III SA/Wa 21/09
PostanowienieWSA w Warszawie2009-04-16
Skład orzekający: Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, uzasadniając przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że sytuacja finansowa skarżącego uzasadnia częściowe wsparcie. Jednakże, odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a dostępne dochody pozwalały na poczynienie drobnych oszczędności na pokrycie ewentualnych kosztów, takich jak wpis od skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący K. B. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, skarżący wniósł o jego uchylenie, powołując się na trudną sytuację finansową. Pismo to potraktowano jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Sąd odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu. Następnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego oraz zwolnienia od kosztów sądowych, przedstawiając szczegółowe dane o dochodach i wydatkach rodziny.Rozstrzygnięcie
1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawego w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od darowizny postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł, K. B. w piśmie z 18 lutego 2009 r. zatytułowanym "zażalenie" wniósł o "uchylenie kwoty 500 zł tytułem uiszczenia wpisu sądowego".
W piśmie tym skarżący wskazał, iż jego obecna sytuacja finansowa nie pozwala na przeznaczenie takiej kwoty na wpis. Wyjaśnił, iż jest jedynym żywicielem rodziny. Jego żona jest na rencie z powodu choroby serca. Wnioskodawca i jego żona mają na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku szkolnym.
Przedmiotowe pismo, zgodnie z jego treścią, zostało potraktowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z [...] marca 2009 r. Sąd odrzucił skargę K. B. z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego.
Pismem z 9 marca 2009 r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF.
W odpowiedzi skarżący wniósł na urzędowym formularzu o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Ponadto, z uzasadnienia wniosku wynika, iż skarżący wnosi również o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca do swojego majątku zaliczył dom o pow. 55 m² do remontu, mieszkanie 38 m², plac 633 m². Skarżący otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 2.500 zł, a jego żona - rentę w wysokości 636 zł miesięcznie. Łączny dochód czteroosobowej rodziny wynosi 3.136 zł.
Z uwagi na fakt, iż oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej – P.p.s.a.), referendarz sądowy wezwał skarżącego do nadesłania dodatkowych dokumentów i złożenia wyjaśnień odnośnie jego sytuacji majątkowej.
W odpowiedzi skarżący nadesłał zeznania podatkowe za 2007 i 2008 r., miesięczne zestawienie niezbędnych wydatków czteroosobowej (350 zł ogrzewanie i ciepła woda, 35 zł opłata za wywóz śmieci, 150 zł telefony komórkowe, 200 zł telekomunikacja tp i internet, 100 zł prąd, 40 zł gaz, 270 zł studia skarżącego, 160 zł angielski córki, 200 zł opłaty szkole za dwoje dzieci, 150 utrzymanie samochodu, 1.000 - 1.500 wyżywienie i ubrania), wyciąg z rachunku bankowego. Miesięczne niezbędne wydatki rodziny skarżącego kształtują się na poziomie 2.500 – 3.000 zł.
Dodatkowo wnioskodawca wskazał, iż w 2007 r. jego żona przeszła operację guza mózgu. Uzyskiwane środki finansowe pozwalają im jedynie na przeżycie i to w niskim standardzie. Nie mają żadnych oszczędności. Nie są w stanie ponieść dodatkowych wydatków, czy kosztów.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 P.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy
w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego tj. w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę wynika, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką małoletnich dzieci. Łączny miesięczny dochód czteroosobowej rodziny wynosi ok. 3.100 zł, w tym wynagrodzenie męża ok. 2.500 zł i renta skarżącej ok. 600 zł. Żona wnioskodawcy nie może podjąć zatrudnienia z uwagi na problemy zdrowotne, związane przede wszystkim z poważaną operacją, którą przeszła w październiku 2007 r.
W związku powyższym, wskazać należy, iż sytuacja finansowa wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest wstanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, iż skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa dawała podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. również w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W szczególności wskazać należy na fakt, iż na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jedynym, ewentualnym elementem kosztów sądowych będzie wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Zauważyć natomiast należy, iż rodzina skarżącego dysponuje miesięcznie kwotą w wysokości ok. 3.100 zł, z kolei niezbędne wydatki rodziny kształtują się na poziomie 2.500 - 3.000 zł. Z powyższego wynika, iż uzyskiwane dochody pozwalają na poczynienie drobnych oszczędności w celu zgromadzenia środków na pokrycie ewentualnych kosztów postępowania.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 §1, art. 245, art. 246 §1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło