III SA/Wa 2093/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Kocewiak po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "J. . sp. z o.o. w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "J. ." sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: - odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. "J. ." sp. z o.o. w likwidacji dalej "skarżąca" lub "spółka", złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazała, że kwota należna tytułem wpisu od skargi w wysokości 8.400 złotych jest kwotą niebagatelną, której zapłata łączy się z uzasadnionymi trudnościami. Zdaniem skarżącej zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione tym, że w ostatnim roku obrotowym spółka wykazała stratę w wysokości 53.651,89 zł, dysponuje ograniczonymi środkami na rachunkach bankowych oraz nie posiada jakichkolwiek nadwyżek pieniężnych, które mogłyby zostać przeznaczone na zapłatę wpisu. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca wskazała kapitał zakładowy w wysokości 50.000 zł, wartość środków trwałych (według bilansu za ostatni rok) wynosi 299.324,67 złotych, a na rachunku bankowym skarżąca posiada 1.194,39 złotych. Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, referendarz sądowy wezwał skarżącą do przedstawienia dodatkowych informacji i nadesłania dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Odpowiadając na pismo skarżąca nadesłała odpisy zeznań podatkowych CIT-8 za lata 2005-2007, bilans na dzień 31 grudnia 2006 oraz 28 czerwca 2007 roku, rachunek zysków i strat za 2006 rok oraz okres od 1 stycznia 2007 roku do 28 czerwca 2007 roku, wyciągi z rachunku bankowego z 9 października 2007 roku, 9 listopada 2007 roku, 11 grudnia 2007 roku, informacje o udziałach w innych podmiotach w 2006 roku oraz na dzień 28 czerwca 2007 roku, zestawienie zbytych ruchomości i nieruchomości, zestawienie wartościowe M. z dnia 24 stycznia 2008 roku. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 p.p.s.a, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis w kwocie 8.400 zł oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie. Zauważyć należy, iż zastosowanie przez ustawodawcę w art. 246 § 2 p.p.s.a. pojęcia "środków" nie może zostać ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych (zob. postanowienie NSA z 19 października 2005r., sygn. akt I FZ 467/05). Skarżąca nie dysponuje bieżącymi środkami pieniężnymi w kwocie odpowiadającej wysokości wymagalnego w sprawie wpisu. Zgodnie z wyciągami z rachunku bankowego za miesiące od października do grudnia 2007 roku na jej konta nie wpłynęły żadne środki, a w grudniu 2007 roku na jej rachunku znajdowało się 918 złotych. Z przedstawionych zeznań podatkowych CIT-8 wynika, że w 2005 roku spółka wykazała stratę w kwocie 56.535,66 zł. W następnym roku wykazała w zeznaniu CIT-8 stratę w wysokości 222.610,95 zł, a w zeznaniu podatkowym za okres od 1 stycznia 2007 roku do 28 czerwca 2007 roku wykazała stratę w kwocie 56.936,76 zł. Podkreślić jednak należy, że brak środków pieniężnych nie oznacza niemożności zapłaty wpisu sądowego. Przedstawione dokumenty finansowe wskazują bowiem, że spółka posiada inne składniki majątkowe. Bilans sporządzony na dzień 28 czerwca 2007 roku wskazuje, że spółka posiada środki trwałe o wartości 299.324,67 złotych w tym grunty, budynki, urządzenia techniczne i maszyny. Wykonane w dniu 24 stycznia 2008 roku zestawienie wartościowe M. wskazuje, ze spółka nadal dysponuje majątkiem na który składa się przede wszystkim działka gruntu, inwestycja w obcym środku trwałym oraz sprzęt komputerowy o łącznej wartości 299.239,56 złotych. Stwierdzić należy więc, że skarżąca posiada majątek, który w razie pojawienia się konieczności może spieniężyć, a uzyskane środki umożliwią zapłatę kosztów sądowych. Zauważyć też należy, że skarżąca przedstawiła zestawienie zbytych nieruchomości i ruchomości. We wrześniu 2006 roku skarżąca sprzedała samochód ciężarowy Landrover uzyskując 15.075 złotych, a w kwietniu 2007 roku sprzedała działkę lasu i gruntów leśnych za 33.300 złotych. Skarżąca nie wyjaśniła w jaki sposób uzyskane środki finansowe zostały wykorzystane. Zauważyć ponadto należy, że strona wykazała w bilansie (na dzień 28 czerwca 2007 roku) środki obrotowe w wysokości 449.606,31 złotych, w tym towary (80.900 złotych), należności (2.020,34 złote), udzielone pożyczki (łącznie 195.066,33 złote) oraz środki pieniężne w kasie i na rachunkach (136.639,51 złotych). Zaznaczyć równocześnie należy, że skarżąca jest zobowiązana do spłaty zobowiązań w łącznej kwocie 625.204 złote, ale obciążające ją zobowiązania nie oznaczają, że nie dysponuje kwotą wystarczającą do zapłaty wpisu sądowego. Bez znaczenia w niniejszej sprawie ma okoliczność, iż skarżąca znajduje się w fazie likwidacji, której zasadniczym celem jest zakończenie jej działalności. Skarżąca posiada bowiem majątek zarówno trwały jak i obrotowy, a zobowiązania z tytułu wpisu sądowego należy traktować tak jak każde inne zobowiązanie spółki. W świetle utrwalonej linii orzecznictwa przyznanie stronie prawa pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04). Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Pomimo, że skarżąca nie uzyskuje dochodów z działalności gospodarczej, a wspólnicy podjęli uchwałę o rozwiązaniu spółki, to jednak nie jest pozbawiona majątku, o czym świadczy fakt posiadania nieruchomości , udziałów w innych podmiotach, należności i pożyczek. Biorąc pod uwagę powyższe, jak również okoliczność, że koszty sądowe jako należności budżetu państwa należy uiszczać na równi z innymi koniecznymi wydatkami obciążającymi skarżącego, a warunkiem przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie przez skarżącą, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, uznać należy, że przyznanie skarżącej prawa pomocy nie jest zasadne. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.