III SA/Wa 2097/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Asesor WSA Sylwester Golec (spr.), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania w sprawie o podatek od nieruchomości bez rozpoznania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł. (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 13 września 2004 r. Prezydent m. W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia J. P. (zwanej dalej skarżącą) oraz K. S. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003 r. W dniu 15 grudnia 2004 r. Prezydent m. W. – działając na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 i § 5, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia powoływana jako ord.pod.); art. 1 c, art. 2 ust. 1 pkt 2), art. 3 ust. 1 pkt 4) art. 6 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm. dalszej części uzasadnienia powoływana jako u.p.o.l.), uchwały Nr II/10/2002 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości na 2003 r. (Dz. Urzędowy Województwa Mazowieckiego z dnia 10 grudnia 2002 r., Nr 317, poz. 8657) - decyzją Nr [...] ustalił J. P. i K. S. wspólniczkom spółki cywilnej "B." podatek od nieruchomości za 2003 r. należny od nieruchomości położonej w W. przy ul. T. w kwocie 2396,90 zł. Powyższą decyzję doręczono J. P. w dniu 11 stycznia 2005 r. Od powyższej decyzji J. P. w dniu 24 stycznia 2005 r. wniosła odwołanie, w którym wskazała, że "K. S. z dniem 1 stycznia 2004 r. już nie pracuje i umowa jest rozwiązana". Podatniczka stwierdziła, że "stawka opodatkowania od nieruchomości jest nie do przyjęcia (...) w obecnej sytuacji pozbyła się samochodu żeby uregulować czynsz." Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – działając na podstawie art. 220 § 2 w związku z art. 13 § 1 pkt 3 ord.pod. i art. 1 i 2 ustawy z dnia 29 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 122, poz. 593 ze zm.) – postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] orzekło na zasadzie art. 228 § 1 pkt 3 ord.pod. o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji stwierdził, że odwołanie podatniczki nie spełniało warunków wynikających z art. 222 ord.pod. W ocenie Kolegium odwołanie było obarczone brakami formalnoprawnymi takimi jak: brak sprecyzowania zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji oraz istoty żądania, jak również brak w nim wskazania dowodów uzasadniających żądanie strony. Organ odwoławczy podniósł, że wystąpił z wezwaniem do uzupełnienia braków odwołania, zaś podatniczka odpowiadając na to wezwanie szerzej opisała stan faktyczny, nie wskazując jednakże elementów, do których wskazania została wezwana. Postanowienie to zostało doręczono J. P. Podatniczka nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W i w dniu 1 lipca 2005 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze J. P. wyjaśniła, że w 2003 r. lokal, za który wymierzono podatek od nieruchomości był wynajmowany przez wspólników spółki cywilnej J. P. i K.S.. Skarżąca stwierdziła, że nie była świadoma, że jest zobowiązana do płacenia podatku do nieruchomości za zajmowany lokal. Ponadto strona skarżąca zaznaczyła, że K. S. zrezygnowała "z pracy jak też z lokalu". Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje; Na wstępie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej u.p.p.s.a.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 u.p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c u.p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 u.p.p.s.a. – rozpatrzył wniesioną skargę dokonując rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy. Granice te wyznaczył całokształt prawnych aspektów stosunku administracyjnego, który jest objęty treścią zaskarżonego postanowienia. W związku z tym, mimo braku sprecyzowanych w skardze zarzutów wobec postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., Sąd zobowiązany był ocenić legalność działań organów podatkowych obu instancji. Dokonana przez Sąd ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia pozwala stwierdzić, że skarga jest zasadna, jakkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w jej treści. Zaskarżoną decyzję należało uchylić, ponieważ poprzedzona została postępowaniem przeprowadzonym z naruszeniem zasad określonych przepisami ord.pod. Jak wynika z akt sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. jako organ II instancji, wydało decyzję z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym wyrażonej w art. 123 § 1 ord.pod. Powołany przepis ustanawia zasadę, z której wynikają dla organu podatkowego określone obowiązki. Są to: obowiązek zagwarantowania stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zagwarantowania stronie, przed wydaniem decyzji, możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Obowiązki te mają charakter bezwzględny. Należy mieć na uwadze, że strona ma zagwarantowany czynny udział w postępowaniu jedynie w sytuacji, gdy ma prawo być obecna "czynnie" przy czynnościach postępowania wyjaśniającego, a także gdy ma prawo do kształtowania stanu faktycznego sprawy (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, wyd. 7, Warszawa 2005, s. 82-83). W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku zagwarantowania czynnego udziału w postępowaniu K.S.. W rozpatrywanej sprawie z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby K. S. w jakikolwiek sposób uczestniczyła w postępowaniu odwoławczym, mimo że na podstawie art. 133 § 1 ord.pod. należało ją uznać za stronę toczącego się postępowania odwoławczego. K. S. była podatnikiem podatku od nieruchomości, któremu decyzją organu podatkowego wymierzono podatek. Kierowane do jednej z podatniczek wezwanie do usunięcia braków formalnych odwołania miało wpływ również na uprawnienia K. S., gdyż niewykonanie tego wezwania przez J. P. wpłynęło bezpośrednio na wymiar podatku również w stosunku do K. S.. Zatem niewątpliwe czynności podejmowane przez organ w wyniku wniesienia od tej decyzji wymiarowej odwołania przez J. P. miały wpływ na interes prawny K. S. i z tego względu na podstawie powołanego przepisu należało uznać ją za stronę toczącego się postępowania. K. S. jako strona postępowania miała prawo uzupełnić braki formalne odwołania wniesionego przez jej wspólniczkę, w sprawie decyzji wymierzającej podatek dla obu podatniczek i przez to doprowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ drugiej instancji. W tym stanie rzeczy organ miał obowiązek zawiadomić K. S. o toczącym się postępowaniu. Z akt postępowania wynika że postępowanie podatkowe zainicjowane odwołaniem wniesionym przez skarżącą toczyło się bez udziału K. S. w wyniku czego ta strona postępowania została pozbawiona jakiegokolwiek wpływu na to postępowanie, które niewątpliwie dotyczyło jej interesu prawnego, gdyż jego wynik miał wpływ na ustalenie należnego od niej podatku. Z tego względu należało stwierdzić, że w rozpoznanej sprawie strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu podatkowym i że miało to wpływ na wynik sprawy. Reasumując powyższe rozważania należało stwierdzić, że w rozpoznanej sprawie doszło do naruszenia zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym, które stanowi podstawę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 ord.pod. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 152 u.p.p.s.a. O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 u.p.p.s.a.