III SA/Wa 2094/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-10-03
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja finansowa wnioskodawcy, uwzględniająca jego dochody, wydatki na leczenie i pomoc rodzinie, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie prawa do sądu osobom, których sytuacja finansowa uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. Wnioskodawca, mimo posiadania stałych dochodów i ponoszenia znaczących wydatków na opiekę medyczną i leczenie, wykazał brak możliwości poniesienia pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Dlatego przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi, odmawiając w pozostałym zakresie.Stan faktyczny
Wnioskodawca W.P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Wskazał na przewlekłą chorobę, koszty leczenia i pomoc finansową dla wnuczki jako powody trudnej sytuacji materialnej. Pomimo uzyskiwania emerytury i dochodu z pracy, jego miesięczne wydatki, w tym na opiekę medyczną, znacząco obciążają jego budżet. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając łączną kwotę wpisów od skarg w dwóch równoległych sprawach.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 250 zł. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 3 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności prezesa zarządu spółki za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług postanawia 1. zwolnić skarżącego od wpisu od skargi ponad kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący – W. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że przewlekle choruje, a leczenie pochłania znaczną cześć jego dochodów. Ponadto, pomaga finansowo w leczeniu wnuczki. Z oświadczeń Skarżącego wynika, że prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 3.784,84 zł i z dodatkowej pracy 621,10 zł miesięcznie.
W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dokumentów oraz złożenia dodatkowych oświadczeń dotyczących sytuacji finansowej, Skarżący nadesłał zeznanie podatkowe za 2012 r., decyzję ZUS o waloryzacji emerytury, pasek do listy płac oraz wyciąg z rachunku bankowego. Ponadto Skarżący poinformował, że z dniem [...] września 2013 r. rozwiązano z nim umowę o prace na ½ etatu, w związku z uzyskaniem wieku emerytalnego, co spowodowało zmniejszenie jego dochodów.
Przedstawiając zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków wskazał, że jego miesięczne dochody wynoszą 4.050,86 zł. Z kolei na miesięczne wydatki: składają się opłaty za mieszkanie - 700 zł, inne opłaty stale tj. prąd, gaz, ogrzewanie, ścieki, śmieci telefon, radio, telewizja, internet - 440 zł, wyżywienie - 470 zł, spłata kredytu zaciągniętego na opiekę prawną - 600 zł, opieka medyczna - 780 zł, lekarstwa 390 zł, pomoc w leczeniu wnuczki - 500 zł, pozostałe wydatki - 160 zł (łącznie 4.050 zł)
Uwzględniając powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącą Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się
do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych.
Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 500 zł. Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze, że równolegle Skarżący wniósł skargę w sprawie III SA/Wa 2095/13, w której wpis wynosi również 500 zł. W związku z powyższym, oceniając zdolności płatnicze Skarżącego należy brać pod uwagę generalną kwotę, którą obowiązany jest uiścić tj. kwotę 1.000 zł.
Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, że prowadzi on samodzielnie gospodarstwo domowe. Do września bieżącego roku Skarżący uzyskiwał dochód z tytułu emerytury oraz dochód z pracy dodatkowej. Od [...] września 2013 r., jedynym jego dochodem jest emerytura. Skarżący ponosi znaczne wydatki związane z opieką medyczną oraz leczeniem, które pochłaniają znaczną cześć dochodów.
W związku z powyższym, wskazać należy, że sytuacja finansowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi, w niniejszej sprawie - ponad kwotę 250 zł. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, że Skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja finansowa dawała podstawy do zwolnienia go z ponoszenia kosztów sądowych w większym zakresie. Zauważyć bowiem należy, że Skarżący uzyskuje stałe dochody. Z kolei z przedstawionego przez niego zastawienia miesięcznych wydatków wynika, że przynajmnej część z nich Skarżący może spróbować okresowo ograniczyć, aby pozyskać środki na chociażby częściową partycypację w kosztach wszczętego postępowania.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 §1, art. 245, art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło