stosownie z kolei do art. 149 O.p. w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata, lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję, na której zamieszkuje adresat lub której adres wskazano jako adres do doręczeń. Z kolei zgodnie z art. 150 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (§ 1 pkt 2). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 3). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Z akt sprawy wynika, iż organ podatkowy pierwszej instancji działając w oparciu o art. 150 § 1 pkt 2 O.p. złożył w Urzędzie Miasta i Gminy, ul. [...],[...] K. ww. decyzję na okres 14 dni od dnia 9 grudnia 2016 r. Zawiadomienie o złożeniu pisma pozostawiono w skrzynce pocztowej Skarżącej w dniu 9 grudnia 2016 r. Na powyższą okoliczność pracownicy organu podatkowego pierwszej instancji sporządzili notatkę. Powtórne zawiadomienie o złożeniu pisma miało miejsce w dniu 16 grudnia 2016 r., co wynika z zawartej w aktach sprawy notatki z dnia 16 grudnia 2016 r. Wobec powyższego organ pierwszej instancji uprawniony był do przyjęcia fikcji doręczenia zastępczego wynikającej z art. 150 § 1 pkt 2 O.p. i uznania, że decyzja została doręczona Skarżącej czternastego dnia od pozostawienia decyzji w Urzędzie Miasta i Gminy i pozostawienia zawiadomienia o tym fakcie w oddawczej skrzynce Skarżącej tj. w dniu 23 grudnia 2016 r. Wskazać też należy, że dla przywrócenia terminu nie jest wymagane udowodnienie braku winy, wystarczy jego uprawdopodobnienie, które nie musi dawać pewności, lecz tylko wiarygodność twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza to, że strona na poparcie swoich twierdzeń nie może zgłaszać wniosków dowodowych. Wymaga podkreślenia, że zarówno argumenty przedstawione przez stronę postępowania podatkowego, jak też ewentualnie przedłożone przez nią dowody muszą być przekonujące na tyle, by mogły stworzyć przekonanie o prawdopodobieństwie i wiarygodności wskazywanych przez nią okoliczności. W tym postępowaniu Skarżąca nie zaoferowała żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Wskazała jedynie, że od wielu lat mieszka pod innym adresem niż adres, na który skierowano decyzję. Z art. 187 § 1 O.p. wynika obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego przez organ podatkowy, jednak stosownie do treści art. 162 § 1 O.p. w przypadku wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ciężar dowodu został uregulowany odmienne - to zainteresowany ma bowiem uprawdopodobnić zaistnienie niezawinionych przez niego okoliczności, które uniemożliwiały mu dochowanie terminu. Organ podatkowy nie ma zatem w tym przypadku obowiązku podejmowania z urzędu działań wyjaśniających co było przyczyną uchybienia terminu. To strona ma bowiem wiedzę o tych przyczynach i powinna je dokładnie przedstawić. W ocenie Sądu, w przedstawionych przez Skarżącą okolicznościach, organ odwoławczy trafnie odniósł się do argumentacji przyczyn uchybienia terminu przedstawionej we wniosku. O braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że było to niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. To kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony dołożenia szczególnej staranności i oznacza, że uchybienie terminu będzie poczytane za zawinione, gdy nie dopełniła ona czynności z powodu przeszkody, którą mogła przezwyciężyć. Z okoliczności sprawy bezspornie wynika, że Skarżąca nie podjęła działań zmierzających do odbioru poczty, mimo wiedzy o prowadzonym postępowaniu podatkowym – Skarżąca odebrała bowiem postanowienie z dnia 9 sierpnia 2016 r. o wszczęciu postępowania podatkowego. Zatem wiedząc, że toczy się wobec niej postępowanie podatkowe, Skarżąca nie poinformowała Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o swoim aktualnym adresie, ani też nie dokonała aktualizacji adresu w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Ryzyko takiego działania obciąża Skarżącą i w żadnym razie nie może dowodzić braku jej winy. Zatem prawidłowo organ odwoławczy uznał, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu. Organ podatkowy nie ma obowiązku poszukiwania adresu Skarżącej, a jak wskazano powyżej NUS podejmował próby doręczenia korespondencji do Skarżącej pod różne adresy, więc wykazał większą staranność niż wymagają tego wiążące go przepisy O.p. Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie niezgodne jest z prawem, a także nie znajdując przesłanek do uznania, iż postanowienie to wydane zostało z mającym co najmniej istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017, poz. 1369 ze zm.), Sąd oddalił skargę.